Çanakkale Muharebelerinin kahraman birliklerinden 57. Piyade Alayı'nın ve kahraman Mehmetçiğin aziz hatırasını yaşatmak amacıyla 57. Piyade Alayı Şehitliği ve Şehitler Abidesi'nde 2. Kolordu Komutanlığına bağlı 57. Alay tarafından Saygı Nöbeti uygulaması başladı. Dönemin askeri kıyafetleriyle nöbet tutan askerler, Çanakkale ruhunu ve kahramanlık destanını gelecek nesillere aktarmaya katkı sunuyor. Milli Savunma Bakanlığı ve Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alan Başkanlığı tarafından hayata geçirilen uygulama ile 57. Piyade Alayı'nın kahramanlık mirasının yaşatılması ve Çanakkale ruhunun ziyaretçilere daha güçlü şekilde hissettirilmesi amaçlanıyor.

Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alan Başkan İsmail Kaşdemir, 'Milli Savunma Bakanlığımızın talimatlarıyla ve Gelibolu 2'nci Kolordu Komutanlığımızın bünyesinde oluşturulan 57'nci Alay Birliği, Çanakkale Tarihi Alan'da nöbet görevlerini icra ediyorlar. Görevlerine gelirken ve giderken nöbet değişimlerindeki ritüeller buradaki ziyaretçilerin çok yoğun ilgisini çekiyor ve buraya olan ilgiyi daha da arttırıyor. Zaten tarihi alan bölgemiz çok manevi atmosferi yoğun olan bir yerdi. İnsanları kuşatır, kucaklar ve başka bir dünyaya, başka bir duyguya büründürürdü. Buradaki bu ritüellerle beraber 57'nci Alayımızın askerlerinin o günkü kıyafetlerle birlikte yapmış oldukları nöbet vazifesi ve nöbet değişim törenleri bütün ziyaretçileri etkiliyor, duygusal bir atmosfere büründürüyor' dedi.

Alan Başkan Kaşdemir, konuşmasının devamını şöyle sürdürdü:

'Amacımız burada daha da ilgiyi arttırmak, Çanakkale'nin ruhunu her daim, her zaman canlı tutmak ve buraya olan ilgiyi daha da fazlalaştırmak. Çok şükür artan bir talep var, yoğunluk var, ziyaretçi akını var. Bizim bir hayalimiz var Tarihi Alan Başkanlığı olarak. Bir gün gelecek Türkiye'de yaşayan herkes mutlaka Çanakkale'yi ve Tarihi Alan'ı ziyaret etmiş ve buradaki bu atmosferi teneffüs etmiş olacak. Biz de buradaki çalışmalarımıza devam edeceğiz. Bu konuda hem Milli Savunma Bakanlığımıza hem de Kolordu Komutanlığı'mıza çok teşekkür ediyoruz. Gerçekten tarihi alanda görev yaparken askeri erkanımızın, mülki erkanımızın, tüm bölge halkının, hükümetimizin büyük desteğini görüyoruz. Çünkü Çanakkale dendiği zaman mutlaka herkes bir katkı sunmak, bir destek vermek istiyor.'

Tarihin en kanlı muharebelerinden birine sahne olan ve dünya harp tarihine geçen 'Çanakkale Geçilmez' destanının yazıldığı Çanakkale Savaşları'nın yaşandığı Tarihi Gelibolu Yarımadasındaki Şehitler Abidesi, Seyit Onbaşı Heykeli, 57. Piyade Alayı Şehitliği, Conkbayırı, Çanakkale Destanı Tanıtım Merkezi, Kilitbahir Kalesi, Bigalı Kalesi ve Seddülbahir Kalesiyle her yıl binlerce ziyaretçiye Çanakkale Ruhu'nu yaşatmaya devam ediyor.

Adım atılan her noktasında Çanakkale Savaşları'nın izlerinin görülmesi mümkün olan, açık hava müzesi niteliği taşıyan Tarihi Gelibolu Yarımadası'nda 9 günlük Kurban Bayramı tatili nedeniyle yoğunluk yaşanıyor. Türkiye'nin dört bir yanından Tarihi Gelibolu Yarımadası'na gelen ziyaretçiler, 111 yıl önceki muharebelerin ardından doğal yapısı bozulmadan dünyanın en büyük açık hava müzelerinden biri olan Gelibolu Yarımadası'ndaki şehitlik, müze, kale ve anıtları gezme imkanı buluyor.

Bozcaada tarihi mirasını canlandırmak ve kültürel değerlerini turizme kazandırmak için gerçekleştirilen çalışmalar devam ediyor. Bozcaada Kaymakamlığı 2019'da üç ayrı tarihi yel değirmenini yeniden inşa ederek turizme kazandırdı. Kaymakamlık, şimdi de tarihi yel değirmeni alanında çevre düzenlemesi gerçekleştirdi.

Tarihin en kanlı muharebelerinden birine sahne olan ve dünya harp tarihine geçen 'Çanakkale Geçilmez' destanının yazıldığı Çanakkale Savaşları'nın yaşandığı Tarihi Gelibolu Yarımadasındaki Şehitler Abidesi, Seyit Onbaşı Heykeli, 57'nci Piyade Alayı Şehitliği, Conkbayırı, Çanakkale Destanı Tanıtım Merkezi, Kilitbahir Kalesi, Bigalı Kalesi ve Seddülbahir Kalesiyle her yıl binlerce ziyaretçiye Çanakkale Ruhu'nu yaşatmaya devam ediyor. Adım atılan her noktasında Çanakkale Savaşları'nın izlerinin görülmesi mümkün olan, açık hava müzesi niteliği taşıyan Tarihi Gelibolu Yarımadası'nda, Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alan Başkanlığı hayata geçirdiği ve geçireceği yeni projelerle, Çanakkale Ruhu'nu ve Çanakkale Destanı'nı daha fazla kişiye ulaştırmayı hedefliyor. Bu çerçevede Tarihi Alan Başkanlığı tarafından Mustafa Kemal Atatürk'ün Çanakkale Muharebelerindeki rolünün anlatılması için 'Mustafa Kemal Yolu' projesi hayata geçirildi.

109 yıl sonra o tarihi fotoğrafın çekildiği noktaya Atatürk Anıtı yapıldı

Çanakkale Savaşları'nda Gelibolu'da düşman askerini durdurarak Anafartalar Kahramanı olan Mustafa Kemal Atatürk'ün, Binbaşı Haydar Mehmet Alganer tarafından 17 Haziran 1915 tarihinde 18'nci Alay'ın siperlerine girmeden önce çekilen o tarihi fotoğrafın bulunduğu noktaya 109 yıl sonra Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alan Başkanlığı tarafından Mustafa Kemal Yolu projesi kapsamında Atatürk Anıtı yapıldı. Atatürk'ün cephedeki orijinal fotoğrafı ile fotoğrafı çeken fotoğraf makinesi Alganer'in torunları tarafından 2007 yılında Çanakkale Deniz Müzesi Komutanlığına hediye edildi. Fotoğraf ve fotoğraf makinesi, müzenin en nadide parçaları arasında bulunuyor.

'Mustafa Kemal Yolu' projesiyle, Atatürk'ün Çanakkale Muharebelerindeki rolü anlatılıyor

Çanakkale Savaşları'nın yaşandığı Tarihi Gelibolu Yarımadasındaki Eceabat ilçesine bağlı Bigalı köyü yakınlarında tespit edilen Mustafa Kemal Atatürk'ün Çanakkale Savaşları'ndaki ilk karargâhı 'Mustafa Kemal Yolu' projesi, Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alan Başkanlığının çalışmasıyla ihya edildi. Mustafa Kemal Yolu' projesiyle, Atatürk'ün Çanakkale Kara Muharebelerindeki rolünün anlatılması, savaş alanlarının kapalı alanlardan çıkarılarak ziyaretçilere açılması, tarihi veriler doğrultusunda Mustafa Kemal Atatürk'ün, Çanakkale'ye intikalinden başlanarak kara muharebelerinde kullandığı yolda, ziyaret rotaları oluşturularak Tarihi Alanı'nın açık hava müzesine dönüştürülmesi hedefleniyor.

'Mustafa Kemal Yolu', Mustafa Kemal Atatürk'ün Çanakkale'ye ilk adım attığı 25 Şubat 1915 tarihinden 18 Mart Zaferine dek 289 gün boyunca cephe ve karargah alanları dahil tüm hareket alanını kapsıyor. Atatürk'ün 25 Şubat 1915 tarihinde Çanakkale'ye gelip, 19. Tümen Karargahı'nı Maydos'ta kurmasıyla başlayan ve Bigalı, Kemalyeri, 180 Rakımlı Tepenin Güneyi, Düztepe'nin Güneyi ile Çamlıtekke'de kurmuş olduğu karargahları izleyen rotayı canlandırmalar aracılığı ile deneyimleme fırsatını ziyaretçiye sunan proje, Mustafa Kemal'in Çanakkale savaşlarındaki rolünü anlatarak, kara savaşlarının önemine dikkat çekiyor. Mustafa Kemal Yolu'nda çocuklar için özel alanlar tasarlanırken, konaklamalı turlar içinde kamp alanları oluşturdu. 17 kilometrelik yol ziyarete açıldı.

Tarihin belki de zamanı durdurulduğu o anın şahitliği içerisindeki tam da heykelin bulunduğu fotoğrafın çekildiği yerdeyiz

ÇOMÜ Tarih Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Barış Borlat, 'Çanakkale Muharebeleri esnasında Mustafa Kemal Atatürk'ün çekildiği fotoğraflar içerisinde hikayesini bildiğimiz neredeyse nadir fotoğraflardan bir tanesinin heykel olarak şu anda yarımada içerisindeki sergilenmiş olduğu alanlardan bir tanesindeyiz. Tarih 17 Haziran 1915 günü, saat dört ve Mustafa Kemal Atatürk bulunmuş olduğu karargahın içerisinde silah arkadaşı Binbaşı Haydar Mehmet Alganer'i misafir ediyor. Alganer, siperin içerisine geçmeden önce karargahtaki bu misafirlik esnasındaki durumunu hatıralarında anlatıyor. İçeri geldiğinde Mustafa Kemal Kemal'in karargahının aslında neredeyse bir eve benzediğini, içerisinde bir köpeğinin, kuzusunun olduğunu anlatıyor. Bir süre sonra iki silah arkadaşı siperleri gezmek amacıyla çıkıyor. Bu esnada özellikle şu anda bulunmuş olduğumuz mevkie doğru ilerlerken Alganer diyor ki; ilk sipere girdiğimizde askerlerin bir kısmının Kur'an-ı Kerim okuduğunu, bazılarının dua ettiğini, namaz kıldıklarını gördüm. Ardından Mustafa Kemal'le birlikte siperleri gezmeye başladık. İşte bu gezi esnasında kendisi bir süre sonra gideceği bölgeyle ilgili bir tarifte bulunuyor ve diyor ki sırasıyla 18. Alay, 27. Alay siperlerini ziyaret edecektik ve bu esnada görev yapacağım Anafarta ovasını da görüyordum. Hatta Mahmuz Sırt üzerinde düşman da görünüyordu. İşte tarihi kaynaklarda Alganer'in bahsetmiş olduğu bu tarif esnasındaki bütün tanımlara uyan tek noktaysa şu anda bulunmuş olduğumuz bölge. Mustafa Kemal'in Çanakkale Muharebeleri esnasındaki çekilmiş olduğu fotoğrafın tam da çekildiği yerdeyiz. Hatta Alganer hatıralarında iki fotoğraf çekmiştim diyor. İşte çekmiş olduğu iki fotoğraftan bir tanesi de şu anda arkamızda bulunan heykeldi. Hatta daha da önemlisi bu fotoğrafı çeken fotoğraf makinesi ise bugün Çanakkale'de bulunan Çimenlik Kalesi içerisindeki müzemizde sergilenmektedir. Aile tarafından hediye edilen fotoğraf makinesi aslında bize tarihin tanıklığını yansıtmaktadır. Hatta bulunduğumuz bölgenin şu özelliği bulunmakta, şu anda biz aslında Mustafa Kemal'in Çanakkale Muharebesi esnasında kullanmış olduğu iki tane karargahının tam ortasındayız. Hemen altımızda bulunan 180 rakımı tepeyi yamacını 4 Haziran 1915 tarihine kadar kullanmış, 4 Haziran 1915 tarihinde ise hemen Kuzeyimizde bulunan Kemal Dere içerisindeki karargahına geçmiş olduğunu göreceğiz. Yani aslında Mustafa Kemal o günkü fotoğrafını bu iki tane karargahını aynı anda kullandığı dönem içerisinde çekilmiş olduğunu göreceğiz ki kendisi zaten arkasından da 8 Ağustos'ta Anafartalar Grup Komutanlığı'na atanmakla birlikte Çamlıtekke'ye geçtiğini göreceğiz. Yani aslında şu anda Mustafa Kemal'in Çanakkale Kara Harbi esnasında kullandığı iki tane kritik karargahının tam ortasında tarihin belki de zamanı durdurulduğu o anın şahitliği içerisindeki tam da heykelin bulunduğu fotoğrafın çekildiği yerdeyiz' dedi.

Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alan Başkanı İsmail Kaşdemir, 18 Mart Şehitleri Anma Günü ve Çanakkale Deniz Zaferi'nin 111'inci yıl dönümü nedeniyle bir mesaj yayımladı. Kaşdemir mesajında, 'Bugün 18 Mart. Zafer günümüzdür. Kutlu olsun. Zaferin mimarlarına; Cevat Paşa'mıza, Selahattin Adil Bey'e, Seyit Onbaşı'mıza, Bigalı Mehmet Çavuş'a, Ezineli Yahya Çavuş'a, Nusret mayın gemisinin kahraman mürettebatına, Çanakkale'yi geçilmez yapan aziz şehit ve gazilerimize, şanlı Çanakkale müdafaasında eti ve kemiği çeliğe galip getirenlere, kararmış memleket ufuklarında şafağı söktürenlere, bir yok oluş sürecinde bir varoluş destanı yazanlara bin selam olsun. Çanakkale ruhu, bu aziz milletin kalbinde ebediyen var olsun. Çanakkale Deniz Zaferimiz kutlu olsun. Başta Gazi Mustafa Kemal Atatürk olmak üzere vatan uğruna can veren tüm kahraman Mehmetçiklerimizi şükran ve saygıyla yâd ediyoruz' ifadelerine yer verdi.

Program, 18 Mart Şehitleri Anma Günü ve Çanakkale Deniz Zaferi Haftası çerçevesinde Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alan Başkanı İsmail Kaşdemir'in Anıtkabir Mozolesi'ne çelenk koymasıyla başladı. Saygı duruşu ile devam eden program, Misakı Milli Kulesi'ndeki Anıtkabir Özel Defteri'nin imzalanmasıyla sona erdi.

Ziyaret anısına Tarihi Alan Başkanlığından yapılan sosyal medya paylaşımda, 'Bu vesileyle, başta Cumhuriyetimizin kurucusu ve Anafartalar Kahramanı Gazi Mustafa Kemal Atatürk olmak üzere, silah arkadaşlarını ve aziz şehitlerimizi bir kez daha rahmet, minnet ve saygıyla anıyoruz' ifadelerine yer verildi.