Kastamonu Üniversitesi'nin destekleriyle, Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü ile Kırkdirekli Uluslararası Öğrenci Derneği iş birliğinde hazırlanan 'Belge ve Fotoğraflarla Hicaz Demiryolu' sergisi ve Kastamonu Üniversitesi öğrencileri tarafından Kastamonu Kalesi'nde çekimleri yapılan 'Dopatonin' filminin gala gecesi Kastamonu Gençlik Merkezi'nde gerçekleştirildi. Programın ilk bölümünde son aylarda sık sık gündeme gelen Hicaz Demiryolu ile ilgili Eğitimci ve Araştırmacı Mustafa Gezici tarafından hazırlanan 'Belge ve Fotoğraflarla Hicaz Demiryolu' sergisi açıldı. Sergide, Hicaz Demiryolu'nun inşa sürecine ilişkin belge ve fotoğraflar ziyarete açıldı.

Sergi açılışında konuşan Araştırmacı Mustafa Gezici, 'Tren yolunun İstanbul'dan Kilis'e kadar olan kısmının yanı sıra, bu sergimizde 1900 ila 1918 yılları arasında Kilis'ten başlayıp Medine-i Münevvere'ye kadar olan kısmını konu olarak aldık. Sergimizde yapım aşamaları, toplanan belgeler, bağış makbuzları, verilen madalya beratları tamamını bu sergide bulabileceksiniz. Eskiden hicaza nasıl gidiliyormuş, tren yolu geldikten sonra nasıl ardından askerlerimiz nasıl gitmişler. 1900-1918 yılları arasındaki yapım aşamaları ve çalışmasını konu aldık. Sergimizde 60 fotoğraf ve 16 belge ile belgeledik' dedi.

Konuşmaların ardından serginin açılışı yapıldı ve Araştırmacı Mustafa Gezici tarafından davetlilere Hicaz Demiryolu'nun tarihi sürecine ilişkin bilgiler verildi.

Programın ikinci bölümünde, Kastamonu Üniversitesi İletişim Fakültesi öğrencileri tarafından tarihi Kastamonu Kalesi'nde işlenen bir cinayeti konu alan ve çekimleri 8 ay süren psikolojik dram türündeki filmin galası yapıldı. Filmin galasında konuşan Kırkdirekli Uluslararası Öğrenci Derneği Başkanı Orhan Salcı, 'Kastamonu'da üniversitede okuyan kardeşimiz, burada aldığı eğitimin meyvesini burada çekimlerini yaparak burada göstermek istemiş. Şehrimizi tanıtmak noktasında bir film çekmiş. Bizim çok değerli, o yüzden öğrencilerimize destek veren herkese ayrı ayrı teşekkür ediyoruz' diye konuştu.

Üniversite öğrencilerinin filmi seyirciyle buluştu

Filmin yönetmen ve senaristi olan Kastamonu Üniversitesi İletişim Fakültesi Radyo ve Televizyon Bölümü'nde eğitim gören Özbekistan uyruklu Ferdaus Mohammad Ali de, 'Dopatonin isimli filmin çekimlerini tam bağımsız bir şekilde yaptım. Bu filmin içerisinde bir mesaj var, bu mesajın anlaşılmasını da herkesten merakla bekliyorum. Kendim açık olarak bu mesajı söylemedim çünkü herkes, çözsün istiyorum, kendisi bulsun istiyorum. Kendilerine göre anlaşılsın diye düşündüm. O yüzden inşallah bu mesajımı herkes anlar' şeklinde konuştu.

Açılış kurdelesinin kesilmesiyle ilk kez gösterime giren ve 1 saat süren film, davetliler tarafından büyük ilgiyle izlendi. Gösterimin ardından filmin yönetmeni ve yapım ekibiyle söyleşi gerçekleştirildi.

Kastamonu'da Nasrullah Meydanında otel olarak hizmet veren Tarihi Kurşunlu Han, Kültür ve Turizm Bakanlığı Vakıflar Genel Müdürlüğü Kastamonu Vakıflar Bölge Müdürlüğü tarafından geçtiğimiz günlerde sözleşme süresinin dolması ve sözleşme şartlarına uyulmaması sebebiyle tahliye edildi.

Kastamonu Vakıflar Bölge Müdürlüğü'nden yapılan yazılı açıklamada, hanın yeniden kiralanması için ihaleye çıkılacağı belirtildi. Açıklamada, Kurşunlu Han'ın ihalesiyle ilgili şartname, teknik şartlar ve detaylı bilgilerin Kastamonu Vakıflar Bölge Müdürlüğü Kiralama Servisi'nden ve Vakıflar Genel Müdürlüğü'nün resmi internet sitesi temin edilebileceği belirtildi.

İhalenin 13 Mayıs Çarşamba günü saat 14.00'te Kastamonu Vakıflar Bölge Müdürlüğü Hizmet Binası'nda açık ihale usulüyle yapılacağı belirtildi.

Kastamonu'nun Hanönü ilçesine bağlı Yenice köyünde yaklaşık 250 yıllık tarihi geçmişe sahip Hüseyin Bey Konağı için yıkılma tehlikesi sebebiyle yıkım kararı verildi. Kastamonu İl Kültür ve Turizmi Müdürlüğü tarafından daha önce tescillenen tarihi konağın kararla birlikte yıkımına başlandı. Yenice köyünde yaşayan ve emekli öğretmen ve yazar Muhittin Göksoy, Yenice köyünün kurucusu Hacı Ahmetoğulları'ndan Hüseyin Bey tarafından yaptırılan konağın bugüne kadar mirasçılarının aralarındaki anlaşmazlık sebebiyle onarılamadığını ifade etti.

Konağın ikinci derecede korunması gerekli taşınmaz kültür varlığı olarak tescillenmesinin ardından köy muhtarlığı ve Yenice köyü Çevre Güzelleştirme Derneği olarak konağın restorasyonu için çabaladıklarını, ancak sonuç alamadıklarını belirten Muhittin Göksoy, 'Tarihi konağın çatısı, duvarları, pencereleri yıkılmış durumda. Bu haliyle çevreden geçenlere de zarar verebilir. Tarihi konağın bir an önce restore edilerek turizme kazandırılması gerekirken, fakat en son yıkım kararı verildi ve yıkım çalışmalarına da kararla birlikte başlandı' dedi.

Göksoy, 2 katlı konakta 7 oda bulunduğunu ve odaların birinin tavanında işleme ve süslemelerin olduğunu ifade ederek, 'Konağın tavanında duran ağaç süslemeleri hala güzelliğini koruyordu. Kastamonu mimarisinin örneklerinden biri olduğu göz önüne alınan konağın yıkılması bizleri çok üzdü' diye konuştu.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum'un Çorum ziyareti sırasında, ihalenin Nisan ayında yapılacağını açıkladığı çimento fabrikası arazisine yönelik ticaret ve konut projesinde süreç resmiyet kazandı. E Emlak Konut Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı, tarafından yapılan açıklamayla ihalenin tarihi netleşti. Emlak Konut Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı, Çorum Merkez Bahçelievler'de bulunan eski çimento fabrikası arazisinde hayata geçirilecek proje için 'Arsa Satışı Karşılığı Gelir Paylaşımı İşi' ihalesinin 1. oturumunun 21 Nisan Salı günü saat 11.00'de gerçekleştirileceğini duyurdu. Açıklamada, Çorum Beltaş Enerji Ulaşım Eğitim Spor ve İnşaat Hizmetleri A.Ş. ile imzalanan iş birliği protokolü kapsamında yürütülecek projenin, şehrin önemli dönüşüm alanlarından biri olacağı vurgulandı.

27 bin metrekarelik alanda modern proje

Projeye konu arsanın yüz ölçümünün 27 bin 592 metrekare olduğu belirtilirken, emsal inşaat alanının ise 41 bin 389,23 metrekare olarak planlandığı ifade edildi. Eski çimento fabrikası arazisinde yükselecek proje kapsamında konut ve iş yerlerinin inşa edilmesi öngörülüyor. Alt katları ticari alan, üst katları konut olarak tasarlanan yapıların, modern şehircilik anlayışına uygun şekilde planlandığı bildirildi.

'Bu dönüşüm şehrimizin geleceği adına çok önemli bir adımdır'

Çorum Belediyesi ile Emlak Konut GYO iş birliğinde hayata geçirilecek projeye ilişkin değerlendirmede bulunan Belediye Başkanı Halil İbrahim Aşgın, çalışmanın şehrin gelişimine önemli katkı sağlayacağını belirterek, 'Çimento fabrikası arazisi, fabrika kapatıldıktan sonra belediyemiz tarafından Votorantim firmasından 102 milyon 500 bin TL'ye satın alınarak Çorum'a kazandırılmıştı. Uzun yıllar atıl durumda kalan bu alanı, yeni projemizle modern bir yaşam ve ticaret merkezine dönüştürüyoruz. Bu dönüşüm, şehrimizin geleceği adına çok önemli bir adımdır' dedi.

Yeni proje ile birlikte, yıllarca atıl kalan çimento fabrikası arazisinin, Çorum'un sosyal ve ekonomik hayatına değer katacak yeni bir cazibe merkezine dönüşmesi hedefleniyor.

İhale evraklarının Emlak Konut GYO tarafından temin edileceği belirtilirken, ihaleye ilişkin detaylı bilgilere kurumun resmi internet adresi üzerinden ulaşılabileceği bildirildi.

Kastamonu'da yaşayan 72 yaşındaki Veysel Karakaya, 1980 yılında adım attığı elektrikçilik mesleğini çeyrek asırdır aynı dükkânın çatısı altında büyük bir tutkuyla sürdürüyor. Zamanla tamir için getirilip unutulan, sahipleri tarafından geri alınmayan veya sırf anısı olduğu için hediye edilen elektronik ev aletleri, bu küçük tamirhaneyi kentin teknolojik hafızasını barındıran yaşayan bir müzeye dönüştürüyor. Adım atacak yerin dahi zor bulunduğu bu dar ve mistik alanda Karakaya; antika ütülerden nostaljik radyolara, eski tip süpürgelerden tost makinelerine kadar onlarca farklı döneme ait cihazı ustalıkla onarmaya devam ediyor.

Biriken Eşyalar ve "İleri Dönüşüm" Felsefesi Dükkânın içini saran kablo yığınları ve eski cihaz parçaları, sıradan bir karmaşadan ziyade "tamir kültürünün" ve modern tüketim toplumuna karşı direnişin en somut halini yansıtıyor. Mesleki serüvenini ve dükkânın bugünkü müze kimliğini anlatan Karakaya, yıllar içinde biriken eşyaların ardındaki insan hikayelerini şu sözlerle özetliyor:

"Tesisat işlerinin beni artık zorladığını görünce ev aletleri tamiratına yöneliyorum. Bazen ölen, taşınan ya da alamayan müşterilerim oluyor ve eşyalar bu şekilde dükkânda birikiyor. Ben de işime yarayacak bazı eski ürünleri satın alıyorum; bu yüzden onlardan kopamıyorum. Yirmi beş senedir her şeyden birer tane unutulsa, bugünkü gibi devasa bir koleksiyon ortaya çıkıyor."

Tarihe Tanıklık Eden Bir Emek Serüveni Dükkânda adım atacak yer kalmadığı durumlarda, uzun süre geri alınmayan eşyaları satarak veya diğer cihazlara yedek parça olarak entegre ederek "ileri dönüşüm" (upcycling) pratiğini bizzat uygulayan deneyimli usta, mesleğini sadece bir geçim kaynağı olarak değil, adeta bir yaşam biçimi olarak görüyor. Eskiyen teknolojiyi acımasızca çöpe atmak yerine sabırla hayata döndürmeyi misyon edinen Karakaya, "Ölünceye kadar da bu işe devam ediyorum. Dükkânın önünü süpürüyorum, tamirimi yapıyorum; bu işi gerçekten çok seviyorum" diyerek eşyalarla kurduğu derin duygusal bağı gözler önüne seriyor.

Kastamonu sokaklarında yankılanan bu samimi emek hikayesi, teknolojik mirasın ve ahilik geleneğinin modern dünyada nasıl inatla yaşatıldığını herkese kanıtlıyor.

Kastamonu Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Coğrafya Bölümü öğrencileri, kültürel ve doğal mirası akademik bir perspektifle yerinde incelemek amacıyla Daday ilçesine kapsamlı bir saha gezisi düzenledi. Bu gezi, sivil mimari restorasyonundan arkeolojik alan korumasına ve çevre hukukuna kadar pek çok alanda somut gözlemler barındırıyor. Kastamonu Belediyesi'nin tahsis ettiği araçla ilçeye ulaşan öğrencilerin ilk durağı, sivil mimarimizin nadide örneklerinden olan ve günümüzde Kaymakamlık hizmet binası olarak kullanılan tarihi Köpekçioğlu Konağı oldu.

Yeniden İşlevlendirme (Adaptive Reuse) ve Hukuki Çerçeve Öğrencileri makamında ağırlayan Daday Kaymakamı Yasin Cevizci, konağın restorasyon geleceği hakkında önemli açıklamalarda bulundu. Kaymakam Cevizci, yapının geçmişte makam odası olarak kullanılan bölümünü yeniden restore ederek bir sergi salonu veya müze haline getireceklerini müjdeledi.

Bu karar, kültür varlıkları hukuku ve koruma disiplini açısından son derece yerinde bir "yeniden işlevlendirme" (adaptive reuse) pratiğidir. 2863 Sayılı Kanun ve güncel Danıştay içtihatları; kamu kurumlarına tahsisli tescilli sivil mimari örneklerinin salt idari ofis olarak kapalı kapılar ardında tutulmasındansa, "yaşayan müze" konseptiyle kamu yararına ve kent hafızasına kazandırılmasını güçlü bir şekilde teşvik etmektedir. Bu sayede bina hem hukuki koruma kalkanını güçlendirmekte hem de turizm döngüsüne dâhil olmaktadır.

2100 Yıllık Tümülüs ve "Önleyici Koruma" Bilinci Konağın ardından ilçe merkezine 7 kilometre mesafedeki Taşçılar Göleti'ne geçen üniversite öğrencilerine, Öğretim Görevlisi Hikmet Haberal tarafından bölgenin ekosistemi ve biyoçeşitliliği anlatıldı. Programın arkeolojik ayağında ise Kayı köyündeki 2100 yıllık antik Paphlagonia tümülüsü ziyaret edildi. Anıt mezar formundaki tümülüsler, ne yazık ki kaçak kazıların bir numaralı hedefi konumundadır. Hukuki ve doktriner yaklaşımlara göre, üniversite öğrencilerinin bu alanları yerinde tanıması ve bilimsel belgeleme yapması, kültürel mirasın korunmasında salt cezai yaptırımlardan ziyade "önleyici koruma" stratejisinin temel taşını oluşturmaktadır.

Doğal Mirasın Tahribatı: "Kirleten Öder" İlkesi İhlal Ediliyor Gezi sırasında doğal güzellikler takdir edilirken, çevre bilincine dair eksiklikler de öğrencilerin dikkatinden kaçmadı. Coğrafya Bölümü 4. sınıf öğrencisi Tolgahan Üstünyel'in, "Bölge mükemmel bir yer ancak insanların mesire alanını pis ve dağınık bırakması dikkatimizi çekti" şeklindeki tespiti, doğa koruma hukukundaki zafiyetleri gözler önüne seriyor. 2872 sayılı Çevre Kanunu ve Yargıtay'ın yerleşik içtihatlarında "kirleten öder" ilkesi ve idarenin doğal sit alanlarını koruma yükümlülüğü (pozitif yükümlülük) esastır. Bu tür alanlarda çevresel denetimlerin artırılması, tabiat varlıklarının sürdürülebilirliği adına idari bir zorunluluktur.

Bu kapsamlı akademik gezi, bir şehrin tarihi, kültürel ve doğal mirasını korumanın yalnızca yasalarla değil, bilinçli nesiller yetiştirerek mümkün olacağını bir kez daha kanıtladı.

Kastamonu'da Türkiye Harp Malulü Gaziler, Şehit Dul ve Yetimleri Derneği Kastamonu Şubesi bünyesinde oluşturulan Kastamonu Şehitler Müzesi, 18 Mart Şehitleri Anma Günü ve Çanakkale Deniz Zaferi'nin 111'inci yıl dönümünde yapıldı. Müzenin açılışı, Kastamonu Valisi Meftun Dallı tarafından yapıldı. Açılış öncesinde Kuzeykent Ulu Camii İmam Hatibi Kamil Sezer tarafından Kur'an-ı Kerim tilavet edildi. İl Müftüsü Bekir Derin yaptığı duanın ardından müzenin açılışı gerçekleştirildi.

İl Özel İdaresi, Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü, Türkiye Harp Malulü Gaziler, Şehit Dul ve Yetimleri Derneği Kastamonu Şubesi, Türkiye Muharip Gaziler Derneği Kastamonu Şubesi ile gazi ve şehit ailelerinin destekleriyle kurulan müzenin açılış töreninde konuşan Vali Meftun Dallı, 'Bugün burada, milletimizin bağımsızlığı ve istiklali uğruna canlarını feda eden aziz şehitlerimizin hatırasını yaşatacak çok anlamlı bir mekanın, Kastamonu Şehitler Müzesi'nin resmi açılışını yapmak üzere bir araya gelmiş bulunuyoruz. Bu anlamlı açılışı, milletimizin hafızasında müstesna bir yere sahip olan 18 Mart Şehitleri Anma Günü vesilesiyle gerçekleştiriyor olmamız, bu programın manevi anlamını daha da güçlendirmektedir. Millet olarak en büyük gücümüz birlik ve beraberliğimiz, vatan sevgimiz ve şehitlerimize olan vefamızdır. Aziz şehitlerimizin emaneti olan bu vatanı yaşatmak, onların hatıralarını gelecek nesillere aktarmak bizlerin en önemli sorumluluklarındandır. İşte bu müze milletimizin vatan uğruna ödediği büyük bedellerin, kahramanlık ve fedakârlık destanının gelecek nesillere aktarılacağı bir vefa mekânıdır. Burayı ziyaret eden her bir evladımız, bu toprakların hangi bedeller ödenerek vatan olduğunu ve vatan kaldığını daha iyi idrak edecektir' dedi.

Türkiye Harp Malulü Gaziler, Şehit Dul ve Yetimleri Derneği Kastamonu Şube Başkanı Dursun Kan ise, 'Burası bütün okullarımıza ve halkımıza açık bir yerdir. Biz imkanlarımız ölçüsünde bu müzeyi kazandırdık, Allah güle güle kullanmayı nasip etsin hepimize. Müzemizde tüm şehitlerimizin elbiseleri, üzerlerinden çıkan eşyaları, paraları gibi emanetleri, burada bize emanet edildi. Biz de bu emanetlere buradan sahip çıkacağız inşallah' diye konuştu.

2020 yılında şehit olan Furkan Erbil'in eşi Kübra Erbil de, 'Müzemizin şekillenmesinde emekleri geçen Şehit Burak Kapucuoğlu'nun babası Metin Kapucuoğlu ile annesi Sevil Kapucuoğlu'na, Muharip, Şehit ve Gaziler Derneği Başkanı Dursun Kan'a, Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürü Harun Köksalan'a, Valimiz Meftun Dallı'ya, İl Özel İdaresine müzemizin şekillenmesinde emek verdikleri için teşekkür ediyoruz. Kastamonu'da 156 tane şehidimiz var. Fakat resmi ve kıyafetleri bulunan 35 şehidimiz var. Kabinlerin içerisinde bulunan kıyafetlerin toplam sayısı bu şekildedir' şeklinde konuştu.

Açılış törenine Kastamonu Milletvekili Serap Ekmekci, Belediye Başkan Vekili Hasan Fehmi Taş, Kastamonu İl Emniyet Müdürü Tamer Taş, askeri erkan, Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürü Harun Köksalan, şehit aileleri, gazi ve gazi yakınları ile çok sayıda davetli katıldı.

Kastamonu'nun köklü tarihiyle öne çıkan Taşköprü ilçesi, geçmişi Paleolitik çağa kadar uzanan eşsiz kültürel mirasını yeni nesil teknolojilerle harmanlayarak tüm dünyaya tanıtmaya hazırlanıyor. Roma döneminde Paflagonya (Paphlagonia) eyaletine başkentlik yapan efsanevi Pompeiopolis Antik Kenti'ni ve Anadolu'nun Türkleşmesinde büyük rol oynayan Çobanoğulları Beyliği'ni topraklarında barındıran ilçe, Türkiye'de örneğine az rastlanan bir vizyon projesine imza attı. Taşköprü Belediyesi'nin öncülüğünde yaklaşık 6 ay süren yoğun akademik araştırmalar ve teknik incelemeler sonucunda, ilçenin tarihi serüveni tamamen yapay zeka teknolojileri kullanılarak 14 dakikalık sinematik bir belgesel filme dönüştürüldü.

Klasik Belediyeciliğin Ötesinde Bir Kültürel Tanıtım Vizyonu "7 Kemerli Bir Zaman Geçidi Taşköprü" adını taşıyan ve Taşköprü'nün kültürel öğelerini, anıtsal yapılarını ve tarih içerisinde yaşadığı dönüm noktalarını ana temalarıyla işleyen filmin fragmanı, düzenlenen özel bir basın toplantısıyla gazetecilerin beğenisine sunuldu.

Tanıtım toplantısında konuşan Taşköprü Belediye Başkanı Hüseyin Arslan, ilçenin ulusal ve uluslararası arenada hak ettiği değeri görmesi için dijital mecraların gücünü kullandıklarını vurguladı. Yol ve altyapı çalışmalarının asli görevleri olduğunu ancak kültürel hafızayı yaşatmanın da bir o kadar kritik olduğunu belirten Arslan, şu ifadeleri kullandı:

"Taşköprü Belediyesi olarak biz, bugüne kadar daima şunu sorduk kendimize; yıllardır hak ettiği değeri göremeyen, Türkiye'ye, Batı Karadeniz'e ve Kastamonu ilimize ekonomik ve sosyo-kültürel anlamda büyük değer katacak olan Taşköprü ilçemizi hak ettiği yere nasıl taşırız? Yol yapmak, parke döşemek, park açmak belediyenin asli görevleridir. Ama biz bununla yetinmedik. Yapılmayanı yapmaya, 'olmaz' denileni oldurmaya gayret gösterdik. Taşköprü, tarih boyunca medeniyetlere beşiklik yapmış, köklü bir şehir. Roma'dan Osmanlı'ya uzanan bu zengin miras, bugün hala Pompeiopolis Antik Kenti'nde, ilçemize adını veren 7 kemerli tarihi köprümüzde ve asırlık konaklarımızda yaşıyor. Türkiye'de bir ilk, dünyada ise çok az örneği bulunan bir çalışmaya imza atarak, tamamı yapay zeka destekli, 14 dakikalık bir belgesel filmi hayata geçirdik."

Sanal Restorasyon: Arkeolojik Veriler Yapay Zeka ile Görselleşti Projenin yalnızca teknik bir görselleştirme olmadığını, aynı zamanda ciddi bir 'sanal restorasyon' (virtual reconstruction) çalışması olduğunu belirten filmin senaristi ve Arkeolog Dr. Murat Karasalihoğlu, sürecin bilimsel arka planına dikkat çekti.

Film yapımının 6 ay sürdüğünü ifade eden Dr. Karasalihoğlu, "Bu projenin ilk 3 ayı tamamen bölgenin tarihi dokusuna dair akademik danışmanlık ve veri toplama süreciyle geçti. Kalan 3 ayda ise elde edilen bu arkeolojik ve mimari veriler, teknik yapım ekibimiz tarafından yapay zeka algoritmalarına işlenerek görselleştirildi. Seyretmiş olduğumuz yapım, Türkiye'deki ilklerden bir tanesidir. Prehistorik (tarih öncesi) çağlardan günümüze kadar kesintisiz bir tarih stratigrafisine ulaşabildiğimiz Taşköprü'yü, evrensel bir sanat dili olan sinema ile uluslararası alana taşıdık." şeklinde konuştu.

Tarihi yapıların yıkılan bölümlerini ve antik yaşamı yapay zeka yardımıyla adeta yeniden inşa eden bu özel eserin premier galası 28 Mart'ta İstanbul Beyoğlu Atlas Sineması'nda, Kastamonu galası ise 4 Nisan'da Dedeman Otel'de gerçekleştirilecek.

Kastamonu'nun Araç ilçesi Yukarı Güney köyü Kadimi mevkiinde bulunan ve Roma dönemine ait olduğu düşünülen kalıntıların yer aldığı bölge, Ankara Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunun 24 Temmuz 2014 tarihli kararıyla arkeolojik sit alanı ilan edildi. Henüz kazı çalışmalarının başlamadığı bölge defineciler tarafından yapılan kaçak kazılarla tahrip ediliyor. Bölgede birçok alanda defineciler tarafından kaçak kazıların yapıldığı gözlemlendi.

Bölgede yaşayan vatandaşlar defineciler tarafından tahrip edile yerleşim yerindeki kalıntıların gün yüzüne çıkartılmasını talep etti.

'İnanılmaz şekilde kazmışlar'

Bölgede Kastamonu Doğa Koruma ve Milli Parklar Müdürlüğü ekipleri ve vatandaşlarla birlikte incelemelerde bulunan Kastamonu Üniversitesi Araç Rafet Vergili Meslek Yüksekokulu Öğretim Görevlisi Hikmet Haberal, 'Buraya ben 2022 yılının Aralık ayında gelmiştim. O tarihte de koruma altına alınması için ilgili kurumlara seslenmiştim. Aradan 4 yıl geçti, fakat bir gelişme olmadı. Bugün tekrar bölgeyi ziyaret etme imkanı bulduk. Alan önceki ziyaret ettiğimiz zaman göre daha fazla kazılmış, tahrip edilmiş. Şu anda bulunduğumuz alanda sütun parçaları var. Arkamda görülen alanda mozaikler, burada parçalar vardı. Hemen arkamızdaki büyük sütunlarda haç işareti vardı. Geldiğimiz güzergahımız da 4 tane daha haç işareti olan yapılar vardı. Sütunlar ve odalar vardı, bölmeler vardı. Bulunduğumuz bölgede yine aynı şekilde ortaya çıkarılmış sütunlar var, üzerinde yazılar var. Tabii ben arkeolog, sanat tarihçisi değilim. Özellikle arkeologların, ilgili kurumların bu bölgeye sahip çıkmaları lazım. İnanılmaz şekilde kazmışlar, bir yerden girmişler, öbür taraftan çıkmışlar. Adeta bir tünel yapmışlar' dedi.

'Kazılan alanlara bakınca yepyeni kazılmış, ayak izleri bile var'

Bölgenin korunması gerektiğini ifade eden Haberal, 'Adeta sit alanı talan alanı olmuş. Gördüğümüz her yer, geçtiğimiz her yer kazılmış. 4 sene önce biz bu bölgeyi tekrar ziyaret etmiştik. Burada inanılmaz güzel görüntüler vardı. Daha yeni kazılmış, ayak izleri bile var. Kazı için kesilmiş ağaçlar var, inanılmaz derecede tahrip edilmiş. Artık buraya sahip çıkılması lazım, ortaya çıkarılması lazım' şeklinde konuştu.

Bölgenin sit alanı ilan edilmesine rağmen korunamadığını söyleyen Haberal, bölgenin 2 bin yıllık bir geçmişe sahip olduğunu belirterek, 'Kazı çalışmalarıyla bu alanın gün yüzüne çıkarılması ve ülke turizmine kazandırılması gerekiyor' ifadelerini kullandı.

Kastamonu Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Bilim Tarihi Bölümü Dr. Öğretim Üyesi Ömer Fatih Tekin'in yürütücülüğünde hazırlanan 'Güneş Saati Üzerinden Zamanın İzinde: Paflagonya Bölgesi ve Pompeiopolis Antik Kenti'nin Bilim Tarihi Açısından Analizi ve Dijital Modellemesi' başlıklı proje, TÜBİTAK-3005 Sosyal ve Beşeri Bilimlerde Yenilikçi Çözümler Araştırma Projeleri Destek Programı kapsamında destek almaya hak kazandı.

Çalışma, Pompeiopolis Antik Kenti'nde 2021 yılında ortaya çıkarılan hemicyclium tipindeki güneş saatinin bilim kapsamlı bir şekilde incelenmesini amaçlıyor.

Projede güneş saatinin teknik yapısı, astronomi bilgisi, mühendislik özellikleri ve sosyo-kültürel düşüncede disiplinler arası yöntemlerle analiz edilecek. Türkiye'de antik güneş saatlerine ilişkin beşeri bilimler alanında yapılan çalışmaların oldukça sınırlı olması, projeyi hem özgün hem de bilimsel açıdan yeni bir konuma yerleştiriyor.

Proje kapsamında güneş saati, bilgisayar destekli ışık-gölge simülasyonları ile yeniden modellenerek kullanım doğruluğu test edilecek; benzer örneklerle karşılaştırmalı analiz yapılacak.

Roma döneminde yayıldığı alan bakımından Anadolu'nun en büyük kentlerinden biri olan ve Paflagonya Eyalet Merkezi olarak kurulan ve M.Ö. 64 yılında inşa edilen Pompeiopolis Antik Kenti'nde proje kapsamında yürütülen bilimsel çalışmaların yanı sıra Paflagonya tarihine ışık tutacak veriler de ilk kez ortaya çıkarılacak.

'Roma döneminden kalma kase tipi güneş saati olduğunu belirledik'

Projeyle ilgili bilgi veren Kastamonu Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Felsefe Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Yavuz Unat, 'Taşköprü'deki kalıntıları üniversitemizin Arkeoloji Bölümü'nden arkadaşlarımız incelediklerinde bir güneş saati bulduklarını söylediler. Biz de bu projeyi bu amaçla hazırladık ve buradaki güneş saatinin nasıl olduğunu, ne türde bir güneş sahip olduğunu ve çalışma prensibinin de nasıl olduğu üzere bir çalışma yapmaya başladık. Bu çalışma süreci içerisinde güneş saatinin aşağı yukarı M.Ö. 3'üncü yüzyıldan Roma döneminden kalan kase tipi bir güneş saatini olduğunu belirledik. Amacımız bu güneş saatini yeniden ortaya çıkartmak, dizayn etmek, belki de üniversitemizin kampüsü içerisinde bu saatimizi yeniden reprodüksiyonunu yaparak güzel bir şekilde yerleştirebilmek' dedi.

'Bölgeyi ziyaret eden kişilerin güneş saatinin olması önem taşıyor'

Bütün uygarlıkların bilime katkılarının oldukça önemli olduğunu söyleyen Prof. Dr. Unat, 'Biz, Kastamonu'nun da geçmişten bu yana bilim kültürüne hizmet ettiğinin bir göstergesi olarak bu projeyi tamamlamayı düşünüyoruz. Dolayısıyla geçmiş dönemden bugüne kadar oluşan süreç içerisinde gerek Roma dönemi, gerek Osmanlı dönemi, gerek diğer kültürlerin buraya yapmış olduğu katkıların bilimsel katkıların da olduğunu gösterebilen bir proje sunmayı hedefledik. Bu buranın kültürel zenginliklerini göstermesi açısından, gerek Paflagonya bölgesinin, gerek Kastamonu'nun kültürel kimliği açısından oldukça önemli. Bunun dışında buradaki çalışma aynı zamanda ekonomik ve turizm açısından da bölgeye katkı sağlayaca' diye konuştu.

'Pompeipolis'in de dijital olarak tasarlanması kültürel mirasa katkı sağlayacak'

Kastamonu Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Bilim Tarihi Bölümü Dr. Öğretim Üyesi Ömer Fatih Tekin ise, 'Bilim tarihinden coğrafyaya, arkeoloji bölümünden tarih bölümüne kadar farklı alanladaki arkadaşlarımızla bir ekip kurduk ve Pompeipolis Antik Kentini güneş saati üzerinden dijitalleştirmeye karar verdik. Dijitalleştirme için de çağımızın oldukça önemli bir yaklaşım olan dijital beşeri bilimler çalışmalarını ve yöntemlerini kullanmayı planlıyoruz. Bu kapsamda projemizde güneş saatini tarama cihazlarıyla ve oradaki antik kenti bir uçtan diğer uca kadar olacak şekilde üniversitemiz aracılığıyla bir web sitesinde tanıtmayı planlıyoruz. Pompeipolis'in de dijital olarak tasarlanması, modellenmesi, kültürel mirasa büyük bir katkı sağlayacağını düşünüyoruz' diye konuştu.

'Dünya tarihine katkılarını ilk defa kendi oluşturdukları bir eserle aydınlatacağız'

Amaçlarının Paflagonya'daki bilimsel çalışmaları ele almak olduğunu ifade eden Kastamonu Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Tarihi Bölümü Dr. Öğretim Üyesi Okan Demir de, 'Paflagonyanın tarihi anlamdaki imajları genelde egemen güçler tarafından çizilmiştir. Aslında bu projeyle beraber Paflagonyanın bilimsel olarak üretimlerini, sosyo-kültürel açıdan dünya tarihine katkılarını ilk defa kendi oluşturdukları bir eserle aydınlatmış olacağız. Bu kapsamda projemiz daha sonraki çalışmalar açısından Paflagonya tarihinin aydınlatılmasında çok büyük bir önemi haizdir. Güneş saati, M.S. 3'üncü veya 5'inci yüzyıllar arasında üretilmiş olduğu düşünülüyor. Bu dönemde Paflagonya, Roma İmparatorluğu'nun egemenliği altındadır' şeklinde konuştu.

'Güneş saatiyle ilgili veriler toplayacağız'

Proje süreciyle ilgili değerlendirmelerde bulunan Coğrafya Bölümü Öğretim Üyesi Suat Yazan da, 'Ulaştığımız verilerin dijitalleşmesine de hem uzaktan algılama, hem coğrafi bilgi sistemleriyle yapılacak analizlerde kullanılmasına çalışacağız. Bu anlamda benim temel vurgunum projenin bütüncül yapısına ilişkin olabilir. Ayrıca kazı faaliyetlerini gerçekleştiren ekiple de bir araya geleceğiz. Onların buradaki kazı çalışmasına yönelik çıkarılan, ulaşılan arkeolojik keşiflere yönelik görüşlerini alıp projeye dahil edeceğiz ve bu şekilde projemizi tamamlamak istiyoruz' ifadelerini kullandı.

Mimarlık ve Şehir Planlama Bölümü Öğretim Üyesi Samet Doğan da projede kullanılacak sayısal yüzey modelleme konusunda bilgi verdi.

Kastamonu Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Ahmet Hamdi Topal ise projeyle ilgili yaptığı yazılı açıklamada, 'Pompeiopolis Antik Kenti'nde ortaya çıkarılan güneş saatinin yeniden bilimsel bir bakışla incelenmesi, hem üniversitemiz hem de bölgenin kültürel mirası açısından oldukça değerlidir' dedi.

Projede Harran Üniversitesi, Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi ve Karabük Üniversitesi de yer alıyor.

Kastamonu'da, geçmişi Osmanlı dönemine uzanan 'Ramazan topu' geleneği sürdürülüyor. İftar ve sahur vakitlerini vatandaşlara duyurmak için uygulanan Ramazan topu geleneği, tarihi Kastamonu Kalesi'nde yaşatılıyor. Kastamonu Belediyesi İtfaiye Müdürlüğü ekipleri tarafından kale çevresinde bulunan yerleşim alanlarının zarar görmemesi için şartlara uygun Ramazan topu kullanılıyor. İftar vakti kaledeki güvenli bir alanda patlatılan Ramazan topunun sesi, kalenin konumu sayesinde şehrin her noktasında duyulabiliyor.

Ramazan ayının en büyük kültürel öğelerinden biri olan Ramazan topu geleneğini devam ettirdiklerini ifade eden İtfaiye Eri Tunay Bozacı, 'Osmanlı döneminden bu yana devam eden Ramazan topu geleneğini Kastamonu Belediyesi İtfaiye Müdürlüğü olarak devam ettiriyoruz. Kastamonu Kalemizde her yıl Ramazan ayının başından itibaren bayrama kadar topumuzu atıyoruz. Yerleşim yeri yoğunluğundan dolayı çevreye zarar vermemek için ses bombası kullanıyoruz. Her iftar ve sahur vaktinde bu görevimizi yerine getiriyoruz' dedi.

Kültür ve Turizm Bakanlığı Vakıflar Genel Müdürlüğü, Ramazan ayı boyunca Türkiye genelinde ücretsiz iftar sofraları kuracak. Genel Müdürlüğe bağlı 25 bölge müdürlüğü aracılığıyla gerçekleştirilecek organizasyonlarla, binlerce vatandaş aynı sofrada buluşacak. Bu kapsamda Ramazan ayının manevi atmosferini paylaşmak ve dayanışma ruhunu güçlendirmek amacıyla, Kastamonu Bölge Müdürlüğü bölgesine bağlı olan Kastamonu'nun yanı sıra, Karabük, Bartın, Zonguldak'ta Ramazan ayı boyunca devam ettireceği organizasyonla binlerce ihtiyaç sahibini iftar sofrasında misafir edecek.

İhtar sofraları Kastamonu'da, Kastamonu Zirve Düğün Salonu, Kastamonu Öğretmen Evi, Kastamonu Seydiler Seyit Zülfikar Kuran Kursu, Kastamonu Özel Bireyler Derneği'nde kurulacak. Karabük'te ise Karabük Öğretmen Evi ve Karabük Özel Bireyler Derneği'nde, Bartın'da Bartın Öğretmen Evi'nde Zonguldak Beyaz Saray Düğün Salonu'nda Ramazan ayı boyunca iftar yemekleri verilecek.

Kastamonu'nun Daday ilçes Aktaştekke köyü Meyre Mahallesi sınırlarında bulunan Roma dönemine ait tapınağın kalıntıları dikkat çekiyor. Kastamonu Müze Müdürlüğü bahçesinde sergilenen kitabeye göre, köydeki tapınağın Roma'nın en önemli imparatorlarından biri olan Caracalla zamanında, Rahip Gaios tarafından temeli atıldığı ve Gais'un oğlu Aleksandros (İskender) tarafından 279 tarihinde tamamlandığı belirtiliyor. Yaklaşık bin 750 yıllık bir tarihe sahip olan tapınaktan günümüze kadar ayakta kalan taşlarının büyük kısmı köylerdeki evlerin duvarlarını süslüyor. Köydeki birçok evin duvarında ve temelinde tapınağa ait işlemeli taşlar görülüyor. Kabartmalı taşlar köyü ziyaret edenlerin dikkatini çekiyor.

'Tarih M.S. 279 yılını gösterdiğinde bu muazzam yapı bitirilmiştir'

Kastamonu Üniversitesi Araç Rafet Vergili Meslek Yüksekokulu Öğretim Görevlisi Hikmet Haberal, 'Zonguldak'tan Sinop'a uzanan Paflagonya Rotası Projemizle bu toprakların sadece doğasını değil, saklı kalmış tarihini de gün yüzüne çıkarıyoruz. Bulunduğumuz alan, bölgenin en gizemli arkeolojik hazinelerinden biri olan Meyre Mabedidir. Bu yapı, sıradan bir kalıntı değildir. Temelleri, Roma İmparatoru Caracalla döneminde atılmıştır. Kitabelerden öğrendiğimiz kadarıyla yapımına Rahip Gaios başlamış, ancak tamamlamak oğlu Markos Aurellios Alexandros'a nasip olmuştur. Tarih Milattan Sonra 279 yılını gösterdiğinde bu muazzam yapı bitirilmiştir. Burada asıl dikkat çekici olan isim ise Airmios'tur. Airmios ve ailesi, Bitinya ve Pontus eyaletlerinde söz sahibi olacak kadar güçlü, hatta Karadeniz'in ticaret merkezi Amasra'nın yönetimini üstlenecek kadar nüfuzlu bir hanedandır. Bu mabet, Daday ile Amasra arasındaki o kadim siyasi bağın en somut kanıtıdır' dedi.

'Zeus'un sadece klasik bir tasviri değil'

Yapının, Zeus Bonitenos Tapınağı olarak tarihte yer aldğını söyleyen Haberal, 'Bonitenos' sıfatı çok önemlidir. Çünkü, bu Zeus'un sadece klasik bir tasviri değil, yerel inançlarla harmanlanmış bir halidir. Mimari parçalarda sıkça gördüğümüz boğa başlı rozetler, yerel gücü ve bereketi simgeler' diye konuştu.

'Taşlar, ahırlarda, evlerin duvarlarında, çeşmelerde kullanılmış'

Bölgenin 2007 yılında sit alanı olarak ilan edildiğini ifade eden Haberal, 'Kazı çalışmaları başlatılmış, ancak o günden sonra buraya da dokunulmamıştır. Biz, turizmciler olarak burayı Paflagonya Rotası olarak kabul ediyoruz. Zaten Antik Çağ'da da Paflagonya Rotası olarak geçmektedir. Zonguldak'tan başlayıp Sinop'a kadar giden güzergahta rotalama çalışmaları yapıyoruz. Meyre kalıntılarını görünce burayı kültür ve tarih rotamıza ekledik. Ne yazık ki buradaki tarihin adeta yok oluşuna tanık olmaktayız. Buradaki taşlar, ahırlarda, evlerin duvarlarında, çeşmelerde kullanılmıştır. Buradaki tarih kaybolmadan kazı çalışmalarına devam edilip, ülke turizmine kazandırılması ve gelecek nesillere bırakılması çok önemli' şeklinde konuştu.

'O günkü şekliyle bu yapının meydana çıkartılması gerekir'

Aktaştekke köyü muhtarı Mustafa Çetin ise mabetten geriye sadece temelinin kaldığını belirterek, 'Mabedin üst yapısı zamanımıza kadar tahrip edilmiş, maalesef temel kalıntıları ve güç yetmeyen taşlar kalmış. Diğer taşlar köyde ev, ahır, çeşme, samanlık gibi yapılarda kullanılmıştır. Günümüze kadar gelen şekli bu şekildedir. 2007 yılında Müze Müdürlüğümüz tarafından burada kazı çalışması yapıldı' şeklinde konuştu.

Kastamonu İl Jandarma Komutanlığınca tarihi eser kaçakçılığıyla mücadele kapsamında yürütülen çalışmalar neticesinde operasyon düzenlendi. Yapılan aramalarda 38 adet cep telefonu, 4 adet şarj aleti, 20 litre etil alkol, 34 adet sikke, 1 adet yüzük, 2 adet tarihi obje, 1 adet kazma ve 1 adet dedektör ele geçirildi. Operasyonda gözaltına alınan M.T., S.K. ve V.Ç. isimli şüpheliler hakkında adli işlem başlatıldı.

Yangın, merkeze bağlı Akmescit Mahallesi Yeni Sokak üzerinde bulunan üç katlı tarihi konakta çıktı. Edinilen bilgiye göre, henüz bilinmeyen bir sebepten ötürü tarihi konakta çıkan yangın, kısa sürede büyüdü. Tadilat halinde olduğu öğrenilen konakta çıkan yangın, hemen bitişiğinde bulunan iki evin çatısına da sıçradı. Çevredeki vatandaşların ihbarı üzerine yangın yerine Kastamonu itfaiye ekipleri sevk edildi. İtfaiye ekiplerinin müdahalesi sonucunda yangın, kontrol altına alınarak söndürüldü. Yangında üç katlı tarihi konak tamamen yanarak kullanılamaz hale gelirken, iki evinde çatısında büyük oranda hasar oluştu.

Çankırı-Kastamonu sınırında bulunan Ilgaz Dağı'ndaki, Batı Karadeniz Bölgesi'nin en uzun pistine sahip Ilgaz Dağı Yurduntepe Kayak Merkezi'nde yarıyıl tatili yoğunluğu yaşanıyor. Türkiye'nin farklı illerinden kayak severler ve öğrenciler yarıyıl tatilinin ilk gününde doyasıya eğlendi. Ankara, Zonguldak, Çankırı, Çorum, Samsun başta olmak üzere Türkiye'nin çeşitli illerinden kayak yapmak için gelen ziyaretçiler, Ilgaz Dağı'nın doğal güzellikleri arasında kayak ve snowboard yaparak keyifli vakit geçirdi. Çocuklar ise kızakla kaymanın keyfini yaşadı. Karne hediyesi olarak Ilgaz Dağı Yurduntepe Kayak Merkezi'nin yolunu tutan aileler, çocuklarıyla hem kaymanın keyfini yaşadı hem de keyifli vakit geçirerek okul ve sınav stresini attı.

Yaklaşık 60 santimetre kar kalınlığının bulunduğu Ilgaz Dağı'nda ayrıca zaman zaman kar yağışı da etkili olurken, hava sıcaklığı da sıfırın altında 10 derece ölçüldü.

'Karne hediyesi olarak çocuklarımızla birlikte Ilgaz Dağına geldik'

Tatil için Ankara'dan Ilgaz Dağına geldiğini söyleyen Yasemin Kuru, 'Çocuklarımıza karne hediyesi vermek için Ilgaz Dağına geldik. Arkadaş gurubuyla geldik. Çok eğleniyoruz, gerçekten tam gelinecek, kayılacak günmüş. Güzel ve eğlenceli geçiyor' dedi.

Çorum'un İskilip ilçesinden Ilgaz Dağı'na ailesiyle birlikte karne hediyesi olarak geldiklerini söyleyen Ahmet Demirci ise, 'Annemler karne hediyesi olarak bizi Ilgaz Dağına getirdiler. Herkese Ilgaz Dağına gelmelerini öneriyorum. İlk defa geldim, çok güzel bir yer. Gelmeden önce o kadar güzel olabileceğini düşünmüyordum. Ama herkesin gelmesini tavsiye ediyorum.' diye konuştu.

Ankara'dan Ilgaz Dağına karne tatili için geldiğini söyleyen Emine Demirci de, 'Kar tatili için geldik, çocuklarımızla birlikte eğleniyoruz. Çok güzel oluyor. Hava biraz soğuk ama hiç önemli değil. Çok güzel eğleniyoruz' şeklinde konuştu.

Ilgaz Dağı Yurduntepe Kayak Merkezinde işletmecilik yapan Sebahattin Kırcıoğlu da, 'Şu anda çok güzel bir kar yağışı var. Gelen misafirlerimiz her geçen dakika daha da artıyor. İlerleyen günlerde misafir sayısının daha da artmasını bekliyoruz. Kar yağışı ve pistlerimizin gayet güzel olması sebebiyle sezona gümbür gümbür devam ediyoruz. Şu anda kar kalınlığı da ortalama 50-60 santimetre civarında bulunuyor. Bir yandan da kar yağışı da devam ediyor. Şu anda sömestri heyecanı da var. Bugün yarıyıl tatilinin ilk günü, dolayısıyla çocuklarına karne hediyesi vermek isteyen tüm misafirlerimizi Ilgaz Dağı Yurduntepe Kayak Merkezine bekliyoruz' ifadelerini kullandı.