Eğirdir'in önemli kültürel ve ticari etkinlikleri arasında yer alan Tarihi Pınar Pazarı Panayırı, bu yıl 28 Haziran tarihinde ziyaretçileriyle buluşacak. Her yıl binlerce kişinin ziyaret ettiği panayır, yöre halkının yanı sıra çevre il ve ilçelerden gelecek misafirleri de ağırlayacak. Eğirdir ilçe merkezine yaklaşık 7 kilometre uzaklıktaki Pınar Pazarı Mahallesi'nde bulunan mesire alanında kurulacak panayırda, yöresel ürünler, el emeği hediyelik eşyalar, giyim ve zücaciye ürünleri satışa sunulacak. Bölgedeki üreticiler, yıl boyunca emek verdikleri ürünleri doğrudan tüketicilerle buluşturma fırsatı yakalayacak.

Yöresel ürünler ve el emeği eserler sergilenecek

Panayırda Eğirdir ve çevre köylerde yetiştirilen taze meyve ve sebzeler, organik tarım ürünleri, ev yapımı gıdalar ile el emeği ürünler tezgâhlarda yerini alacak. Özellikle bölgenin tarımsal üretimini yansıtan ürünlerin yoğun ilgi görmesi beklenirken, etkinliğin yerel ekonomiye de önemli katkı sağlaması öngörülüyor.

Geleneksel lezzetler misafirlerle buluşacak

Panayırın dikkat çeken bölümlerinden birini ise yöresel lezzetlerin sunulacağı yiyecek stantları oluşturacak. Açık hava lokantalarında ziyaretçilere bölge mutfağının seçkin örnekleri sunulurken, özellikle tandır kebabı başta olmak üzere geleneksel tatların yoğun ilgi görmesi bekleniyor. Aileleriyle birlikte panayırı ziyaret edecek vatandaşlar, alışveriş yapmanın yanı sıra mesire alanının doğal atmosferinde vakit geçirme imkânı da bulacak. Gün boyu sürecek etkinliklerle panayır alanının önemli bir buluşma noktası haline gelmesi hedefleniyor. Geçmişten günümüze uzanan köklü geçmişiyle Tarihi Pınar Pazarı Panayırı, yalnızca bir alışveriş alanı değil, aynı zamanda bölgenin kültürel mirasını yaşatan önemli organizasyonlardan biri olarak öne çıkıyor. Eğirdir ve Isparta başta olmak üzere çevre il ve ilçelerden yoğun katılım beklenen panayırın bu yıl da büyük ilgi görmesi bekleniyor.

Dünyaca ünlü parfüm markalarının kokularında kalıcılığı sağlayan gül ve gül yağı üretimiyle öne çıkan Isparta'da önemli bir kültür projesi hayata geçirildi. 1750'li yıllarda inşa edildiği düşünülen Aya Baniya Kilisesi, Isparta Belediyesi tarafından restore edilerek, 'Misparta Koku Medeniyeti' adıyla Türkiye'nin ilk koku müzesine dönüştürüldü. Koku müzesi, bu alanda Türkiye'de ilk olma özelliği taşırken, dünyada ise sayılı örnekler arasında yer alarak 5'inci müze olma niteliği taşıyor. Isparta'nın gül ve koku kültürünü yansıtan müze, hem tarihi dokusu hem de içerdiği özel koleksiyonlarla dikkat çekiyor. Müze koleksiyonunda dünyanın bilinen ilk parfüm formülü, tarih boyunca kullanılan parfüm kapları, kokuya dair etnografik unsurlar ve kilise yapısından elde edilen arkeolojik buluntular sergileniyor.

4 bin 500 yıllık parfüm formülü ve deneyim atölyesi aynı çatıda buluşuyor

Müzede dünyada ilk kez sergilenen birçok eşsiz eserin yanı sıra, 4 bin 500 yıllık geçmişe sahip dünyanın en eski parfüm formülü de bulunuyor. Mezopotamya kökenli olan ve deneysel arkeoloji yöntemiyle günümüze kazandırılan formülde aralarında gülün de yer aldığı toplam 16 farklı ham madde bulunuyor. Bu özelliğiyle söz konusu formül, dünyada yalnızca Isparta'daki bu müzede sergileniyor. Atölye bölümünde ise ziyaretçilere, kokunun tarihi serüveninden parfüm yapım sanatına uzanan bir perspektif sunuluyor. Antik Çağ'dan günümüze kokular üzerine aktarılan bilgiler, aromaterapi uygulamaları ve kişiye özel parfüm tasarımı eğitimleri aracılığıyla deneyimlenebilen bir öğrenme ortamı oluşturuluyor.

Isparta Belediyesi Misparta Koku Müzesi ve Atölyesi'nin küratörü, aynı zamanda bilim sorumlusu olan Meryem Karakurt Göksal, 'İçerisinde bulunduğumuz kilise, 1750'li yıllarda inşa edilmiş bir Ortodoks Rum kilisesidir. Bugün ise Türkiye'de bir ilk olma özelliği taşıyan koku müzesi ve atölyesi konseptiyle hizmet vermektedir. Bu proje, Isparta Belediyesinin, Belediye Başkanımızın 2021 yılında başlattığı kültür projelerinin ilklerinden biridir. Bulunduğunuz müze bölümünde tarih boyunca kullanılan parfüm kapları sergilenmektedir. Özellikle aristokratların özel hayatlarından izler taşıyan bu kaplar dikkat çekmektedir. Apsis olarak adlandırdığımız sahne kısmında ise kokular, etnografik hikâyelerle birlikte ve gülü de içerisine alarak sunulmakta ve pek çok ham maddenin yer aldığı bir koku hafızası oluşturduğu bir noktadır' şeklinde konuştu.

4 bin 500 yıllık sır Isparta'da gülle yeniden hayat buluyor

Müzede dünyanın en eski parfüm formülünün de bulunduğunu belirten Göksal, 'Yaklaşık 4 bin 500 yıllık bu formül, Mezopotamya'dan çıkmıştır ve içerisinde 16 farklı ham madde bulunmaktadır. Bizim için önemli olan nokta ise bu formülün içinde gülün de yer almasıdır. Gül, modern anlamda hem parfümeri de hem günlük yaşamda tıptan mutfağa kadar hayatın her alanında kullanılan bir bitkidir. Aynı zamanda Isparta ile özdeşleşmiş bir çiçektir. Bu nedenle Misparta Koku Medeniyeti'ni oluşturma yolunda attığı adım gül ile birlikte şekillenmiş ve bu durum kesinlikle tesadüf değildir. Anadolu'nun zengin kokusu adeta Isparta'dan yükselmektedir. Gülle birlikte pek çok endemik türün merkezi olan Isparta, aynı zamanda Anadolu'nun dünyaya açılan önemli kapılarından biridir' ifadelerini kullandı.

Gör, dinle, kokla kendi parfümünü tasarla

Müzede ziyaretçiler için oluşturulan deneyim alanında 12 farklı koku türünün bulunduğunu ifade eden Göksal, 'Bu kokular, Isparta Belediyesi Ahşap Atölyesi tarafından oyma tekniğiyle hazırlanan çiçek formları içerisinde sunulmaktadır. Ziyaretçilerimiz kokuları deneyimlerken, aynı zamanda bu bitkileri görme ve bizlerden dinleme imkânı da bulmaktadır. Bu yönüyle müzemiz görmek, duymak ve koklamak olmak üzere üç duyuya hitap eden yaşayan bir müzedir. Kişiye özel parfüm tasarımı yapılan bölümümüzde ise yaklaşık 600 farklı koku bulunmaktadır. Ziyaretçilerimiz bu kokular arasından seçim yaparak kendi koku hafızalarını oluşturabilir ve kendilerine özgü parfümler tasarlayabilirler' dedi.

Yaşayan müze anlayışıyla sürekli yenilenen bir deneyim

'Müzemizi sabit bir yapı olarak görmüyoruz' diyen Göksal, 'Müzemizde sürekli gelişen ve yenilenen bir anlayış benimsiyoruz. Bu doğrultuda düzenli olarak etkinlikler gerçekleştiriyoruz. Örneğin Atatürk'ün Isparta'ya gelişinin 96. yılına özel olarak Bekir Kantarcı koleksiyonundan getirilen Atatürk'e ait koku ve şişeler burada sergilendi. Bu etkinlik, ziyaretçilerimizin büyük ilgisini gördü ve sadece bu deneyimi yaşamak için kilometrelerce uzaktan gelenler oldu. Buna benzer pek çok çalışma önümüzdeki süreçte de devam edecektir' diye konuştu.

Herkese açık ücretsiz koku deneyimi

Belediye Başkanı Şükrü Başdeğirmen'in özellikle üzerinde durduğu konulardan birinin de müzenin herkese hitap etmesi olduğunu dile getiren Göksal, 'Bu nedenle müzemize girişler ücretsizdir. Çalışma saatlerimiz ve sosyal medya hesaplarımız aktiftir. Ziyaretçilerimizin tek yapması gereken buraya gelerek kokuları deneyimlemeleridir' şeklinde konuştu.

Gül ve gül yağıyla özdeşleşen Isparta'da kurulan müze, koku kültürünü gelecek nesillere aktarmayı hedeflerken, ziyaretçilere de benzersiz bir deneyim sunuyor.

Isparta'da yaşayan 62 yaşındaki emekli Güner Ersöz, emeklilik sonrası boş zamanlarını verimli değerlendirmek amacıyla hobi olarak başladığı maket çalışmalarında atık malzemeleri adeta sanat eserine dönüştürüyor. Ticari bir kaygı taşımadan üretim yapan Ersöz, hazırladığı maketleri çevresindeki insanlara hediye ediyor. Emekliliğin ardından kendisine yeni bir uğraş arayan Ersöz, geri dönüşüm malzemelerini kullanarak tarihi eser ve geleneksel ev maketleri yapmaya başladı. Şişeler, karton koliler ve ayakkabı kutularından Osmanlı, Safranbolu ve Isparta evleri tasarlayan usta, amacının kültürel mirası yeni nesillere tanıtmak olduğunu, sıradaki büyük hedefinin ise Ayasofya-i Kebir Cami-i Şerifi'nin maketini yapmak olduğunu dile getirdi.

''Acaba ben bunu yapabilir miyim?' dedim ve yapmaya başladım''

Hobiyi kendine zaman ayırmanın bir yolu olarak gördüğünü anlatan Ersöz, ''Amacım geri dönüşüm ve atık malzemelerden, hiçbir masraf yapmadan bir şeyler üretmek. Aynı zamanda eski eserlerimize, eski evlerimize ve Osmanlı eserlerimize sahip çıkmak istiyorum. Ben 62 yaşındayım. Emekli olduktan sonra kendimi bir boşlukta hissettim. Bu yüzden kendime bir meşgale bulmak istedim. Televizyonda yapılan bir çalışmayı gördüm. 'Acaba ben bunu yapabilir miyim?' dedim ve yapmaya başladım'' dedi.

''Sevdiğim insanlara ücret almadan hediye ediyorum''

Daha önce de ahşap işleriyle hobi olarak uğraştığını belirten Ersöz, ''Zamanla düşündüm ki hiçbir masraf yapmadan bunu nasıl yapabilirim? Herhangi bir şeye zarar vermeden üretmek istedim. İlk aklıma gelen ise atık malzemeler oldu. Mesela kola şişeleri, marketlerde bulunan koliler, deterjan kutuları, ayakkabı kutuları gibi malzemeleri değerlendirmeye başladım. Ayakkabı kutularından eski evler, Isparta evleri, Safranbolu evleri, cumbalı evler yapıyorum. Çünkü artık zamanla bunlar kaybolmaya başladı. Ben de bunları yapıp yeni nesillere, gençlerimize göstermek istiyorum. Ayrıca sevdiğim insanlara da hiçbir ücret almadan hediye ediyorum. Şu anda yaptığım işin durumuna göre değişiyor ama bir Osmanlı fenerini veya bir evi bir günde ya da bir buçuk günde yapabiliyorum'' ifadelerini kullandı.

''İleride benden bir anı kalsın istiyorum''

Kendisi için en değerli çalışmanın Anıtkabir projesi olduğunu vurgulayan Ersöz, ''Onu yaptım ve benim için çok özel bir eser oldu. En güzelini yapmaya çalıştım ve başardığıma da inanıyorum. Genellikle elimdeki malzemeye göre düşünüyorum. Mesela bir kartondan veya bir koliden ne yapabilirim diye bakıyorum. Önce ebatlarını düşünüyorum, sonra ölçülerini kafamda hesaplayıp çiziyorum. Ardından maket bıçağı yardımıyla şekil veriyorum. Malzeme ne olursa olsun onun ölçülerine göre çalışıyorum. Şimdiye kadar sergi açmayı hiç düşünmedim. Genellikle sevdiğim insanlara, aile dostlarıma hediye ediyorum. İleride benden bir anı kalsın istiyorum. Bu yüzden herhangi bir sergi düşüncem olmadı'' dedi.

''İnşallah onları da yapmayı başarırım''

Torununun bu konuda çok ilgili olduğunu ve el yeteneğinin de çok güzel olduğunu söyleyen Ersöz, 'Maşallah, bazen ona da anlatıyorum. 'Bak şöyle yapacaksın, böyle yapacaksın' diye gösteriyorum. Ayrıca apartmanda bir komşumuzun oğlu var, adı Mehmet. Şu anda ana sınıfına gidiyor. Okuldan geldiği zaman hemen yanıma geliyor, 'Dede, ne yapacağız? Hadi ev yapalım' diyor. Ben de ona soruyorum, 'Ev yapmak için ne lazım? Kapısını mı yapalım, penceresini mi yapalım, kiremitini mi yapalım?' Daha beş yaşında olmasına rağmen benim yönlendirmemle bir şeyler yapmaya çalışıyor. Tabii bazen yamuk yumuk oluyor ama yine de el yeteneği çok güzel ve başarılı. En çok yapmak istediğim eserler arasında İstanbul'daki Mimar Sinan eserleri, Edirne'deki cami ve özellikle Ayasofya Camii var. İnşallah şu ara onun üzerine kafamda projelerim var ve onu yapmayı çok düşünüyorum. Şu anda tasarım aşamasındalar. İnşallah onları da yapmayı başarırım. İnsanlarımızın sağda solda boş vakit geçirmek yerine böyle işlerle uğraşmasının vatanımıza, milletimize ve yeni nesillere faydalı olacağına inanıyorum. Böyle şeyler öğretmekten çok mutlu oluyorum. Herkese de bu işleri tavsiye ederim'' diye konuştu.

Isparta Belediyesi tarafından restore edilen Aya Baniya (Aya Panaya) Kilisesi, Misparta Koku Müzesi ve Atölyesi olarak şehre kazandırılmıştı. Dünyada beşinci, Türkiye'de ise ilk örnek olma özelliği taşıyan bu müze, koku kültürünün tarihi gelişimine ışık tutan özgün bir merkez konumunda yer alıyor. Misparta Koku Müzesi, Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ün Isparta'ya teşrifinin 96. yıldönümü dolayısıyla özel bir koleksiyona ev sahipliği yapıyor. Misparta Koku Müzesi ve Atölyesi'nde Bekir Kantarcı koleksiyonuna ait Atatürk'ün kullandığı parfüm, kolonya şişeleri ile sevdiği koku sergileniyor. Bu özel koleksiyonu görmek isteyenler bir hafta boyunca müzeyi ziyaret edebilecek.

Isparta Belediye Başkanı Şükrü Başdeğirmen, Garnizon Komutanı Tuğgeneral Merdin Kışkan, Cumhuriyet Başsavcısı Aydın Turhan, Adalet Komisyon Başkan Vekili Merve Coşkun, Isparta Baro Başkanı Fatih Semiz ve Isparta Şehit Ailesi Dul ve Yetimleri Derneği Başkanı Ali Savcı ile birlikte Misparta Koku Müzesi ve Atölyesi'ndeki Atatürk'ün kullandığı parfüm, kolonya şişeleri ile sevdiği kokunun yer aldığı sergiyi ziyaret etti. Ziyarette Başkan Başdeğirmen ve beraberindekiler, Müze Küratörü ve Birim Sorumlusu Meryem Karakurt Göksel'den bilgi alarak, diğer eserleri ve kokuları da inceleme fırsatı buldu.

'Bu koku o döneme ait orijinal bir kokudur'

Isparta Belediyesi Misparta Koku Müzesi ve Atölyesi Küratörü, Birim Sorumlusu Meryem Karakurt Göksel, Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ün Isparta'ya gelişinin 96. yıldönümü dolayısıyla Bekir Kantarcıoğlu'nun koleksiyonunda yer alan, Atatürk vefat ettiğinde baş ucunda duran mor şişedeki kolonyanın hem şişelerini hem de kokusunu sergiye çıkardıklarını söyledi. Göksel, 'Günün anlamına binaen tüm ziyaretçilerimiz bu kokuyu deneyimleyebilecek. Eserler ve koku bir hafta sergide kalacak. Bu koku o döneme ait orijinal bir kokudur. Zamanda duran bir hatıra olarak bahsedebiliriz. Tüm ziyaretçilerimizi bekliyoruz' dedi.