Bitlis'te yeni kurulan Bitlis Nemrut Jeopark Spor Kulübü tarafından Türkiye Bisiklet Federasyonu Bitlis İl Temsilciliği işbirliğinde düzenlenen ilk etkinlikte 30 bisikletli, Tatvan sahilinden Ahlat Öğretmenevi'ne kadar pedal çevirdi. Dönüşle birlikte toplam 90 kilometrelik parkuru tamamlayan sporcular, Selçuklu Meydan Mezarlığı'nı ziyaret ederek ilçenin tarihi ve kültürel değerlerine dikkat çekti. Tatvan sahilinden sabah saatlerinde yola çıkan bisikletliler, Ahlat Öğretmenevi'nde verilen molanın ardından Selçuklu Meydan Mezarlığı'nı ziyaret etti. Etkinliğin devamında aynı güzergâhı kullanarak Tatvan'a dönen sporcular, toplam 90 kilometrelik sürüşü tamamladı. Organizasyonla hem sağlıklı yaşamın önemine dikkat çekildi hem de bölge turizmine katkı sunulması amaçlandı.

'Bitlis'in doğal ve tarihi değerlerini tanıtmak amacıyla bu yola çıktık'

Uzun süredir bisiklet sporuna gönül veren gençlerin talepleri doğrultusunda 'Bitlis Nemrut Jeopark Spor Kulübü'nü faaliyete geçirdiklerini belirten Türkiye Bisiklet Federasyonu Bitlis İl Temsilcisi Cemal Yıldırım, 'Memleketimizin gençlerini sporla buluşturmak, bisiklet kültürünü yaygınlaştırmak, gençlerin madde ve telefon bağımlılığından uzaklaştırma aynı zamanda Bitlis'in doğal ve tarihi değerlerini tanıtmak amacıyla bu yola çıktık. İlk etkinliğimizi de Ahlat'ta gerçekleştirerek ilçemizin turizmine katkı sunmak istedik. Bu kapsamda 30 bisikletli 90 kilometre pedal çevirdi, güzel bir etkinlik oldu' ifadelerini kullandı.

'Gençlerimizi bisiklet sporuyla buluşturmak için çalışmalarımızı sürdüreceğiz'

Bitlis'te bisiklet sporunun altyapı açısından önemli eksiklikler barındırdığını ifade eden Yıldırım, 'İlimizde bir metre uzunluğunda dahi bisiklet yolu bulunmuyor. Tatvan gibi önemli bir turizm merkezinde halen bir bisiklet evi yok. Türkiye'nin ve dünyanın farklı bölgelerinden ilimize gelen bisikletçiler konaklayabilecek uygun alan bulmakta zorlanıyor. Buna rağmen gençlerimizi bisiklet sporuyla buluşturmak için çalışmalarımızı sürdüreceğiz' diye konuştu.

Bisiklet sporunun gençleri kötü alışkanlıklardan uzaklaştıran önemli bir araç olduğuna dikkat çeken Yıldırım, 'Uyuşturucu ve teknoloji bağımlılığının arttığı bir dönemde gençlerimizi spora yönlendirmemiz gerekiyor. Bisiklet bunun en güzel yollarından biridir. Bazen bisiklet kullandığımız için eleştiriliyoruz ancak bu anlayışın değişmesi gerekiyor' cümlelerine yer verdi.

Gençlik ve Spor İl Müdürü Bilal Elkatmış'a bugüne kadar verdiği desteklerden dolayı teşekkür eden Yıldırım, yerel yönetimler ile kaymakamlıkların da bisiklet sporunun gelişmesine yönelik çalışmalara daha fazla katkı sunmasını beklediklerini sözlerine ekledi.

Gerçekleştirilen ortaklıkla birlikte TPAO, Kerkük'teki petrol üretim ve geliştirme faaliyetlerinde söz sahibi olurken, Türkiye'nin enerji arz güvenliğinin güçlendirilmesi ve yurt dışındaki enerji yatırımlarının artırılması hedefleniyor.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, anlaşmayı değerlendirerek bunun Türkiye açısından 'enerji alanında tarihi bir adım' olduğunu belirtti. Erdoğan, Türkiye'nin enerji bağımsızlığı hedefi doğrultusunda atılan bu tür stratejik yatırımların ülkenin uluslararası enerji sektöründeki konumunu daha da güçlendireceğini ifade etti.

Kerkük, sahip olduğu zengin petrol rezervleriyle Orta Doğu'nun en önemli enerji merkezlerinden biri olarak gösteriliyor. TPAO'nun yüzde 15'lik ortaklığı, Türkiye'nin bölgedeki enerji projelerinde etkinliğini artırırken, iki ülke arasındaki enerji iş birliğine de yeni bir boyut kazandırması bekleniyor. Uzmanlar, söz konusu yatırımın hem Türkiye'nin enerji portföyünü çeşitlendireceğini hem de uzun vadede ekonomik ve stratejik açıdan önemli katkılar sağlayacağını değerlendiriyor.

'Kerkük petrol anlaşması stratejik açıdan beş temel unsur içeriyor'

Bitlis Eren Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Adem Palabıyık, Türkiye ile Irak arasında imzalanan Kerkük petrol anlaşmasının yalnızca enerji alanında değil, güvenlikten ekonomiye kadar birçok stratejik kazanım sağlayacağını belirtti. Palabıyık, anlaşmanın beş temel sacayağı üzerine kurulu olduğunu ifade etti. Palabıyık, anlaşmanın ilk olarak Kerkük'ün güvenliği açısından büyük önem taşıdığını vurgulayarak şunları söyledi:

'Kerkük'ün statüsü ve sahip olduğu petrol rezervleri uzun yıllardır ciddi siyasal tartışmalara konu oluyordu. Yapılan anlaşmayla birlikte Kerkük'ün petrol rezervleri Irak Devleti tarafından güvence altına alınmış oldu. Aynı zamanda bölgede kaosu önlemeye ve barışı tesis etmeye çalışan Türkiye'nin katkısıyla güvenlik hem bölgesel hem de küresel anlamda önemli ölçüde garanti altına alınmış oldu.'

'İsrail'in bölgedeki yayılmacılığına karşı yeni bir denge oluştu'

Anlaşmanın ikinci önemli boyutunun Doğu Akdeniz ve enerji güvenliği olduğunu belirten Palabıyık, 'İsrail'in bölgede oluşturmak istediği enerji ve güvenlik politikalarına karşı önemli bir set çekildi. Kerkük ile yapılan anlaşma sayesinde enerji hattının Türkiye üzerinden şekillenmesi, Doğu Akdeniz'deki güvenlik dengesini de güçlendirdi. Böylece enerji koridorunun kontrolü açısından Türkiye önemli bir avantaj elde etti' dedi.

'Terörsüz Türkiye hedefine katkı sağlayacak'

Kerkük'ün Irak'ın kuzeyindeki stratejik konumuna dikkat çeken Palabıyık, anlaşmanın güvenlik politikalarına da olumlu yansıyacağını ifade ederek, 'Kerkük, uzun yıllardır Kuzey Irak'taki farklı yönetimler arasındaki siyasi gerilimlerin merkezlerinden biri olmuştur. Irak merkezi hükümeti ile Türkiye arasında yapılan bu anlaşma sayesinde bölgedeki istikrarsızlık önemli ölçüde azalacak ve Kerkük üzerindeki siyasi gerilimlerin sona ermesine katkı sağlayacaktır' diye konuştu.

'Türkmenlerin konumu daha net hale gelecek'

Kerkük'te yaşayan farklı aşiretlerin ve özellikle Türkmenlerin siyasi konumunun da anlaşmayla birlikte daha belirgin hale geleceğini söyleyen Palabıyık, 'Kerkük'te çok sayıda aşiret bulunuyor. Özellikle Türkmenlerin siyasal konjonktürdeki konumu bu anlaşmayla birlikte daha netleşecek ve devlet yapısı içerisindeki yerleri daha sağlam bir zemine oturacaktır' dedi.

'Türkiye enerji merkezi olma yolunda güç kazanacak'

Anlaşmanın uzun vadede Türkiye'nin enerji alanındaki rolünü güçlendireceğini belirten Palabıyık, 'Kerkük petrollerinin Türkiye'ye ulaşması; bölgesel güvenlik, küresel güvenlik ve enerji arzı açısından büyük önem taşıyor. Önümüzdeki yıllarda yaşanabilecek muhtemel küresel enerji krizlerinde Türkiye hem enerji depolayan hem de enerjiyi farklı bölgelere ulaştıran önemli bir merkez haline gelebilir. Günlük 1 milyon varile ulaşabilecek bir kapasite, ülkemize önemli avantajlar sağlayacaktır' diye konuştu.

'Gabar ve Cudi ile birlikte dışa bağımlılık azalacak'

Türkiye'nin son dönemde enerji alanında attığı adımların birbirini tamamladığını ifade eden Palabıyık, sözlerini şöyle tamamladı:

'Gabar ve Cudi'deki petrol rezervlerinin üretime kazandırılmasıyla birlikte Kerkük petrollerinin de Türkiye'ye gelmesi enerji maliyetlerini düşürecek ve dışa bağımlılığı azaltacaktır. Bu süreç yalnızca enerji sektörüne değil, bölgesel kalkınmaya da önemli katkılar sunacak ve kalkınma politikalarının Güneydoğu Anadolu'dan başlayarak ülke geneline yayılmasını sağlayacaktır.'

Bitlis'in tarihi simgelerinden Bitlis Kalesi'nde 2004 yılından bu yana yürütülen arkeolojik kazı çalışmalarında çok önemli bir aşamaya geliniyor. Uzman ekiplerin titiz çalışmaları sonucunda kalenin farklı bölümlerinde Osmanlı dönemine ait mektep, sarnıç, cami ve hamam gibi birçok eşsiz mimari yapı gün yüzüne çıkarılıyor. Büyük bir özveriyle sürdürülen kazı çalışmalarının 2026 yılı itibarıyla büyük ölçüde tamamlandığı bildirildi.

"Ortaya Çıkan Yapıları Restorasyona Hazır Hale Getirdik" Bitlis İl Kültür ve Turizm Müdürü Osman Üner, bölgedeki Eren ailesinin desteğiyle yürütülen çalışmaların yaklaşık yüzde 95'inin tamamlandığını belirterek, gün yüzüne çıkarılan tarihi yapıların büyük bölümünün restorasyona hazır hale getirildiğini söyledi.

2004 yılından beri Bitlis Kalesi'nde süren kazıların geldiği son noktayı değerlendiren Üner, "2024 Eren ailesinin desteğiyle kazılarımızın hemen hemen yüzde 95'ini tamamlamış durumdayız. Kalede açığa çıkan mektep, sarnıç, cami ve hamam gibi yapıların büyük bir kısmını ortaya çıkararak restorasyona hazır hale getirdik. Bunları restorasyona hazır hale getirdikten sonra turizme ve Bitlis'e kazandırmak anlamında büyük bir çaba sarf ediyoruz," dedi.

Geç Osmanlı Dönemi Objeleri Tespit Ediliyor Bitlis Eren Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Sanat Tarihi Bölümü Öğretim Üyesi ve kazı çalışmalarının bilimsel danışmanı Doç. Dr. Yunus Emre Karasu'nun danışmanlığında yürütülen kazılarda, Osmanlı dönemine ait çok sayıda mimari kalıntı ve küçük buluntuya ulaşılıyor. Titizlikle yürütülen kazı çalışmalarında; sikkeler, lüle taşları, küpler, kandiller, seramik parçaları, cam, metal ve kemik objeler özenle belgelenerek koruma altına alınıyor. Buluntuların büyük bölümünün 19. yüzyıl ile 20. yüzyılın ilk çeyreğine tarihlenen Geç Osmanlı dönemine ait olduğu belirtildi.

Tarihi Künkler ve Gizli Ana Yol Keşfedildi Sürdürülen kazı çalışmalarında kalenin saray bölümünden tarihi Sinan Bey Hamamı'na doğru uzanan su künkleri de ortaya çıkarılıyor. Bu yıl özellikle Sinan Bey Hamamı'nın batı ve güney bölümlerinde odaklanılan çalışmalar kapsamında kalenin güneyinde, orijinal girişten kuzeye doğru uzanan hatta ana bir yol keşfedildiğini belirten Doç. Dr. Yunus Emre Karasu, "Kuzey-güney doğrultusunda uzanan yolun saray bölümüne doğru devam ediyor. Bu yılki temel hedefimiz kalenin güneyinde, orijinal girişten kuzeye doğru devam eden hattı ortaya çıkarmaktı. Bu kapsamda kuzey-güney doğrultusunda uzanan ve saray kısmına doğru devam eden ana bir yol keşfettik. Açtığımız alanlarda ekseriyetle Geç Osmanlı dönemine tarihlenen mimari kalıntılar tespit edildi," dedi.

2026 yılı itibarıyla Bitlis Kalesi'ndeki kazı çalışmalarının büyük oranda tamamlandığını belirten Karasu, kalenin merkezinde ve orijinal U şeklindeki giriş bölümünde çalışmaların devam edeceğini söyledi. Kazı ekibinde 25 işçinin görev yaptığı çalışmaların nihayete ermesinin ardından, ortaya çıkarılan mimari yapıların restorasyon süreçlerinin yasal mevzuatlara uygun şekilde başlatılması ve Bitlis Kalesi'nin bölge turizmine kazandırılması hedefleniyor.

Dünyanın en büyük Türk-İslam mezarlığı olarak kabul edilen Ahlat Selçuklu Meydan Mezarlığı, Gece Müzeciliği uygulamasıyla tarih ve kültür meraklılarının yanı sıra fotoğraf sanatçılarının da yoğun ilgisini görüyor. Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından yürütülen Gece Müzeciliği uygulaması kapsamında, 1 Haziran - 1 Ekim 2026 tarihleri arasında ücretsiz olarak ziyarete açılan Selçuklu Meydan Mezarlığı, gece saatlerinde yapılan özel ışıklandırmasıyla ziyaretçilerine büyüleyici bir atmosfer sunuyor.

Anadolu'nun bin yıllık tarihine ışık tutan ve üzerlerindeki eşsiz taş işçiliği ile dikkat çeken abidevi mezar taşları, gece aydınlatmasıyla adeta yeniden hayat buluyor. Tarihi dokunun ışıkla bütünleştiği mezarlık, yerli ve yabancı turistlerin yanı sıra fotoğraf sanatçılarının da uğrak noktası haline geldi.

Mezarlığı ziyaret eden fotoğrafçılar, farklı açılar ve uzun pozlama teknikleriyle ışıklandırılan tarihi mezar taşlarını ölümsüzleştiriyor. Özellikle gece çekimlerinde ortaya çıkan görsel zenginlik, tarihi mekâna farklı bir estetik kazandırıyor.

Antalya'dan Ahlat'a gelen fotoğraf sanatçısı Osman Maaşoğlu, daha önce gündüz saatlerinde ziyaret ettiği Selçuklu Meydan Mezarlığı'nı bu kez gece görüntüleme fırsatı bulduğunu belirtti.

Gece çekimlerinin tarihi yapıya bambaşka bir görünüm kazandırdığını ifade eden Maaşoğlu, 'Selçuklu Meydan Mezarlığı'nı daha önce gündüz ziyaret edip fotoğraflamıştık. Gece Müzeciliği uygulaması sayesinde bu eşsiz tarihi mirası ışıklandırılmış haliyle görüntüleme fırsatı bulduk. Abidevi mezar taşlarının gece ortaya çıkan silueti ve ışık oyunları gerçekten etkileyici. Gece çekilen fotoğraflar bu tarihi mekâna ayrı bir güzellik katıyor' dedi.

Havadan çekilen görüntüler, asırlara meydan okuyan tarihi mezar taşları ile yapılan çevre düzenlemesini gözler önüne serdi. Yaklaşık 210 dönümlük geniş bir alan üzerine kurulu olan Orta Çağ dönemine ait Selçuklu Meydan Mezarlığı, havadan bakıldığında simetrik yapısı, düzenli yürüyüş yolları ve yeşil dokusuyla görenleri kendine hayran bıraktı. Dron ile çekilen görüntülerde, tarihi mezar taşlarının oluşturduğu eşsiz siluet ile son yıllarda gerçekleştirilen çevre düzenleme çalışmaları dikkat çekti. Dünyanın en büyük Türk-İslam mezarlıklarından biri olarak kabul edilen ve UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi'nde yer alan Selçuklu Meydan Mezarlığı, Ahlat'ın köklü geçmişine ışık tutuyor. Selçuklu dönemine ait taş işçiliğinin en nadide örneklerini barındıran mezarlık, her yıl yerli ve yabancı binlerce ziyaretçiyi ağırlıyor.

Bayram tatilini fırsat bilen vatandaşlar, tarihi ve doğal güzellikleriyle ön plana çıkan Ahlat'a gelerek bölgedeki önemli mekanları ziyaret ediyor. Özellikle Harabeşehir Mahallesi'nde bulunan ve geçmişi yüzyıllar öncesine dayanan mağara evler, ziyaretçilerin büyük ilgisini çekiyor. Kayaların oyulmasıyla oluşturulan mağara evler, tarihi dokusu ve mistik atmosferiyle görenleri adeta geçmişe götürüyor.

Bölgeye gelen ziyaretçiler, mağara evleri gezerek bol bol fotoğraf çekerken, tarihi yapılar hakkında da bilgi alıyor. Ahlat'ın önemli kültürel mirasları arasında yer alan mağara evlerin, geçmişte barınma ve çeşitli amaçlarla kullanıldığı belirtiliyor. Bayram yoğunluğunun yaşandığı bir diğer nokta ise tarihi Bayındır Köprüsü ve hemen yanında bulunan şelale oldu. Tarihi dokusu ve doğal güzelliğiyle dikkat çeken Bayındır Köprüsü, ziyaretçilerin uğrak noktaları arasında yer alıyor. Şelalenin oluşturduğu serin atmosferde vakit geçiren vatandaşlar, doğayla iç içe bayram tatilinin keyfini çıkarıyor.

Özellikle ziyaretçiler, tarihi köprü ve şelale çevresinde hatıra fotoğrafları çekerek eşsiz manzaranın tadını çıkarıyor. Tarih ve doğanın bir arada bulunduğu alan, bayram süresince Ahlat'ın en çok ziyaret edilen noktalarından biri haline geldi. İlçeye gelen vatandaşlar, Ahlat'ın tarihi yapıları ve doğal güzelliklerinden oldukça etkilendiklerini belirterek, bölgenin herkes tarafından görülmesi gereken önemli turizm merkezlerinden biri olduğunu ifade ettiler.

Ahlat Müzesi'nin teşhir ve tanzim çalışmaları nedeniyle geçici olarak kapalı olması dolayısıyla Müzeler Haftası etkinlikleri, Ahlat Selçuklu Meydan Mezarlığı Karşılama Merkezi'nde gerçekleştirildi.

Etkinlikler kapsamında müze görevlilerinin eğitim ve gözetiminde sikke basımı, kök boya baskısı ve Selçuklu Meydan Mezarlığı gezisi düzenlendi. Gerçekleştirilen etkinliklerde katılımcılar hem tarihi yakından tanıma fırsatı buldu hem de geçmiş dönemlerde kullanılan geleneksel yöntemler hakkında bilgi edindi. Öğrenciler, sivil toplum kuruluşu temsilcileri ve vatandaşların yoğun ilgi gösterdiği etkinliklerde kültürel mirasın korunması ve gelecek nesillere aktarılmasının önemine dikkat çekildi.

Anadolu'nun Orhun Abideleri olarak da bilinen ve bünyesinde 10 binden fazla mezar bulunduran 210 dönümlük dünyanın en büyük Türk İslam Mezarlığı, ilkbahar mevsimiyle birlikte Türkiye'nin birçok ilinden ziyaretçileri ağırlıyor. Üzerlerindeki kabartmalar, motifler, oymalar, kitabeler ve yazılarla tarihe ışık tutan abidevi mezar taşları, ziyaretçilerini adeta zamanda yolculuğa çıkarıyor.

İstanbul'dan gelen ziyaretçi Muhammed Niyazi Dağ, tarihi Selçuklu Meydan Mezarlığı'ndan çok etkilendiklerini söyledi. Dağ, 'İstanbul'dan geldik. Türk tarihi için çok önemli bir yer olan Ahlat Selçuklu Mezarlığını görmek nasip oldu. Çok güzel bir yer. Tarihimiz açısından çok önemli bir yer. Bitlis'in, Tatvan'ın, Van'ın doğal güzelliklerini, tarihi güzelliklerini geziyoruz. Burayı da görmek bizim için çok keyif verici bir anı oldu. Mezar taşları çok etkileyici tabii ki yani orada tek tek tarihi bilgilerin yer aldığı, tarihin burada kayıt altına düşürüldüğü taşlara yazıldığı çok etkileyici bir alan. Etkilenmemek elde değil. Çok etkileniyor insanı' dedi.