Bir dönem evlerin baş köşesinde yer alan ve müzik dinlemenin en önemli araçlarından biri olan gramofonlar, teknolojinin gelişmesiyle birlikte yerini dijital müzik platformlarına bıraktı. Mekanik yapısı ve kendine özgü sesiyle geçmişin müzik kültürünü yansıtan gramofonlar, günümüzde nostalji tutkunlarının ilgisini çekmeye devam ediyor. Sayıları her geçen gün azalan gramofon ustaları ise unutulmaya yüz tutan bu mesleği yaşatmaya çalışıyor.

'Tarihin sesini tamir ediyorum'

Gramofon tamirciliğinin emek istediğini ve yıllarca süren bir uğraşın sonucu olduğunu söyleyen gramofon koleksiyoneri ve tamircisi Serkan Gülgör, 'Ben burada sadece gramofon tamir etmiyorum, sadece dişli ya da herhangi bir parça değişimi değil. Kendi ruhumu da katıyorum içine. Yüz yıllık bir makineyi hayata da döndürmek benim için çok güzel. Tarihin sesini tamir ediyorum. Bir nevi ses arkeoloğuyuz. Şimdiki dijital müzik güzel değil, tek tıkla ulaşa biliyorsun ama bu gramofondan çıkan ses doğal, orijinaline sadık kalınarak çıkan bir ses' dedi.

'Çırak bulamıyorum, mesleği yapmak istemiyorlar'

Teknolojik cihazların yüz yıllık gramofonun sesini veremeyeceğini ifade eden Gülgör, 'Burada kurma kolunu kuruyoruz, herhangi bir elektriğe gerek duymadan istediğimiz gibi, istediğimiz yere götürüp çalabiliyoruz. Bir yaşlı amcamız geldi, gramofon gençliğinden kalmaydı. O günleri hatırlamak için tamir ettirmeye gelmişti. Onu yaptım, çok mutlu oldu. Gözleri yaşardı o günlere geri döndüğü için. Onun mutluluğu benim de mutluluğum oldu. 'Bize sizden sonra bu işi kim yapacak?' diye sorduklarında cevap veremiyorum, içim acıyor. Çünkü çırak yetişmiyor, gençler kolay yoldan para kazanmak istiyorlar. Çırak bulamıyorum, mesleği yapmak istemiyorlar' şeklinde konuştu.

Adana Vakıflar Bölge Müdürlüğü hizmet binasında bir araya gelen sünnet çocukları ve aileleri, mehteran takımı eşliğinde tarihi Büyük Saat'e kadar yürüdü. Buradan başlayan kortej, Adana Ulu Cami'ye geçti. Ulu Cami'de düzenlenen programda sünnet çocukları için Kur'an-ı Kerim okunup dualar edildi. Programın ardından çocuklar ve aileleri cami önünde hatıra fotoğrafı çektirdi.

Etkinlik, toplu hatıra fotoğrafının ardından sona erdi.

Olay, 5 Temmuz'da merkez Seyhan ilçesine bağlı Dumlupınar Mahallesi'nde meydana geldi. İddiaya göre, Yahya G. (35) ile Mevlüde Ç. (35), kimliklerini gizlemek amacıyla çarşaf giyerek H.Ö.'ye ait eve girdi. Yaklaşık 40 dakika boyunca evde kalan şüpheliler, yatak odasında bulunan 80 gram burma bilezik, 3 altın yüzük, 1 altın kolye ve bin 900 TL'yi çalarak kayıplara karıştı. Tüm bu anlar ise güvenlik kamerasınca kaydedildi.

Evine döndüğünde hırsızlığı fark eden H.Ö., durumu 112 Acil Çağrı Merkezi'ne bildirdi. İhbar üzerine çalışma başlatan Asayiş Şube Müdürlüğü Hırsızlık ve Yankesicilik Büro Amirliği ekipleri, bölgedeki güvenlik kamerası görüntülerini incelemeye aldı.

Yaklaşık 350 saatlik güvenlik kamerası görüntüsünü analiz eden ekipler, şüphelilerin kimlik ve adreslerini belirledi. Düzenlenen operasyonda yakalanan iki şüphelinin kaldığı evde yapılan aramada ruhsatsız tabanca, 20 fişek, 46,40 gram esrar, 6 uyuşturucu hap, 134 bin TL, 205 avro ve 4 cep telefonu ele geçirildi.

1 gün önce keşif yapmışlar

Öte yandan, şüphelilerin olaydan bir gün önce keşif yaptığı da güvenlik kamerasınca tespit edildi.

Emniyetteki ifadelerinde suçlamaları kabul etmeyen şüpheliler, güvenlik kamerasındaki kişilerin kendileri olmadığını iddia etti. İşlemlerinin ardından adliyeye sevk edilen şüphelilerden Yahya G. tutuklanırken, Mevlüde Ç. adli kontrol şartıyla serbest bırakıldı.

Kozan ilçesine bağlı Gaziköy Mahallesi'nde müstakil evlerin ve çadırların önünde kamış sepetler örerek yaşamlarını süren roman vatandaşlar geçmişten izler taşıyan görüntüler oluşturuyor. Roman vatandaşların yıllardır sürdürdüğü el emeği üretim, modern yaşamın gölgesinde yok olma mücadelesi veriyor. Mahallede teknolojiye rağmen sürdürülen geleneksel üretim dikkat çekiyor.

'Bu sepetlerle çocuklarımı büyüttüm'

40 yıldır sazlıklardan topladığı kamışları işleyerek geçimini sağladığını anlatan 63 yaşındaki Kemal Süzgün, mesleğin sadece bir iş değil yaşam biçimi olduğunu ifade ederek, 'Ben bu işi 40 yıldır yapıyorum. Çocuklarımı bu sepetlerle büyüttüm. Askere gittim, eşim burada sepet yapıp pazarda sattı, bana harçlık gönderdi. Biz bununla geçindik' diye konuştu.

Bir zamanlar pazarda kapış kapış satılıyordu

Eskiden pamuk taşımadan, çamaşır selesine, ekmek taşımadan saman işine kadar hayatın her alanında kullanılan sepetlerin bugün neredeyse unutulduğunu ifade eden Süzgün, plastik ve teknoloji ile ürünlerin geleneksel üretimi bitirme noktasına getirdiğini söyledi. Geçmiş yıllarda pazarlara götürdükleri sepetlerin kapış kapış satıldığını kaydeden Kemal Süzgün 'Pazara 100-200 sepet götürürdük. Esnaf başımıza toplanırdı. Şimdi alan yok denecek kadar az, özellikle buralarda pamuk üretiminden vazgeçilmesi ile sepete ilgi yok olma noktasına geldi' dedi.

Kamışlar derelerden toplanıyor, günlerce işleniyor

Sepetlerin zahmetli bir süreç sonunda ortaya çıktığını anlatan Süzgün, kullanılan kamışların derelerden ve tarlalardan toplandığını ve kullanım alanına göre kamış ölçüsünün farklı olduğunu ifade ederek, 'Kamışlar önce kesiliyor, ardından soyulup ince şeritler haline getiriliyor. Her sepet için farklı kamış gerekiyor. Büyük sepete kalın kamış kullanılır. Günlerce emek veriyoruz' dedi.

'Eskiden buğdayla, bulgurla takas ederdik'

Roman vatandaşların geçmişte sepet yaparak geçimlerini sağladığını anlatan Süzgün, sepetlerin para yerine takas aracı olarak da kullanıldığını ifade ederek; 'Buğdayla değişirdik, bulgurla değişirdik, tavukla değişirdik. Karnımızı bununla doyururduk. Şimdi insanlar plastiğe yöneldi. Her şey kolaylaştı ama el emeğinin değeri kalmadı' ifadelerini kullandı.

Süzgün, emeğin karşılığını alamadıkları için gençlerin işi bıraktığını mesleğin yok olma tehlikesiyle karşı karşıya olduğunu söyledi.

Süzgün, 'Gençler öğreniyor ama geçim olmayınca devam etmiyor. Bu sanat ölmesin istiyoruz. Bu bizim kültürümüz, geçmişimiz' diyerek sepet örgüsünün korunması gerektiğine vurgu yaptı.

Adana'nın merkez Seyhan ilçesi Ali Münif Caddesi'nde bulunan 5 asırlık Kapalı Çarşı, 2025 yılında Adana Büyükşehir Belediyesi tarafından restore edildi. Ancak yeterli tanıtım ve bölgedeki altyapı eksikliği, trafik ve bakımsızlık sorunları nedeniyle bir türlü eski ihtişamına kavuşamadı. Sadece birkaç işletmenin açık olduğu çarşıda çoğu esnaf iş yerlerini depo olarak kullanmaya başladı.

Çarşı esnafı ise Adana Büyükşehir Belediyesine seslenerek tarihi mekanın isminin hakkını vererek 'kapalı' kalmamasını, acil tanıtım, reklam ve tur desteği beklediklerini söyledi.

'Kapalı Çarşı adı gibi kapalı kaldı'

İHA muhabirine konuşan Tarihi Adana Büyük Saat Çarşısı Esnaf ve Kültür Derneği Başkanı Murat Bozkurt, yetkililerle yaptıkları görüşmelerden henüz somut bir sonuç alamadıklarını dile getirerek, 'Kapalı Çarşı, aynı adı gibi 'Kapalı' çarşı oldu. Bir an önce buraya el atılmasını istiyoruz. Buradaki esnaf evine ekmek götürüyor. Yetkililerin burayı bizzat gelip görmesini ve çözüm üretmesini bekliyoruz' ifadelerini kullandı.

'Turların ve şirketlerin yönlendirilmesi gerek'

Tarihi Adana Büyük Saat Çarşısı Esnaf ve Kültür Derneği Başkan Yardımcısı Samet Narttürk ise, çarşının acilen mevcut görüntüsünden kurtulması gerektiğini vurgulayarak, 'Gerekli yerlerle görüşmelerimizi sürdürüyoruz. Bakıldığında her yer tertemiz oldu ancak ne yazık ki esnafımız iş yapamaz duruma geldi. Biz de dernek olarak esnafımızla dükkanların açılması ve canlılık gelmesi için görüşüyoruz. Ancak buraya acilen turların ve şirketlerin yönlendirilmesi gerekiyor' dedi.

'Terk edilmiş köy gibi oldu'

Kapalı Çarşı'nın kentin en eski mimari yapılarından biri olduğunu ifade eden Narttürk, 'Buralar aslında Adana'nın açık hava müzesidir. İnsanların buraya gelip el işçiliklerini, esnafı görmesi gerekiyor. Burası birinci derece sit alanı. Şu an gelecek adına bir şey düşünemiyoruz çünkü burası adeta 'Terk edilmiş bir köy' gibi oldu. Acil bir düzenleme ve reklam çalışması şart. Aksi takdirde esnafımız işsizlikten dolayı bir süre sonra dükkanları kapatıp gidecek' diye konuştu.

'Turistler 'Ne var burada?' diye soruyor'

Çarşıdaki düzensizlikten ve aktivite eksikliğinden dert yanan İrfan Ataman isimli esnaf ise 'Planlama ve yapılan işler çok güzel ancak çarşı ismi gibi kapalı. Sivas'tan asker arkadaşım ailesiyle Kapalı Çarşı'yı görmek için geldi ama çarşı kapalı demek zorunda kaldım. Şöyle bir kenardan baktık ve çıktık. Gelen turistler içeriyi merak ediyor, 'Ne var burada?' diye soruyor. Artık utanıyoruz. Girmeleriyle çıkmaları bir oluyor. Burada biz esnafa da görev düşüyor ama yetkililerin de turistleri buraya çekecek bir aktivasyon, bir hareketlilik oluşturması şart' dedi.

Kozan'ın Gazi Mahallesi'nde kendi düzenlerini kuran Roman anneler, Anneler Günü için sac başına geçerek çocukları için yemek hazırladı. Kerpiç evlerin önünde kurulan sofralar renkli görüntülere sahne oldu.

Yalın ayak sokaklarda oyun oynayan çocukların kahkahaları mahallede yankılanırken, anneler hem yaşam mücadelesi sürdürüyor, hem de çocuklarıyla Anneler Günü'nün mutluluğunu yaşıyor.

Kimi ocak başında ekmek yaptı, kimi kamıştan sepet ördü. Zorlu yaşamlarına rağmen birbirine sıkı sıkıya bağlı ailelerin sıcak görüntüleri dikkat çekti.

İki çocuk annesi Rabia Demir, Anneler Günü için ocak başına geçerek ailesine ekmek ve kebap hazırladığını belirterek, 'Biraz zorluk yaşıyoruz. Yağmur yağınca iş olmuyor. Ama yine de mutluyuz. Mutluluğumuzu ailemize ve çocuklarımıza borçluyuz. Anneler Günü'nde eşlerimize kebap yapacağız, annemi de akşam davet edeceğim. Çocuklarım çamurda oynamasın, güzel bir evimiz olsun isterdim. Evimin içinde oyuncaklar olsun isterdim' dedi.

İki çocuk annesi Emine Fidan ise daha güzel şartlarda yaşamak istediklerini ifade ederek, 'Müstakil ev dışında yaşayamam ama evlerimiz daha güzel ve bakımlı olsa bizim için daha iyi olurdu' diye konuştu.

23-26 Nisan tarihleri arasında Antalya'da 21 farklı ülkeden öğrencinin katılımıyla düzenlenen Fibonacci Robot Olimpiyatları Avrasya Şampiyonası'nda İstanbul Lider Koleji öğrencileri başarıya imza attı. Ortaokul öğrencileri 1 kilogram sumo ve 3 kilogram sumo kategorilerinde Jury Award ödülünü kazanarak Roma'da gerçekleştirilecek Dünya Şampiyonası'na katılma hakkı elde etti. Aynı şampiyonada yarışan ilkokul öğrencileri ise Startup Junior kategorisinde Best Team Spirit ikincilik ödülünü kazanarak Roma'daki dünya finaline gitmeye hak kazandı.

Başarıya ilişkin değerlendirmede bulunan İstanbul Lider Koleji İcra Kurulu Başkanı Filiz Kepme, öğrencilerin uluslararası bir organizasyonda elde ettiği derecelerin kendileri için büyük gurur kaynağı olduğunu belirterek, 'Öğrencilerimizin bilim, teknoloji ve inovasyon alanlarında gösterdiği azim ve takım ruhu bizleri son derece mutlu ediyor. Bu başarı, onların disiplinli çalışmalarının ve öğretmenlerimizin özverili rehberliğinin bir sonucudur. Antalya'da elde ettikleri derecelerle Roma'da düzenlenecek dünya şampiyonasına katılma hakkı kazanan tüm öğrencilerimizi yürekten tebrik ediyorum. İnanıyorum ki Roma'da da ülkemizi ve okulumuzu en iyi şekilde temsil edecekler' dedi.