Van'ın tarihi sembollerinden biri olan ve kent merkezini Van Gölü sahiline bağlayan İskele Caddesi, bugünlerde içler acısı görüntüsüyle gündemde. Selimbey, Abdurrahman Gazi, Yalı, İskele ve Altıntepe gibi kentin en büyük nüfusuna sahip mahallelerine ulaşım sağlayan ana arter, yeraltı çalışmaları yüzünden kullanılamaz hale geldi. Kış boyunca çamur deryasıyla boğuşan cadde sakinleri, yaz aylarına girilmesine rağmen tamamlanmayan çalışmalar ve kapatılmayan çukurlar nedeniyle isyan etme noktasına geldi.

Caddeyi günde binlerce aracın yanı sıra yoğun şekilde kullanan İskele hattı minibüs esnafı ve mahalle sakinleri, ilkbaharın başından bu yana Van Büyükşehir Belediyesi'ne onlarca kez şikayette bulunduklarını ancak bir sonuç alamadıklarını dile getirdi. Kaldırımlarda devam eden kazı işlemleri nedeniyle yayalar yürümekte zorlanırken, yol kenarında biriken sular ise hem sürücülere hem de yayalara zor anlar yaşatıyor. Konuyla ilgili mağduriyetlerini dile getiren cadde sakinleri, altyapı çalışmalarının tamamen bitmesinin zaman alacağını bildiklerini, ancak bu süreçte insani yaşam şartlarının sağlanması gerektiğini vurguladı. Vatandaşlar yetkililere çağrıda bulunarak, 'Ufak bir yağmur yağdığında kazılan yerler su doluyor. Araçlar hızla geçtiğinde kaldırımdaki insanların üzerine çamurlu su fırlatıyor. Güneş açtığında ise tozdan pencerelerimizi açamıyoruz, nefes alamıyoruz. Altyapı tamamen bitene kadar en azından bu çukurların ve kaldırım kenarlarının geçici olarak asfaltlanmasını veya tamir edilmesini istiyoruz' dedi.

İskele Caddesi'nin Van için sadece bir yol değil, bir tarih ve vizyon olduğunu belirten vatandaşlar, Van Büyükşehir Belediyesi Yol Yapı Daire Başkanlığı başta olmak üzere tüm ilgili birimleri acil önlem almaya çağırdı. Kent yönetiminin ve ilgili kurum müdürlerinin koordinasyon içinde çalışarak, Emniyet'ten İskele son durağa kadar olan güzergahta mutlak suretle kalıcı veya geçici bir iyileştirme yapması bekleniyor.

Van Gölü'nün endemik türü olan inci kefallerinin (Chalcalburnus tarichi), üremek için başlattığı zorlu 'kutsal yolculuk' bu yıl tarihi bir durakta yankı buldu. Milyonlarca balık, akıntıya karşı verdikleri destansı mücadelede bu kez Erciş ve Muradiye'nin ötesine geçerek, Van Kalesi'nin güneyindeki tarihi Horhor Camii'nin önünden geçen su kanalına kadar ulaştı. Her yıl 15 Nisan - 15 Temmuz tarihleri arasında gölün sodalı sularından çıkarak tatlı sulara göç eden inci kefalleri, izleyenleri hayran bırakan görüntüler oluşturmaya devam ediyor.

Suyun akış yönünün tersine zıplayarak engelleri aşan balıkların son durağı, Van'ın simge yapılarından biri olan Eski Van Şehri içerisindeki Horhor Camii önündeki kanal oldu. Tarihi dokuyla birleşen bu doğa olayı, bölge sakinleri ve doğaseverler için eşsiz bir manzara sundu. Kanaldaki berrak suda adeta gümüş bir şerit gibi süzülen balıklar, bölgeye gelen ziyaretçilere unutulmaz anlar yaşattı.

'Burada yüzyıllık hasret son buluyor'

Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi (Van YYÜ) Su Ürünleri Fakültesi Dr. Öğretim Üyesi Mustafa Akkuş, 'Van Gölü 3 bin 713 karelik yüzey alanı ile beraber dünyadaki en büyük sodalı göl. Çok özel bir ekosistem. Çünkü su kalitesi olarak Karadeniz'den daha tuzlu bir ekosisteme sahip. Binde 21 tuzluluğa sahip bir ekosistemden bahsediyoruz. Van Gölü havzasına endemik olan inci kefalleri Van Gölü'nün tuzlu ve sodalı sularına adapte olmuş yaşamayı başarabilen bir tür. Dünyada yalnızca bu havzada yaşıyor. Endemik bir balık türü. İnci kefali her ne kadar yaşamını Van Gölü'nün tuzlu ve sodalı sularında sürdürse de üreme dönemi olan nisan ve temmuz ayları arasında üremek için Van Gölü'ne dökülen tatlı sulara, akarsulara doğru göç gerçekleştiriyor. Şu anda bulunduğumuz nokta birçok uygarlığa ev sahipliği yapmış Van Kalesi'nin önündeyiz. Yekpare bir kayanın Van Kalesi'nin hemen altından horhor suyu çıkıyor ve yaklaşık 2-3 kilometrelik bir mesafe kat ettikten sonra Van Gölü'ne dökülüyor. Belki yüz yıla aşkın bir süredir Van Kalesi ile buluşamıyordu. Geçmişte buralara gelse de akarsu yatağının bozulması sebebiyle buraya gelmiyordu. Fakat yapılan düzenleme ile beraber tabii burada Profesör Doktor Ali Özvan'a çok çok teşekkür ediyoruz. Burada adeta yüzyıllık bir hasret son buluyor' dedi.

'Van içinden balıkların göç ettiği bir şehir'

Van Gölü'ndeki inci kefalleri yüzlerce yıldır görmedikleri Van Kalesiyle tekrardan buluştuğunu ifade eden Dr. Öğretim Üyesi Akkuş, 'Bu aslında doğayı korursak, sahip çıkarsak ne kadar büyük güzellikler sunacağını bize gösteriyor. Buradaki bu hasret son bulmuş oldu. Van'ın başka bir özelliği de ortaya çıktı. Van içinden balıkların göç ettiği bir şehir. Bunu dünyada başka bir yerde kolay kolay görmeniz mümkün değil. Bugün inci kefalleri Van Gölü'nden çıkarak adeta yüzlerce yıldır görmediği Van Kalesi'yle tekrardan buluştu. Bu buluşmanın da ana mimarı olan Ali Özvan hocamıza teşekkür ediyoruz' diye konuştu.

İçişleri Bakan Yardımcısı Doç. Dr. Kübra Güran Yiğitbaşı, bir dizi temasta bulunmak üzere geldiği Van'da, Van YYÜ Cengiz Andiç Kongre Merkezi'nde düzenlenen konferansa katıldı. '28 Şubat'tan Türkiye Yüzyılına' başlığıyla gerçekleştirilen programda konuşan Bakan Yardımcısı Yiğitbaşı, Türkiye'nin yakın siyasi tarihi ve gelecek vizyonu üzerine değerlendirmelerde bulundu.

'2013'ten beri Türkiye'de kamusal alanda başörtüsü serbest'

Programda bir konuşma yapan İçişleri Bakan Yardımcısı Kübra Güran Yiğitbaşı, 2013 yılındaki başörtüsü serbestisinin kadın hakları açısından bir dönüm noktası olduğunu belirtti. Bakan Yardımcısı Yiğitbaşı, '28 Şubat'ı konuşmak demek aslında sadece 28 Şubat'la hiçbir şey başlamadı ve bitmedi. Biliyorsunuz, o zaman Cumhurbaşkanımız 1994'te ilk defa İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı seçilmişti. Aslında yine 28 Şubat'ın devamı sürecinde, Ziya Gökalp'in şiirini okuduğu için hapis cezası alması ve hapishanede bulunması süreci yaşandı. Sonrasında yine bir manşet var ki benim hiç unutamadığım; 'Muhtar bile olamaz' manşetleri, çünkü kendisine siyasi yasak gelmişti. Türkiye yakın tarihinde, şu an baktığımızda 'Gerçekten bunlar yaşandı mı?' diyebileceğimiz olaylar yaşadı. Ben bile 28 Şubat ya da 15 Temmuz'la ilgili, kendi hayatımızla ilgili konuşmaya davet edildiğimde diyorum ki; 'Ya gerçekten bunlar yaşandı mı?' Üstelik bunlar çok uzak zamanlar da değil. Hafızamızı tazelediğimiz zaman; düşünün ki, 2013'ten beri Türkiye'de kamusal alanda başörtüsü serbest. 2013 çok yakın bir zaman. Allah'ın izniyle artık kendi kimliğimize, kendi inancımıza uygun bir şekilde, 2013 yılından itibaren Türkiye'deki tüm kadınlar; eğitimlerine, istidatlarına ve ilgilerine göre her türlü makamda bulunabiliyorlar' diye konuştu.

'Cumhurbaşkanımızın hükümetleri döneminde 9 kadın vali atanıyor'

Türkiye Cumhuriyeti tarihinde kadın valilerin görev sürelerine değinen Yiğitbaşı, 'Şu ana kadar Türkiye Cumhuriyeti tarihinde 10 kadın vali görev yaptı. 100 yılı aşkın Cumhuriyet tarihimizde Lale Aytaman ilk kadın validir. Lale Aytaman'dan sonra 20 yıl boyunca yeniden atama yapılmıyor ve Cumhurbaşkanımızın hükümetleri döneminde bu 9 kadın vali atanıyor. Yani bu sayıya da Cumhurbaşkanımızın başbakan ve cumhurbaşkanı olduğu dönemlerde ulaşılmış oluyor. Birileri; 'Kadınlar eve kapatılacak, araba kullanabilecek mi, şeriat mı geliyor?' derken; ben diyorum ki, Türkiye tarihinde 10 kadın valinin olmasında Cumhurbaşkanımızın çok önemli, öncü bir rolü var' şeklinde konuştu.

'28 Şubat, 'asrın felaketi' dediğimiz depremin kat kat fazlası zarar verdi'

Darbelerin ekonomik boyutu konusunda bilgi veren Yiğitbaşı, 'Aslında bu uzun bir süreç, uzun bir yürüyüştü. Ne yazık ki acı dönemler yaşandı. 'Artık 2000'li yıllardayız, bu ülkede bir daha darbe olamaz, bunlar geride kaldı' diye düşündüğümüz yıllarda, gözümüzün önünde bir darbe girişimi yaşandı. Bunları gençlerimiz de artık hatırlıyordur diye tahmin ediyorum. Bu da yine Amerika ile ortak hareket eden ve dini sömüren bir grubun; ülkemize, meclisimize, insanlarımıza helikopterlerden, tanklardan ateş açmasıyla 252 şehidimizin olduğu bir darbe girişimiydi. Darbeler konuşulurken ekonomik maliyetleri de unutmamak lazım. Eski Meclis Başkanımız İsmail Kahraman'ın yaptığı bir açıklama var; 28 Şubat darbesinin toplam maliyeti yaklaşık 400 milyar dolar. Yakın dönemde, 2023'te 6 Şubat depremlerini yaşadık. Bu depremlerin Türkiye'ye maliyeti 104 milyar dolar. Yani 28 Şubat öyle bir süreci getirdi ki, 'asrın felaketi' dediğimiz depremin kat kat fazlası zarar verdi. 28 Şubat sürecinden sonra hükümet düştü, koalisyonlar geldi, bankaların içi boşaltıldı, enflasyon yükseldi. Burada vesayet sistemiyle birlikte, kolay yoldan para kazanmaya alışmış belli sermaye gruplarının etkisini ve darbelerin ekonomiye olan bu negatif etkisini de ifade etmek lazım' dedi.

Van Valisi Ozan Balcı, Jandarma Asayiş Kolordu Komutanı Tümgeneral Ünsal Bulut, Van YYÜ Rektörü Prof. Dr. Hamdullah Şevli, İl Jandarma Komutanı Tuğgeneral Mücahit Avkıran, İl Emniyet Müdürü Murat Mutlu, akademisyenler ve çok sayıda öğrencinin katıldığı program, soru-cevap etabının ardından sona erdi.

Van Valiliğinden yapılan açıklamada, İl Jandarma Komutanlığının Kaçakçılık ve Organize Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğü ve Çaldıran İlçe Jandarma Komutanlığı tarafından yürütülen çalışmaların devam ettiği belirtildi. Açıklamada, 'Çaldıran ilçesi Ayrancılar Mahallesi'nde tarihi eser kaçakçılığına yönelik icra edilen faaliyet neticesinde piyasa değeri 3 milyon 500 bin TL olan 8 adet hammaddesi altın olan tarihi eser ele geçirilerek muhafaza altına alınmıştır. Şüpheliler M.S.Y. (39), S.K. (58 ve A.Ş. (59) isimli şahıslar hakkında 2863 Sayılı Kanuna Muhalefet suçundan adli işlem yapılmıştır. Güvenlik güçlerimiz tarafından 2863 Sayılı Kültür Ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu kapsamında, tarihi mirasımızın korunmasını ve her türlü tarihi eser kaçakçılığını önlenmesine yönelik yürütülen çalışmalara azim ve kararlılıkla devam edilmektedir' denildi.

Van'ın Muradiye ilçesinde ikamet eden 28 yaşındaki Asya Tekiner, kalbindeki delik şikayetiyle Van Eğitim ve Araştırma Hastanesine başvurdu. Yapılan tetkiklerin ardından Kalp Merkezi ekipleri, bölgede daha önce uygulanmayan 'Minimal İnvaziv Cerrahi' tekniğini hayata geçirme kararı aldı. Kalp ve Damar Cerrahisi Uzmanı Op. Dr. Murat Sezgin tarafından 7-8 santimetrelik küçük bir kesiyle gerçekleştirilen operasyonla, kadın hastanın kalp deliği başarıyla onarıldı.

Konuya ilişkin konuşan Hastane Başhekimi Doç. Dr. Remzi Sarıkaya, Van'da bir ilki gerçekleştirmenin gururunu yaşadıklarını belirtti. Başhekim Sarıkaya, 'Bugün Van'da ve hastanemizde ilk kez, minimal invaziv dediğimiz yöntemle göğsü tamamen açmadan, yaklaşık 7-8 santimetrelik küçük bir delikten kalp ameliyatı gerçekleştirmiş olmanın gururunu yaşıyoruz. Bu yöntemi bölgemize kazandırmak oldukça önemliydi. Gelişen teknoloji ve imkanlarla birlikte artık tüm dünyada bu tür cerrahiler, daha minimal yaklaşımlarla ve daha az kesiyle yapılmaya çalışılıyor. İleri merkezlerde uygulanan bu yöntemin bugün ilimizde de yapılmış olması bizleri mutlu etti. Başta Op. Dr. Murat Sezgin ve ekibi olmak üzere, bizlere bu desteği sunan Van İl Sağlık Müdürlüğü'ne ve Sağlık Bakanlığı'na canı gönülden teşekkür ediyorum' dedi.

'Hasta konforu için bu yöntemi seçtik'

Ameliyatı gerçekleştiren Kalp ve Damar Cerrahisi Uzmanı Op. Dr. Murat Sezgin ise operasyonun teknik detaylarına değinerek, 'Bölgemizde ilk defa bir ameliyat gerçekleştirdik. Minimal invaziv kesi yöntemiyle, kalbinde delik bulunan 28 yaşındaki kadın hastamızın ASD kapama işlemini yaptık. Sağ meme altında yaklaşık 7-8 santimetrelik bir kesi açarak, hastanın perikard dediğimiz kalp zarından aldığımız yamayla kalp deliğini kapattık. Hastamız şu an stabil, sorunsuz bir şekilde servis izleminin 4'üncü gününde. Bu tür vakalarda neden küçük kesiyi tercih ediyoruz? Çünkü daha konforlu ve daha rahat. Hastalarımız normal yaşamlarına çok daha erken dönüyor ve komplikasyon oranımız daha düşük oluyor. Açık ameliyat da yapabilirdik; açık yöntem cerrahlar için aslında daha kolaydır ancak hastalar için konforu düşük bir süreçtir. Bu cerrahi, Doğu Anadolu Bölgesi'nde yapılan ilk ameliyatlardan biri olma özelliğini taşıyor. Hastanemizde bu tür ameliyatları gerçekleştirmek için tüm malzemelerimiz ve setlerimiz hazır bulunmaktadır' diye konuştu.

'6-7 yıldır bu hastalıkla mücadele ediyordum'

Başarılı ameliyat sonrası sağlığına kavuşan 28 yaşındaki Asya Tekiner de 'Buraya geldiğimde bana Dr. Murat Sezgin'den bahsettiler ve çok iyi bir doktor olduğunu söylediler. Ben de bunun üzerine hastaneye başvurduğum. Yaklaşık bir ay süren tetkik ve hazırlık sürecinin ardından ameliyat oldum. Çok şükür şu an durumum iyi, sağlığıma kavuştum. Dr. Murat Sezgin gibi değerli doktorlar başımızdan eksik olmasın' şeklinde konuştu.

Van Kalesi eteklerinde yer alan tarihi cami ve çevresi, yapılan kapsamlı çevre düzenlemesiyle yeniden hayat buldu. Bir dönem bataklık halde olan ve kullanılamayan alan, kurulan drenaj sistemi sayesinde tamamen yenilendi. Doğal su kaynaklarının kontrol altına alınmasıyla düzenli su akışı sağlanırken; yürüyüş yolları, dinlenme alanları ve geniş yeşil alanlarla bölge modern bir görünüme kavuştu.

Van Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığınca geçen yıl kısmen ibadete açılan tarihi cami, eksiklerin tamamlanmasının ardından bu yıl cemaatini ağırlamaya başladı. Ramazan öncesi ibadetlerini tarihi mekânda eda etmek isteyen vatandaşlar camiye akın etti.

Yapılan düzenlemelerle tarihi alan, hem ibadet hem de sosyal yaşam açısından kentin önemli noktalarından biri haline geldi. Ramazan ayının yaklaşmasıyla birlikte ziyaretçi yoğunluğunun artarak devam etmesi bekleniyor.

'İnsanlarımız artık bu tür yerlere rağbet ediyor'

Tarihi alana gelen İbrahim Avcı, Ramazan öncesi yaşanan yoğunluğun memnuniyet verici olduğunu belirterek, 'Tarihi eser, maneviyatı yüksek yerlerde vakit geçirmek istedik. Hava da güzel. Böyle güzel bir şekilde Ramazan'ı karşılamaya hazırlanıyoruz. Yoğunluk çok güzel. İnsanlarımız artık bu tür yerlere rağbet ediyorlar. Bu tür yerlerde insan gezdiği zaman ruhen gıdasını alıyor. Ramazan'a bir hazırlık yapıyor. İnşallah güzel bir şekilde geçecek' dedi.

Paylaşılan siyah-beyaz karelerde, Jandarma Genel Komutanlığı'na ait helikopterin deprem bölgesinde görev başında olduğu, afetzedelerin tahliyesi ve yardım faaliyetlerinde aktif rol aldığı görüldü. Jandarma, o dönemin zorlu şartlarına rağmen hava unsurlarıyla yürütülen çalışmalara dikkat çekti.

Tarihi kayıtlara göre, 24 Kasım 1976 tarihinde meydana gelen ve merkez üssü Van'ın Çaldıran ilçesi olan deprem, 7.5 büyüklüğünde ölçüldü. Depremde resmi verilere göre 3 bin 840 kişi hayatını kaybetti, binlerce yapı yıkıldı ya da ağır hasar gördü. Çaldıran ve Muradiye başta olmak üzere geniş bir alanda büyük yıkım yaşandı.

Depremin ardından bölgeye sevk edilen jandarma helikopterleri, ulaşımın güç olduğu kırsal alanlarda yaralıların hastanelere ulaştırılması, arama-kurtarma ekiplerinin sevki ve acil ihtiyaçların bölgeye taşınmasında önemli görevler üstlendi.

Jandarma Genel Komutanlığı'nın 'Tarihte Jandarma' etiketiyle yaptığı paylaşım, hem Türkiye'nin afetlerle mücadelesine ışık tutan tarihi bir belge olarak değerlendirildi hem de jandarmanın geçmişten bugüne afet bölgelerindeki rolünü bir kez daha gözler önüne serdi.