Kaderine Terk Edilen Tarih Küle Dönüyor: Bursa'nın 156 Yıllık "Dönence Kafe"sinde Ağır Tahribat
Bursa'nın Osmangazi ilçesi Yahşibey Mahallesi'nde bulunan ve kent hafızasında "Dönence Kafe" olarak silinmez bir yer edinen 156 yıllık tarihi sivil mimari örneği, kaderine terk edilmenin bedelini ağır bir yangınla ödüyor. Uzun süredir metruk halde olan ve çevre sakinlerinin ifadelerine göre madde bağımlılarının mesken tuttuğu asırlık yapı, gece saatlerinde çıkan yangının ardından gündüz gün ışığıyla birlikte dron kameralarına yansıyor. Çatısı çöken, camları kırılan ve ahşap iç mekanı büyük ölçüde küle dönen yapı, yalnızca mimari bir kayıp olmakla kalmıyor; aynı zamanda mahalle sakinleri için her an can yakabilecek ciddi bir güvenlik tehdidi oluşturuyor.
"Mail-i İnhidam" ve İdarenin Koruma Sorumluluğu Tarihi bir mirasın yangın ve tahribat sarmalına terk edilmesi, Kültür Varlıkları Hukuku açısından önemli ihlalleri beraberinde getiriyor. 2863 Sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu ile Danıştay'ın "hizmet kusuru" içtihatları incelendiğinde; tescilli sivil mimari örneklerinin kaderine terk edilmesi ve "mail-i inhidam" (yıkılmaya yüz tutmuş/metruk) durumuna gelmesine seyirci kalınması hukuka aykırı bulunuyor.
Yüksek mahkeme kararları, mülkiyet durumu ne olursa olsun, idarelerin bu tür riskli ve tarihi yapılara acil güvenlik bariyerleri çekmesi ve "önleyici koruma" tedbirlerini ivedilikle alması gerektiğini açıkça belirtiyor. Madde bağımlılarının giriş çıkışına açık bırakılan ve denetlenmeyen tescilli binalar, bu tür yangın facialarına doğrudan davetiye çıkarıyor.
Mahalleli Güvenlik ve Restorasyon Bekliyor Yaşanan felaketin ardından tedirginlikleri bir kat daha artan mahalle sakinleri, benzer faciaların ve can güvenliklerini tehdit eden durumların tekrar yaşanmaması için yetkili kurumların acil adımlar atmasını talep ediyor. Harabeye dönen 156 yıllık yapının aslına uygun şekilde ayağa kaldırılması veya en azından çevreye zarar vermeyecek şekilde izole edilmesi için gözler yerel yönetimlere ve Kültür Varlıkları Koruma Bölge Kurulu'na çevriliyor. Bursa'nın paha biçilemez kent hafızası, yasaların kendisine tanıdığı koruma kalkanının kâğıt üzerinde kalmamasını ve fiilen uygulanmasını bekliyor.