Konya'nın göl, baraj ve göletlerinde su seviyelerinde son yağışlarla birlikte artış yaşanıyor. Konya'da bu kış mevsiminin yağışsız geçmesi kuraklık endişesi yaşattı. Bununla birlikte göl, baraj ve göletlerdeki su seviyeleri de geçen yılların altında kaldı. Son aylarda yüksek kesimlerdeki kar yağışı ve aralıklarla devam eden yağmur yağışlarıyla birlikte umutlar arttı. 32 milyon metreküp hacme sahip Altınapa Barajı'nda 2 ay önce 5 milyon 647 bin olan su hacmi, 13 milyon 590 bin metreküp seviyesine gelirken, doluluk oranı iki ay öncesine göre yaklaşık yüzde 24 artarak yüzde 42 oldu. Barajda su seviyesinin yükselmesiyle birlikte Anadolu Selçuklu Devleti Döneminde 1201 yılında Selçukluların önemli komutanlarından Şemseddin Altunapa tarafından yaptırılan Altınapa Hanı'nın bir kısmı da yıllar sonra sular altında kaldı.

Vatandaşlar, burada eskiden su seviyesinin daha yüksek olduğunu belirterek, son yağışların bereket getirdiğini söyledi.

Ağrı'nın Doğubayazıt ilçesinde etkili olan mercek bulutları, tarihi İshak Paşa Sarayı çevresinde göz kamaştıran görüntüler oluşturdu. Gökyüzünde tabaka halinde dizilen ve tabağı andıran şekilleriyle bilinen bulutlar, sarayın üzerinde örtü gibi konumlanırken, ortaya çıkan manzara kartpostalları aratmadı. Ağrı Dağı çevresinde de gözlemlenen bulutlar, gökyüzünde eşsiz görüntüler oluşturdu.

Baykan-Kurtalan ayrımı Siirt yolunda yer alan ve 1950 yılında inşa edilen Tarihi Kezer Köprüsü, Diyarbakır Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunun 26 Nisan 2013 tarihli kararıyla 'Korunması Gerekli Taşınmaz Kültür Varlığı - 1. Grup yapı' olarak tescil edilmişti. Köprüye ilişkin rölöve, restitüsyon ve restorasyon projeleri ise Karayolları 9. Bölge Müdürlüğünce hazırlanarak 19 Haziran 2013 tarihinde onaylandı. Tarihi köprünün ikilemesi olarak, bölünmüş yol çalışmaları kapsamında 2005 yılında inşa edilen basit kirişli betonarme köprü de aynı güzergahta hizmete alınmıştı.

19 Nisan 2026 tarihinde Kezer Çayında meydana gelen selin ardından, tarihi taş köprünün ayaklarında oturmalar oluştuğu, kemer ve üstyapısında ise çeşitli deformasyonların meydana geldiği tespit edildi. Güvenlik gerekçesiyle köprü trafiğe kapatılırken, ulaşım yanındaki betonarme köprü üzerinden kontrollü olarak sağlanmaya başlandı. Mevcut restorasyon projeleri doğrultusunda, tarihi köprünün onarımına yönelik gerekli çalışmaların başlatıldığı bildirildi.

Antakya ilçesi Avsuyu Mahallesi'nin sınırlarında yer alan Yarseli Barajı, Türkiye'nin bereketli topraklarından olan Amik Ovası'na uzun yıllardır su sağlıyor. Bölgenin ekonomik olarak kalkınmasında önemli rol oynayan Yarseli Barajı, bu yılki bereketli yağışlarla yüzde 100 doluluk oranına ulaştı. Geçen yıl son 65 yılın en kurak yılının yaşanmasından dolayı olumsuz etkilenen Yarseli Barajı, bu yılki yağışlarla tam kapasitesini aşarken barajların kapakları 3 santim açılarak su tahliyesine başlandı. Geçen yılı kuraklıkla geçiren Yarseli Barajı'nda, 2001 yılının ardından 25 yıl sonra yeniden su tahliyesi gerçekleştirildiği öğrenildi ve uzun yıllar sonra gerçekleşen su tahliyesine vatandaşlar yoğun ilgi gösterdi. Yarseli Barajı'nın kapakları açılarak suyun tahliye edilmesi ve vatandaşların ilgisi havadan görüntülendi.

'En son baraj tahliye edildiğinde ben 2 yaşındaydım ve burada 3 köyden insanlar izlemeye geldi'

Bereketli yağışlarla dolan Yarseli Barajı'nda gerçekleşen su tahliyesini görmek için 3 köyden insanların geldiğini ifade eden Ali İnal, 'Bu yıl bol bereketli yağışlar vardı. Geçen yıl kuraklık vardı ama bu yıl yağışlarla barajımız yüzde 100 doluluk oranına ulaştı. Barajımızdaki fazla suyu tahliye ediliyor. Baraj yüzde 100 ulaştığı için sabahtan vatandaşlara tahliye edilecek diye haber verdiler. Köyde de vatandaşlar, baraj patlayacak mı diye tedirgin içindelerdi. Barajımızdaki su tahliye ediliyor ve sorun yok. Herkes burada ve merakla izliyordu. En son baraj tahliye edildiğinde ben 2 yaşındaydım. Şimdi nasip oldu ve bizde izlemeye geldik. Burada 3 köyden insanlar izlemeye geldi' dedi.

'En son Yarseli Barajı'nın tahliyesi 2001 yılında gerçekleşti'

Yarseli Barajı'nda su tahliyesinin en son 2001 yılında gerçekleştiğini söyleyen Avsuyu Mahalle Muhtarı Hasip Güngörmüş, 'Bu yılki yağışlar bereketli geçti. Yarseli Barajımız yüzde 100 doluluk oranı var. Şu anda barajın tahliyesi yapılıyor. En son barajın tahliyesi 2001 yılında gerçekleşti. 2019 yılında yüzde 80 oranına ulaşmıştı ama bu yıl bol yağışlardan dolayı tahliye ediliyor. Geçen yıl bayağı bir kuraklık yaşadık. Tarımsal ve içme sularında ciddi sıkıntılar olmuştu ama inşallah bu yıl bereketli bir yıl olur. Yarseli Barajı tarımsal arazileri sulama amaçlı kullanılıyor. Buradan Asi Nehri'ne akıyor. Buradan Asi Nehri'ne, oradan da denize dökülüyor. Vatandaş çoktandır bu doluluk oranını görmemişti ve güneşli bir havada herkes buraya gelip izlediler' şeklinde konuştu.

'Uzun zamandır kuraklık yaşıyorduk ama bu yıl bol yağış aldık. Bol yağışlardan dolayı sular tahliye ediliyor'

Uzun yıllardır yaşanan kuraklıktan dolayı tamamen dolmayan barajın kuvvetli yağışlarla dolduğunu ifade eden Ahmet Alver, 'Bu yıl bereketli ve bol yağışlı bir yıl geçiriyoruz. Barajımız da yüzde 100 doluluk oranını geçti. Barajımızın biraz kısmı tahliye ediliyor. Uzun zamandır kuraklık yaşıyorduk ama bu yıl bol yağış aldık. Bol yağışlardan dolayı sular tahliye ediliyor. Uzun zamandır kuraklıktan dolayı vatandaşlar bu yıl ilgi gösteriyor. Buradaki barajdaki sular tarım arazilerini sulamakta kullanılıyor' ifadelerini kullandı.

Devam eden çalışmalar kapsamında yeni yol ağları, modern konut alanları, parklar ve sosyal yaşam alanları ilçeye kazandırılıyor. İlçe merkezinde özellikle ulaşım ve şehir planlaması alanında dikkat çeken bir hareketlilik göze çarpıyor.

Dönüşümün en dikkat çeken noktalarından biri ise geçmişte çöp döküm sahası olarak kullanılan alan oldu. Uzun yıllar çevre kirliliği ve kötü kokuya neden olan bölge, yaklaşık iki yıldır sürdürülen çalışmalarla ıslah edilerek yeniden düzenleniyor.

Patnos Belediye Başkanı Abdulhalık Taşkın, ilçede yürütülen çalışmaların kararlılıkla devam ettiğini belirterek, kentsel dönüşüm ve çevre düzenleme projeleriyle Patnos'u daha modern, temiz ve yaşanabilir bir şehir haline getirmeyi hedeflediklerini söyledi.

Bitlis'te nisan ayında etkili olan kar yağışı hayatı olumsuz etkilerken, tarihi bir kent olan Ahlat ilçesindeki mekanlar ise beyaz örtüyle farklı bir güzelliğine büründü. Karla ayrı bir güzelliğe bürünen ve UNESCO Dünya Kültür Mirası Geçici Listesi'nde yer alan dünyanın en büyük Türk-İslam Mezarlığı olma özelliğine sahip Selçuklu Meydan Mezarlığı, tarihi kümbetler, Bayındır Köprüsü, mağara evleri gibi birçok tarihi mekan kar yağışı sonrası güzel görüntüler oluşturdu. Karla bütünleşen tarihi Selçuklu Meydan Mezarlığı havadan görüntülendi.

Ahlat Fotoğrafçılar Derneği (AHFOD) Başkanı Özkan Olcay, nisan karının tarihi ilçe Ahlat'ın tarihi mekanlarında güzel görüntüler oluşturduğunu söyledi. Olcay, 'Bugün 13 Nisan 2026, bahar mevsimini beklerken sabah yine kar yağışıyla uyandık. Ahlat ilçesindeki tarihi mekanlar, kar yağışıyla birlikte güzel görüntülere büründü. İlçedeki tarihi kümbetler, Harabe Şehir, Bayındır Köprüsü, Selçuklu Meydan Mezarlığı da kar yağışı sonrası güzel görüntülere büründü. Biz de bu güzel anı görmeye ve fotoğraflamaya geldik. Nisan ayının ortalarına gelmemize rağmen hala Ahlat'ta ve Bitlis'te kar yağışı devam ediyor' dedi.

Son 65 yılın en kurak yılının yaşandığı Hatay'da geçtiğimiz yıl birçok tarım alanı ve barajlar da olumsuz etkilenmişti. Yeni yılın ilk 3 ayının yağışlı geçmesiyle kentte kuraklığın izleri silinmeye başladı. Antakya ilçesi Narlıca Mahallesi'nde bulunan 'Şarlak Şelalesi', geçen yılki kuraklık nedeniyle kurumuştu. Yeni yıldaki aşırı yağışlarla yeniden canlanan şelale, akmaya başladı. Önceki yıllara göre daha gür şekilde akan şelalenin, yaz aylarında da akışını sürdürmesi bekleniyor. Bereketli yağışlarla tekrar akmaya başlayan şelale için sevinçli olduklarını ifade eden Hanifi Güllü, birkaç yıldır bu şekilde yağmur yağmadığı için şelalenin kurumuş olduğunu söyledi.

'Geçen yıl kuraklık nedeniyle tamamen kurumuştu ama bu yılki yağışların güzel olmasıyla güzel şekilde akmaya başladı'

Geçen yıl kuraklık nedeniyle kuruyan şelalenin yağışlarla canlandığını ifade eden Mehmet Medeni, 'Depremden önce bu şelale akıyordu ama depremden sonra akmamaya başladı. Bu yıl yağan yağmurlarla tekrardan akmaya başladı. Geçen yıl kuraklık nedeniyle tamamen kurumuştu. Bu yılki yağışların güzel olmasıyla güzel şekilde akmaya başladı. Yaz aylarında şelale kurumazsa, belediyemiz de destek verirse güzel eğlence alanı olur. Bereketli bir yılda bereketli yağışlar oldu. Şelalenin her yerinden sular fışkırıyor' dedi.

'Birkaç yıldır bu şekilde yağmur yağmadığı için geçen yıl kurumuştu ama bu yılki yağışlarla tekrardan akmaya başladı'

Şelalenin akmasının bereket göstergesi olduğuna değinen Hanifi Güllü, 'Bu yılki yağışlarla çok iyi ve son iki günde çok yağmur yağdı. Narlıca Mahallesi'nde bulunan Şarlak Şelalesi'ndeyiz. Çocukluğumuzdan bu yana buraya gelip gideriz ve çocukluğumuz burada geçti. Birkaç yıldır bu şekilde yağmur yağmadığı için geçen yıl kurumuştu ama bu yılki yağışlarla tekrardan akmaya başladı. Bereketli bir yıl olduğu için sevinçliyiz ve mutluyuz' ifadelerini kullandı.

Elazığ'ın 4 bin yıllık geçmişe sahip Harput Mahallesi'nde etkisini giderek artıran kar yağışı, tarihi mekanları kısmen beyaza bürüdü. Bin 200 rakımlı mahallede lapa lapa yağan kar, Urartu Krallığı'ndan kalma Harput Kalesi başta olmak üzere tarihi yapıların üzerini örterek kartpostallık görüntüler oluşturdu. Ayrıca, nisan ayının ortasında yaşanan bu sürpriz kar yağışı, medeniyetler beşiğindeki tarihi dokuyla birleşince Harput'u adeta masalsı bir görünüme kavuşturdu.

Öte yandan, Meteoroloji 13. Bölge Müdürlüğü'nden yapılan açıklamada ise ' Bölgemiz genelinde havanın parçalı ve çok bulutlu; aralıklı sağanak yağışlı ve yağmurlu yüksek kesimlerin ise karla karışık yağmurlu ve yer yer kar yağışlı olarak geçmesi beklenmektedir. Tunceli ve Bingöl çevreleri ile Elazığ'ın doğu kesimlerinde ve Malatya'nın kuzeyi ile batısında beklenen yağışların zaman zaman kuvvetli olması tahmin edilmektedir' denildi.

Elazığ'da nisan ayı ortasında beklenmedik bir kar sürprizi yaşandı. 4 bin yıllık köklü geçmişiyle medeniyetlerin beşiği olan 1200 rakımlı Harput Mahallesi'nde sabah saatlerinde lapa lapa kar yağmaya başladı. Nisan ayında yaşanan bu sürpriz kar yağışı vatandaşları şaşırtırken, bölgede ulaşım ve yol koşullarının yakından takip edildiği belirtildi.

İstanbul'un cadde ve sokaklarındaki asırlık çınarlar, hastalık iddiasıyla budandı. Çınar kanserine yakalandığı iddia edilen ağaçlar, İBB'ye göre budanarak kurtarılmaya çalışılıyor. İBB'nin 2022 yılında yayımladığı raporda uygulamanın tedavisi olmayan 'çınar kanseri'ne karşı bilimsel bir karantina önlemi olduğunu savunurken; İstanbul Çevre Konseyi ise yöntemin hatalı ve riskli olduğunu, müdahalelerin abartıldığını ileri sürdü.

Özellikle Bahçeköy'de çekilen görüntülerde, 'çınarlı yol' olarak bilinen güzergahtaki ağaçların gövde seviyesine kadar budandığının görülmesi, vatandaşlar arasında endişeye neden oldu. İstanbul'un tarihi dokusunun önemli parçalarından biri olan çınar ağaçlarının Osmanlı Cihan Devleti döneminden günümüze uzanan doğal miras olduğuna dikkat çekilirken, yapılan budamaların hem estetik hem de ekolojik açıdan zarar verdiği ifade edildi. Görüntülerde genç ve sağlıklı ağaçların da aynı şekilde budanması tepki çekti.

'Asırlık miras yanlış uygulamalarla zarar görüyor'

Çevre Konseyi Genel Sekreteri Zafer Murat Çetintaş, çınar ağaçlarının İstanbul'un 'sessiz tanıkları' olduğunu belirterek, yapılan budamaların bilinçsizce gerçekleştirildiğini söyledi. Çetintaş, 'Asırlık çınarlar Osmanlı'dan bugüne ulaşmış değerlerdir. Yaşlı ve hasta ağaçlar için bakım yapılması anlaşılabilir ancak aralarında yeni dikilmiş genç ağaçlar da var. Onların da aynı şekilde budanması bilimsel değil' dedi.

Çınarlı yolların geçmişte estetik amaçlarla oluşturulduğunu ve İstanbul'a kimlik kazandırdığını belirten Çetintaş, yanlış budama nedeniyle bu görüntünün yıllarca geri gelmeyeceğini ifade etti. 'İnsanlar bu yollarda fotoğraf çektiriyordu. Şimdi aynı görüntüyü görmek için yıllarca beklemek gerekecek' diye konuştu.

'Bilim dışı iddialarla ağaçlara zarar veriliyor'

Bazı çevrelerde dile getirilen 'çınar popülasyonu İstanbul'a zarar veriyor' iddialarına da tepki gösteren Çetintaş, bu görüşlerin bilimsel temelden uzak olduğunu savundu. Kentte doğal olarak yetişen bazı istilacı türlerin kontrol altına alınması gerektiğini belirten Çetintaş, 'Kesilmesi gereken farklı türler varken 500 yıl yaşayabilen çınarların hedef alınması kabul edilemez' ifadelerini kullandı.

Çetintaş ayrıca, son yıllarda budama ve kesim işlemlerinin arttığını öne sürerek, vatandaşların da bu durumdan rahatsız olduğunu dile getirdi.

Ağaç kesimleri teknik zorunluluklarla gerçekleşti iddiası

İBB'nin 2022 yılında yayımladığı rapora göre, Beşiktaş hattındaki ağaç kesimleri, Tarım ve Orman Bakanlığı'ndan alınan izinler ve uzman akademisyenlerden oluşan kurul kararları doğrultusunda gerçekleştirildi. Kurum, 'kamu güvenliğini tehdit eden' kurumuş ağaçların yerine dayanıklı türlerin dikileceğini açıkladı. Raporda, tüm çalışmaların uluslararası kaynaklar ve hazırlanan bilimsel raporlara uygun olarak, karantina tedbirleri uygulanarak yürütüldüğü ve ağaçların hastalık bahanesiyle kesilmediği vurgulandı. Özellikle hastalıklı ağaçlarda görülen belirtilerin çınar kanseriyle birebir aynı olduğu belirtilirken, bu tür ağaçların tespit edilmesi halinde ivedilikle alandan uzaklaştırılarak imha edilmesi gerektiği ifade edildi.

Öte yandan, İstanbul'un farklı noktalarında bazı çınar ağaçlarının tamamen kesildiği de dikkat çekiyor. Şehrin merkezi cadde ve yollarındaki bu kesimlerin artması, tartışmaları daha da alevlendirdi.

Merkez Beşiktaş Mahallesi Nilüfer Siteleri mevkiinde stabil yoldan bağ evine giden bir vatandaş, yol kenarına atılmış yüzlerce pet şiş gördü. Aracından inen şahıs, tarihi geçmiş şalgam suyu şişelerini cep telefonu kamarasıyla görüntüledi. Yetkililerden alanın temizlenmesini isteyen vatandaş, şişeleri atan kişilere de tepki gösterdi.

'Geç Kalmış Bir Gelecekten Davet' temasıyla hazırlanan müzede, su kıtlığının artık yalnızca geleceğin değil bugünün en acil sorunlarından biri olduğu vurgulandı. Cambridge Assessment International Education eğitim vizyonu doğrultusunda geliştirilen proje, öğrencilerin küresel sorunlara karşı bilinç kazanmasını hedefliyor. Gökkuşağı Koleji Beylikdüzü Kampüsü'nde açılan ve 27 Mart'a kadar ziyaret edilebilecek olan müzenin açılışına; United Nations, Beylikdüzü Sanayi ve İşadamları Derneği (BEYSİAD), TEMA Vakfı ve belediyeden temsilciler katıldı.

Karşılaşılabilecek senaryoları deneyimleme imkânı

'Antik Musluk Arşivi', 'Sanal Su Maliyeti Vitrinleri' ve 'Su Ayak İzi Ölçümleme İstasyonları' gibi tematik alanların yer aldığı müze, ziyaretçilere suyun bilinçsiz tüketimi halinde gelecekte karşılaşılabilecek senaryoları deneyimleme imkânı sundu. Projenin, Birleşmiş Milletler'in sürdürülebilir kalkınma hedefleriyle uyumlu yapısı da dikkat çekti.

'2070'te bugün kullandığımız su, bir müze objesi olabilir'

Gökkuşağı Koleji Beylikdüzü Kampüsü İlkokul Müdürü Pınar Çalış, projenin amacının öğrencileri geleceğe hazırlamak olduğunu belirterek şunları söyledi:

'Bugün Dünya Su Günü kapsamında ziyaretçilerimizi 2070 yılına götürdük. Çünkü biz öğrencilerimizi sadece bugüne değil, sürdürülebilir bir geleceğe hazırlıyoruz. Bu süreçte onların sorumluluklarının farkına varmalarını istiyoruz. Birleşmiş Milletler'in kalkınma hedeflerini eğitim programlarımızın bir parçası haline getiriyoruz.'

Müzede yer alan çalışmalarla suyun değerine dikkat çekmek istediklerini ifade eden Çalış, 'Bugün sıradan bir şekilde kullandığımız musluklar, 2070 yılında 'antik' bir eser haline gelebilir. Aynı şekilde, tüketip yarım bıraktığımız pet şişeler bile gelecekte sergilenen objeler olabilir. Bu örneklerle suyun kıymetini anlatmayı amaçlıyoruz' dedi.

'Su yoksa hayat yok'

Beylikdüzü TEMA Vakfı Temsilcisi Ümran Can Karter ise projenin etkileyici bir farkındalık oluşturduğunu belirtti.

'Biz 'Su yoksa hayat yok' diyoruz. Müze, bugünden yarına nasıl gidileceğini çok etkileyici şekilde anlatıyor. Çocukların ortaya koyduğu çalışma gerçekten çok başarılı' ifadelerini kullanan Karter, sürdürülebilir yaşam için tüketimin azaltılması gerektiğine dikkat çekti.

Su, hava ve toprağın korunmasının hayati önem taşıdığını vurgulayan Karter, 'Günümüzde ciddi bir tüketim çılgınlığı var. Sürekli yeni ürünler almak yerine daha bilinçli tüketmeliyiz. Enerji kullanımında tasarruf etmeli, toplu taşıma ve bisiklet kullanımını artırmalıyız. Çünkü sağlıklı bir gelecek için doğayı korumak zorundayız' diye konuştu.

Proje, hem öğrencilerin hazırladığı çalışmalar hem de verdiği güçlü mesajlarla, su krizine karşı toplumsal farkındalık oluşturmayı hedefliyor.

Doğu Anadolu'nun en zengin tarihi dokularından birine sahip olan Bitlis'te, etkisini ağır şekilde hissettiren çetin kış şartları, geleneksel taş ve toprak damlı tescilli sivil mimari örneklerini geri dönülmez bir yıkıma sürüklüyor. Son olarak Muştakbaba Mahallesi'nde bulunan ve kentin yaklaşık 150 yıllık sivil mimari hafızasını taşıyan tarihi Ahmet Ağa Konağı, yoğun kar ve yağmurun oluşturduğu statik yüke dayanamayarak geçtiğimiz yıl büyük bir gürültüyle çökmeye başladı. Ancak bu çöküşün ardında yatan tek sebep doğa olayları değil; çok mirasçılı mülkiyet yapısı, yüksek restorasyon maliyetleri ve ağır işleyen bürokratik süreçlerin oluşturduğu yasal kördüğüm.

2863 Sayılı Kanun ve İdarenin "Hizmet Kusuru" Sorumluluğu Kültür varlığı sahiplerinin en büyük şikayeti, 2863 Sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu'nun getirdiği katı kısıtlamalar nedeniyle binalarına müdahale edememeleri. Tescilli binaların izinsiz onarılması veya yıkılması yasal olarak hapis cezası gerektiriyor. Ancak güncel Danıştay içtihatları ve 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 39. maddesi, bir yapı "mail-i inhidam" (yıkılma tehlikesi) durumuna geldiğinde ve can güvenliğini tehdit ettiğinde, yerel idarelerin (Belediyeler ve Valilikler) anında güvenlik önlemi almak ve gerekli askıya alma/güçlendirme çalışmalarını yapmakla yükümlü olduğunu açıkça belirtiyor. Gerekli güvenlik çemberinin oluşturulmaması veya mülk sahibine Kültür Bakanlığı Restorasyon Fonlarından destek sağlanmaması durumunda, düşecek bir taştan doğacak can ve mal kayıplarında idare "hizmet kusuru" sebebiyle ağır tazminatlarla karşı karşıya kalabiliyor.

"Taşlar Düşüyor, Can Güvenliğimiz Yok, Çözüm Bekliyoruz" Yaklaşık 15-20 yıl öncesine kadar aktif olarak kullanılan, ancak zamanla terk edilerek bakımsız kalan Ahmet Ağa Konağı'nın mirasçılarından Emrullah Kalkan, tehlikenin boyutlarına ve yasal çaresizliklerine dikkat çekerek yetkililere seslendi:

"Bizim bu evi aslına uygun şekilde onaracak maddi gücümüz yok. Ev tescilli olduğu için kendi başımıza sorumluluk alıp en ufak bir müdahalede bulunamıyoruz. İçinde kimse yaşamayınca ve Bitlis'in ağır kış şartları da buna eklenince bina ne yazık ki yıkılmaya başladı. Bu konu ile ilgili olarak Bitlis Belediyesi'ne ve İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü'ne defalarca dilekçe bıraktım, ancak bugüne kadar somut bir çözüm üretilmedi. Burası aktif bir yol, insanlar gidip geliyor. Düşecek herhangi bir taş büyük bir faciaya yol açabilir. Geçen gün birkaç taş düştü ve park halindeki araçlar ciddi zarar gördü. Başka can veya mal kayıplarının yaşanmaması için yetkililerden hukuki ve fiziki destek bekliyoruz. Devletimiz bu yapıya sahip çıkarak onaracaksa onarsın, eğer kurtarılamayacak durumdaysa ve canımızı tehdit ediyorsa yasal olarak yıkılsın."

Uzmanlar, Bitlis'teki tarihi yapı stokunun korunması için Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın "Proje ve Uygulama Yardımları" bütçesinin acilen bu bölgeye kanalize edilmesi ve miras hukuku anlaşmazlıklarında idarenin kolaylaştırıcı bir rol üstlenmesi gerektiğini vurguluyor.

Şanlıurfa'nın geleneksel sivil mimarisini yansıtan ve yöresel dilde "kabaltı" olarak bilinen kemerli geçitleriyle ünlü tarihi sokakları, kentsel tasarıma uygun dev bir aydınlatma projesiyle yeniden şekilleniyor. Şanlıurfa Valiliği, Şanlıurfa Büyükşehir Belediyesi, Eyyübiye Belediyesi ve Dicle Elektrik A.Ş. iş birliğiyle hayata geçirilen proje kapsamında, kentin köklü geçmişine ev sahipliği yapan toplam 275 tarihi sokakta kapsamlı bir mimari aydınlatma çalışması başlatıldı.

Urfa Taşının Özgün Dokusu Gece de Hissedilecek Özellikle Çarşılar Bölgesi ve tarihi hanların yoğunlaştığı eski mahallelerde uygulanacak proje, standart bir sokak aydınlatmasının ötesinde "nitelikli koruma" prensipleriyle yürütülüyor. Projede kullanılacak aydınlatma armatürlerinin yerleşimi ve altyapı işlemleri, geleneksel 'Urfa taşı' ile örülmüş tarihi yapılara fiziksel veya görsel hiçbir zarar vermeyecek şekilde özel olarak dizayn ediliyor. Tarihi taşların doğal sarı ve sıcak tonlarını ön plana çıkaracak doğru ışık sıcaklıklarının seçilmesiyle, sokakların özgün mimarisi ve tarihi silueti gece saatlerinde de vurgulanarak otantik bir atmosfer oluşturulacak.

Yaz Aylarında Kesintisiz Turizm ve Güvenli Yaşam Yaz aylarında tamamlanması planlanan bu estetik dokunuş, Şanlıurfa'nın turizm potansiyelini akşam saatlerine de yaymayı hedefliyor. Proje sayesinde, gün içinde yoğun ziyaretçi akınına uğrayan tarihi bölgeler, güneş battıktan sonra da yerli ve yabancı turistler için güvenli, görsel bir şölen sunan cazip bir gezi rotasına dönüşecek. Aynı zamanda tarihi mahalle sakinlerinin gece saatlerindeki ulaşım konforunu da artıracak olan bu entegre uygulama, kentin somut kültürel mirasını çağdaş kentsel yaşamla uyumlu bir şekilde geleceğe taşıyacak.

Trabzon'un Çömlekçi Mahallesi'nde yürütülen kentsel dönüşüm projesi, ezber bozan bir arkeolojik keşfe sahne oldu. Çalışmalar sırasında, Erken Roma dönemine ait olduğu değerlendirilen ve yapısal özellikleriyle Türkiye'de başka bir örneği bulunmayan yaklaşık 400 metre uzunluğunda tonozlu bir yer altı su kanalı ortaya çıkarıldı.

Bölgeden gelen ilk ihbarların ardından, yer altı kanalında birikebilecek zehirli gaz ihtimaline karşı AFAD ekipleri tarafından titizlikle güvenlik ölçümleri yapıldı. Gerekli izinlerin tamamlanmasıyla birlikte Trabzon Müze Müdürlüğü uzmanları ve Karadeniz Teknik Üniversitesi (KTÜ) akademisyenlerinden oluşan özel bir heyet, tünel içerisinde detaylı rölöve ve inceleme çalışmaları gerçekleştirdi.

Türkiye'de Bir İlk: Tarihi Su Kanalının Mimari Özellikleri

Yüzeyin yaklaşık 1,5-2 metre altında tespit edilen devasa su kanalı, Arafilboyu sapağından başlayarak eski Trabzon Limanı sahasına kadar uzanıyor. Heyetin yaptığı ilk incelemelere göre tarihi yapının öne çıkan özellikleri şunlar:

• Uzunluk: 300 - 400 metre

• Genel Boyutlar: 2 metre genişlik ve 2 metre yükseklik

• Kanal Genişliği: Merkezde 1,20 metre genişliğinde ana su hattı

• Yürüme Alanları: Kanalın her iki yanında 50-60 santimetrelik yürüme sekileri (kaldırımlar)

• Mimari Doku: Yan duvarlarda kırma ve kesme taş kullanımı, kalın izolasyon sıvası ve Roma standartlarında nitelikli, kesme taştan üst tonoz örtüsü.

Kanalın doğrusal bir hat yerine, suyun akış hızını yavaşlatmak amacıyla kırık ve bükümlü hatlar ile taban basamakları içerecek şekilde tasarlandığı tespit edildi.

Prof. Dr. Mehmet Yavuz: "Traianus ve Hadrianus Dönemine İşaret Ediyor"

Keşifle ilgili önemli açıklamalarda bulunan KTÜ Edebiyat Fakültesi Dekanı ve Sanat Tarihi Bölüm Başkanı Prof. Dr. Mehmet Yavuz, yapının işçiliği ve malzeme kalitesinin Erken Roma, özellikle Traianus ve Hadrianus dönemlerinetarihlendiğini belirtti.

Prof. Dr. Yavuz, yapının özgün işlevine dair şu değerlendirmelerde bulundu: "İlk inşa edildiğinde içme suyu amacıyla yapıldığını düşünüyoruz. Buranın, Gümüşhane'deki Roma'nın doğudaki önemli garnizonlarından Satala ile bağlantılı olabileceği, askerlerin su ihtiyacını karşılamak ya da limana gelen gemilere temiz su sağlamak amacıyla inşa edildiği kuvvetle muhtemel."

Hukuki Koruma Süreci ve Restorasyon İhtiyacı

Yüzyıllar boyunca ayakta kalan yapının, Geç Osmanlı ve Erken Cumhuriyet dönemlerinden itibaren yan duvarlarına delikler açılarak maalesef kanalizasyon hattı olarak kullanıldığı ve günümüzde de içinden atık su aktığı belirlendi. Ayrıca inşaat sahasındaki iş makinelerinin geçişi sırasında yapının bazı noktalarında tahribat oluştuğu gözlemlendi.

Bilindiği üzere, 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu ve Danıştay'ın yerleşik içtihatları uyarınca, kentsel dönüşüm veya inşaat sahalarında ortaya çıkan bu tür nitelikli arkeolojik varlıkların "mutlak korunması gereken kültür varlığı" statüsünde tescil edilmesi hukuki bir zorunluluktur. İnşaat faaliyetlerinin tarihi dokuya zarar vermeyecek şekilde yeniden düzenlenmesi ve yapının 1. derece arkeolojik eser olarak koruma altına alınması gerekmektedir.

"Trabzon Turizmi İçin Önemli Bir Fırsat"

Türkiye'de benzer özelliklerde sadece Smyrna Antik Kenti ve İstanbul'da (4. yüzyıl) iki örneği bulunan yapının, yapısal bütünlüğü ve mimarisiyle ülkedeki tek örnek olduğuna dikkat çekildi.

Uzmanlar, inşaat sürecinin ardından Trabzon Büyükşehir Belediyesi ve ilgili koruma kurullarının acilen kurtarma kazıları başlatarak kanalın çevresini temizlemesi ve bağlantı yapılarını ortaya çıkarması gerektiğini vurguluyor. Doğru bir restorasyon ve konservasyon projesiyle, bu eşsiz Roma mirasının Trabzon turizmine kazandırılması hedefleniyor.

UNESCO Dünya Miras Listesi’nde yer alan Karabük’ün Safranbolu ilçesi, baharın müjdeleyicisi çiçek açan ağaçlar ile aniden bastıran beyaz örtünün buluşmasına sahne oldu. Tarihi yapıların çatılarında biriken kar, ilçede adeta kartpostallık görüntüler oluşturdu.

KARABÜK – Safranbolu, güne beyaz bir sürprizle uyandı. Sabah saatlerinde etkisini gösteren kar yağışı, Osmanlı mimarisinin en nadide örneklerini barındıran tarihi ilçeyi kısa sürede beyaza bürüdü. Karın henüz toprakla tam buluşmadığı, ağaçların ise bahar renklerine büründüğü bu kısa zaman dilimi, ziyaretçilere unutulmaz bir manzara sundu.

Tarihi Çarşı Beyaz Gelinliğini Giydi

Geleneksel Türk toplum yaşantısını günümüze taşıyan Tarihi Çarşı bölgesindeki; han, hamam, cami ve konaklar kar yağışıyla birlikte görsel bir şölene dönüştü. Osmanlı döneminden kalan ve her biri birer sanat eseri niteliği taşıyan yapıların çatıları, beyaz örtüyle kaplanarak kentin karakteristik dokusunu ön plana çıkardı.

Hıdırlık Tepesi’nde Bahar ve Kışın Dansı

Kentin panoramik manzarasının en iyi izlendiği nokta olan Hıdırlık Seyir Tepesi, yerli ve yabancı turistlerin akınına uğradı. Bir yanda yeni çiçek açan meyve ağaçları, diğer yanda tarihi konakların üzerindeki kar birikintileri, doğanın nadir rastlanan bir tezatlığını gözler önüne serdi. Turistler, bu anı ölümsüzleştirmek için bol bol fotoğraf çektirerek manzaranın keyfini çıkardı.

Havadan Görüntülendi: Masalsı Manzara

Tarihi Çarşı bölgesinde etkili olan ve kenti adeta bir film platosuna çeviren kar yağışı, dron kameraları tarafından anlık olarak kaydedildi. Gökyüzünden çekilen görüntülerde, Safranbolu’nun özgün mimarisi ve bahar çiçeklerinin kar altındaki mücadelesi büyüleyici bir derinlik sundu.

Editörün Notu: Haberin dijital platformlarda daha fazla etkileşim alması için "Mevsimlerin Buluştuğu Nokta: Safranbolu" veya "Tarih ve Doğanın Beyaz Randevusu" gibi alternatif başlıklar da kullanılabilir.

Edirne’de etkili olan sağanak yağışlar ve Bulgaristan’daki baraj kapaklarının açılmasıyla Tunca Nehri coştu. Nehir kıyısında bulunan 15. yüzyıl eseri Evliya Kasım Paşa Camii, yükselen suların kurbanı oldu. Restorasyon çalışmaları süren tarihi yapının şantiyesi ve ecdad yadigarı mezarların bulunduğu hazire bölümü tamamen suyla kaplandı.

Şantiye ve Hazire Göle Döndü

Bulgaristan tarafındaki barajlardan bırakılan suların Tunca Nehri’ndeki debiyi kritik seviyeye ulaştırmasıyla birlikte, nehir yatağına komşu olan tarihi yapılar alarm vermeye başladı. 1400’lü yıllardan günümüze ulaşan Evliya Kasım Paşa Camii, taşkından en çok etkilenen noktalardan biri oldu. Devam eden restorasyon çalışmaları kapsamında kurulan şantiye alanı su birikintileriyle dolarken, Evliya Kasım Paşa’nın kabrinin de yer aldığı tarihi haziredeki mezar taşları suyun içinde kaldı.

Uzmanlardan "Kalıcı Çözüm" Çağrısı

Yaşanan tabloyu değerlendiren Sanat Tarihçisi Prof. Dr. Engin Beksaç, yapının kronikleşen su baskını sorununa dikkat çekti. Beksaç, şu uyarıları dile getirdi:

"Evliya Kasım Paşa Camii, yüzyıllardır nehirle iç içe ancak son yıllarda artan taşkın riskine karşı savunmasız. Restorasyon sürecinde alınan tedbirlerin yetersiz olduğu bu son baskınla kanıtlanmış oldu. Bu tarihi mirasın korunması için restorasyondan önce kapsamlı bir hidrolik koruma projesi ve kalıcı setleme çalışmaları yapılmalıydı."

"Su Bir Anda Geldi, Çekilmesini Bekliyoruz"

Camide görevli Mustafa Yılmaz, baskının şiddetini şu sözlerle anlattı: "Uzun zamandır bu denli büyük bir taşkın görmemiştik. Gece saatlerinde su bir anda yükseldi ve her yeri kapladı. Şu an suların çekilmesini bekliyoruz. Toprak kuruduğunda, suyun yerinden oynattığı mezarları kıbleye uygun şekilde yeniden düzenleyeceğiz. İnşallah ecdadın emanetini en kısa sürede toparlayacağız."

Gözler Nehir Debisinde

Yetkililer, nehir debisindeki artışın devam edip etmeyeceğini yakından takip ediyor. Bölgede hasar tespit çalışmalarının su tamamen çekildikten sonra başlatılması planlanırken, restorasyon sürecinin bu olaydan nasıl etkileneceği merak konusu.

İstanbul’un fethinden günümüze uzanan tarihi dokusuyla şehrin hafızası niteliğindeki Kazlıçeşme Meydanı, İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) ve İSKİ’nin ihmaliyle bir "moloz döküm sahası"na dönüştü. UNESCO Dünya Mirası listesindeki surların yanı başında yükselen atık dağları, İstanbul’un turizm imajını zedelerken, bölgedeki manevi değerleri de gölge altında bırakıyor.

Miting Alanından Atık Sahasına

Bir dönem dev mitinglere, tarihi etkinliklere ve kültürel buluşmalara ev sahipliği yapan Kazlıçeşme Meydanı, bugünlerde içler acısı bir manzarayla gündemde. İstanbul kara surlarının hemen bitişiğinde, Tarihi Yarımada’nın giriş kapısında yer alan stratejik alan; İBB ve İSKİ’nin bölgeyi adeta bir şantiye depolama alanı olarak kullanmasıyla tanınmaz hale geldi.

Fatih’in Emaneti Molozlar Arasında Kaldı

Bu bakımsızlık ve düzensizlikten en büyük yarayı ise manevi değeri paha biçilemez olan Kazlıçeşme Fatih Camii alıyor. İstanbul’un fethi sırasında Fatih Sultan Mehmet tarafından bizzat askerlerin ibadeti için inşa ettirilen bu tarihi yapı, çevresini saran moloz yığınları ve toz bulutu nedeniyle ihtişamını kaybetti. Caminin tarihi avlusuna kadar uzanan ihmal, bölgeyi ziyaret eden yerli ve yabancı turistlerin de büyük tepkisini çekiyor.

"Dünya Mirası"na Yakışmayan Görüntü

Havadan çekilen görüntüler, bölgedeki vahameti gözler önüne serdi. Surların dibindeki moloz yığınları sadece bir görüntü kirliliği oluşturmakla kalmıyor, aynı zamanda tarihi dokunun korunması ilkelerini de açıkça ihlal ediyor. İstanbul’un vitrini sayılan bir noktadaki bu denetimsizlik ve ilgisizlik, "İstanbul’un turizm imajına vurulan bir darbe" olarak nitelendiriliyor.

Görüş: Bölge sakinleri ve tarih meraklıları, İBB ve İSKİ’den alanın acilen temizlenmesini ve Kazlıçeşme’nin ruhuna uygun bir çevre düzenlemesinin hayata geçirilmesini bekliyor.

Çorum Belediyesi tarafından gerçekleştirilen 'Tarihi Şehir Meydanı' projesinin 2. etap çalışmaları kapsamında, Velipaşa Hanı'nın önünü kapatan anahtarcı dükkanının kamulaştırma ve tahliye süreci tamamlandı. Belediye ekiplerince gerçekleştirilen yıkımla birlikte, Velipaşa Hanı tüm ihtişamıyla gün yüzüne çıktı. Yıkım çalışmalarına katılan Belediye Başkanı Dr. Halil İbrahim Aşgın, projenin tamamlanmasıyla birlikte Saat Kulesi, tarihi belediye binası ve Velipaşa Hanı'nın artık aynı meydanda buluştuğunu söyledi. Öte yandan Ulu Cami yanında yer alan ve yıkımı tamamlanan noter binasının bulunduğu alanda Tarihi Hükümet Konağı Projesi hayata geçirilecek. Yeni yapılacak bina, geçmişte aynı bölgede yer alan ve Çorum'un idari hafızasında önemli bir yere sahip olan tarihi vilayet binasının mimarisini yansıtacak.

'Son derece önemli bir çalışmayı hayata geçirmiş olacağız'

Yıkılan son binayla şehrin tarihi silüetinin ortaya çıktığını ifade eden Aşgın, 'Biz şunu istiyoruz. Şehrimiz kimlikli bir şehir olsun, tarihi dokusu dimdik ayakta dursun ve bu niteliğiyle varlığını sürdürsün. Nasıl ki 8 bin yıllık geçmişe sahip, Hititler'den Roma'ya, Bizans'tan Selçuklu'ya ve Osmanlı'ya uzanan binlerce yıllık büyük bir tarihin mirasçılarıysaki, şehir merkezinde de bu tarihi lokasyonların önünde engel teşkil eden yapıların kaldırılması ve bu sürecin tamamlanması bizim için büyük önem taşımaktadır. Bu çalışmayı ilk kez yapmıyoruz. Daha önce de benzer uygulamaları hayata geçirdik. Şimdi ise Saat Kulesi ile Velipaşa Hanı'nı buluşturacak, bununla birlikte tarihi belediye binası ve Çöplü Arastası meydanı ile bütünleşerek şehrin tarihî dokusunu ve kimliğini daha görünür kılacak bir adım atıyoruz. Yıkılacak alan nitelik ve nicelik açısından küçük olabilir, ancak şehrin geleceği ve katacağı değer bakımından son derece önemli bir çalışmayı hayata geçirmiş olacağız' dedi.

Edirne'de Tunca Nehri ve Meriç Nehri'nde artan debi sebebiyle Sarayiçi olmak üzere birçok bölgenin sular altında kalması sonrası Devlet Su İşleri tarafından sahada çalışma başlatıldı. Taşkınla kapanan köprü gözlerinin açılması ve seddelerin güçlendirilmesi için çalışmalar sürüyor.

Nehirlerdeki su seviyesinin yükselmesi üzerine iş makineleri bölgede görev aldı. Sedde altı kapaklı menfezlerde bakım ve onarım çalışmaları yapıldı.

Meriç Nehri Doyran köyü mevkiinde sedde iyileştirme çalışması gerçekleştirilirken, Değirmenyeni Köprüsü'nün Tunca Nehri kesiminde taşkınla gelen odunsu ve bitkisel birikintiler temizlendi.

Taşkın riskine karşı sürecin takip edildiğini bildirildi.