Yıkım Değil İhya: Ümraniye Cevherağa Camii Aslına Dönüyor

Ümraniye'nin tarihi simgelerinden biri olan 1897 yapımı Cevherağa Camii'nin sökümüne dair sosyal medyada yayılan görüntüler büyük tepki topluyor. Kültürel mirasın yok edildiğine dair artan eleştiriler üzerine sessizliğini bozan Ümraniye Belediyesi, detaylı bir kamuoyu bilgilendirme metni yayımlıyor. Yetkililer, yürütülen sürecin bir "yıkım" değil, statik ömrünü tamamlamış ve özgünlüğünü kaybetmiş tarihi yapıyı kurtarmayı amaçlayan zorunlu bir "yeniden inşa" (ihya) projesi olduğunu kamuoyuna duyuruyor.

1962 Yılındaki Niteliksiz Ekler Tarihi Dokuyu Yutuyor Sultan II. Abdülhamid Han döneminde inşa edilen cami, orijinalinde granit taş kaplamalı küçük bir yığma mabet ve iki ayrı taş mektepten oluşuyor. Ancak kayıtlara göre 1962 yılında, artan cemaat ihtiyacını karşılamak adına yapıya bilinçsizce müdahale ediliyor. Betonarme eklentilerle sağa doğru büyütülen caminin orijinal cümle kapısı taşla örülerek kapatılıyor, içine alçıdan ikinci bir mihrap yapılıyor ve tarihi yapının köklü mimarisi tamamen tahrip ediliyor.

"Mevcut Halinin Güçlendirilmesi Teknik Olarak Mümkün Değil" Restorasyon öncesi yapılan kazıma (raspa) çalışmaları, bu betonarme ilavelerin yapının statik bütünlüğüne verdiği zararı tüm çıplaklığıyla gözler önüne seriyor. Ümraniye Belediyesi'nin yayımladığı metinde, niteliksiz eklerin binayı taşıyamaz hale getirdiği vurgulanarak, "Yapıda gerçekleştirilen detaylı raspa çalışmaları sonucunda çok sayıda müdahaleye maruz kaldığı ve özgün yapı bütünlüğünün büyük ölçüde bozulduğu tespit edilmiştir," belirtildi. Ayrıca binanın mevcut deprem yönetmeliklerine kesinlikle uymadığına dikkat çekilerek, "Yapının güçlendirilmesinin teknik olarak mümkün olmadığı ve olası bir depremde can kaybı riski taşıdığı için Kurul tarafından ihya edilmesine karar alınmıştır," diye ekledi.

1898 Haritalarına Göre Yeniden Doğacak Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu onaylı proje kapsamında; Vakıflar Genel Müdürlüğü, Vakıf Katılım ve Ümraniye Belediyesi iş birliğiyle yürütülen çalışmalar titizlikle ilerliyor. Hazırlanan sanat tarihi raporlarında yer alan 1898 tarihli haritalar referans alınarak, zamanla bozulan kıble yönü dahi düzeltiliyor. Yeni ihya projesiyle birlikte cami ve mektep yapıları özgün mimarilerine ve konumlarına sadık kalınarak yeniden inşa ediliyor, böylece Ümraniye asırlık mirasına en doğru haliyle yeniden kavuşuyor.