Karadeniz'in Efes'inde Yeni Sezon Kazıları Hızlanıyor
Kastamonu'nun Taşköprü ilçesinde, Zımbıllı Tepe mevkiinde yer alan ve "Karadeniz Bölgesi'nin Efes'i" olarak nitelendirilen Pompeiopolis Antik Kenti'nde 2026 yılı kazı çalışmaları büyük bir heyecanla yeniden başlıyor. Roma döneminde Paflagonya Bölgesi'nin başkenti olan bu görkemli antik kentte, Kültür ve Turizm Bakanlığı koordinasyonunda, Karabük Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Arkeoloji Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Mevlüt Eliüşük başkanlığındaki 45 kişilik uluslararası bir ekiple binlerce yıllık tarih gün yüzüne çıkarılıyor. İtalya'dan gelen 15 uzman arkeoloğun da destek verdiği ve 25 yıldır aralıksız süren kazı çalışmalarının, bu yıl kasım ayına kadar devam etmesi planlanıyor.
"Roma Villasında Zemin Mozaikleri Onarılıyor" Çalışmaların seyri hakkında kapsamlı bilgiler veren Kazı Başkanı Doç. Dr. Mevlüt Eliüşük, Pompeiopolis Antik Kenti'nin 2026 yılı kazı programına çok hızlı ve yoğun bir şekilde başladıklarını belirtti.
Yeni sezon hedeflerini ve destekleyen kurumları aktaran Eliüşük, "2026 yılı çalışmalarımızı öncelikli olarak restorasyon ve kazı çalışmaları olmak üzere iki bölümde programladık. Restorasyon kapsamında önceki yıllarda zemin mozaiklerini onarmaya başladığımız Roma villasında çalışmalarımız devam ediyor. Bizim, Kültür Varlıkları ve Müzeleri Genel Müdürlüğü'nden gelen bir ödeneğimiz var. Bir de ana sponsorumuz Acacia Maden var. Ayrıca Kastamonu Valiliği, Taşköprü Kaymakamlığı ve Taşköprü Belediyesi'nin de kazı çalışmalarımıza büyük destekleri var. Kazılarımızın yürütülmesini sağlayan Acacia Maden'e teşekkür etmek isterim. Onların sayesinde kazılar, Ekim ayının sonunu bulacak. Ödeneklerin durumuna göre, çalışma takviminize göre bu değişebilir," dedi.
"Devasa Zemin Mozaiğinin Yarısını Açıp Koruyacağız" Akropol'deki devasa bazilika yapısında 2025 yılında başlayan çalışmaların bu yıl da kararlılıkla süreceğini ifade eden Doç. Dr. Eliüşük, sözlerine şöyle devam etti: "Yapıyı bitirmeyi hedefliyoruz ama ne kadar bitirebiliriz, bilmiyoruz. Bu çok büyük bir yapı, aşağı yukarı bin metrekareyi alan bir ölçüye sahip. Bu sebeple önemli. Milattan sonra 2. yüzyılda inşa edilmiş bir Roma bazilikası. Daha sonra da kent piskoposunun merkezi. Hristiyanlığın kabulüyle birlikte piskoposluk merkezi oluyor ve yapı bir kiliseye çevriliyor. Bazilika planlı bir kiliseye çevriliyor. Yine yapı evrelerini görebileceğimiz, kentin geçirdiği kültürel değişimi anlayabileceğimiz önemli bir yapı ve çok devasa bir zemin mozaiği var. Henüz açmadık. Birkaç küçük sondajla belirledik. Bu seneki hedefimiz en azından o zemin mozaiğinin yarısını açıp koruyabildiğimiz kısmıyla onarıp tamamlamak ve 2027'ye devam etmek," diye konuştu.
"Batı Karadeniz'de Böylesi Henüz Tespit Edilmedi" Bu yılki çalışmalarda ağırlığı Roma bazilikasının tam anlamıyla ortaya çıkarılmasına verdiklerini vurgulayan Eliüşük, yapının arkeolojik önemini şu sözlerle ifadelerine ekledi: "Şu anda Batı Karadeniz'de bir bazilika daha henüz tespit edilmedi. Bazilika planlı bir kiliseler var ama bir Roma İmparatorluk dönemi bazilikası henüz ortaya çıkarılmamıştı. Bu kapsamda şu anda kazısını gerçekleştirdiğimiz yapı oldukça önemli. Milattan sonra 2. yüzyılda, yaklaşık 160 ile 180 yılları arasında tariflendirilen önemli bir yapı. Özellikle Pompeiopolis'in imar faaliyetlerinin yoğun şekilde gerçekleştirildiği bu 160 ile 180 yılları arasındaki önemli kamusal yapılardan birini kazıyoruz. Yapının bizim için önemi, sadece Roma İmparatorluğu döneminde olması değil, aynı zamanda 6. yüzyılda kadar da bir Hristiyan kilisesi olarak da kullanılması. Biliyorsunuz ki Pompeiopolis bir piskoposluk merkezi ve muhtemelen piskoposluk merkezi olarak görüldüğü dönemde de dini yapısı burasıydı. Yapı büyük oranda tahrip edilmiş, ancak mevcut izler ve zemin mozaiklerinin varlığı, yapının görkemini ve önemini bize ortaya koymakta. Şu anda orta nefte çalışmalar yoğunlaştırıldı. Biz, 2025 yılında burada zemin mozaiği kalıntılarının olduğunu biliyorduk. Bu sene bu zemin mozaiklerinin tamamını ortaya çıkarmaya yönelik çalışmalar gerçekleştiriyoruz. Hepsini açmayacağız. Bir bölümünü açacağız. Sonra onların koruma çalışması gerçekleşecek. Aşama aşama devam edecek ama çok biz de şu anda mozaiklerden ne tür figürler olduğunu bilmiyoruz. 15-20 gün içerisinde bunun sonuçlarını da alacağız."
