Dezenformasyonla Mücadele Merkezi (DMM) tarafından, bazı sosyal medya mecralarında ve basın yayın organlarında yer alan, 'Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi'nin kasıtlı bir zamanlamayla Sevr Antlaşması'nın yıl dönümünde TBMM Genel Kurulu'na getirildiği' yönündeki iddialara ilişkin açıklama yapıldı. Açıklamada, iddiaların asılsız olduğu ve kamuoyunu manipüle etmeyi amaçladığı belirtilerek şu ifadelere yer verildi:

'Gazi Meclisimiz, Sevr dayatmasını yırtıp atan, Milli Mücadele'yi zafere ulaştıran birlik ve beraberliğimizin nişanesi; millet iradesinin tecelligahıdır. TBMM'nin çalışma takvimi de anayasal usuller ve yasama süreçleri çerçevesinde yürütülmektedir. Bu süreçlerin, art niyetli sembolik eşleştirmelerle ilişkilendirilmeye çalışılması, toplumun sarsılmaz bütünleşmesini ve kamuoyunu yanıltmayı hedefleyen açık bir provokasyondur. Yüz yıl önce emperyalist dayatmalara karşı tek yürek olan aziz milletimiz, bugün de Terörsüz Türkiye hedefi etrafında kenetlenmiş; dayanışmasını her alanda pekiştirmeye kararlılıkla devam etmektedir. Söz konusu kanun teklifi iç cephemizin tahkim edilmesini, milli dayanışmamızın daha da perçinlenmesini amaçlayan tarihi bir adımdır. Bin yıllık kardeşliğimizi, ortak geleceğimizi ve milli birlikteliğimizi hedef alan bu tür fitne odaklarına karşı vatandaşlarımızın hassas olması; asılsız iddialara itibar etmeyerek yalnızca resmi açıklamaları dikkate alması büyük önem taşımaktadır.'

Manisa'nın Salihli ilçesinde bulunan ve antik dünyanın en önemli merkezlerinden biri olan Sardes Antik Kenti'nde yürütülen kazı çalışmalarında, Lidya Krallığı'nın günlük yaşamına ışık tutan çarpıcı bulgulara ulaşıldı. Bugüne kadar daha çok görkemli tapınakları ve anıtsal yapılarıyla bilinen paranın ilk basıldığı Lidya Krallığına ait Sardes Antik Kentinde edilen yeni veriler, antik çağın sıradan insanlarının ev yaşantısını ve beslenme alışkanlıklarını gözler önüne seriyor.

Üst üste binen medeniyetlerin gizlediği tarih

Sardes, tarih boyunca başta Lidya Krallığı olmak üzere birçok farklı medeniyete ev sahipliği yapmış çok katmanlı bir antik kent konumunda bulunuyor. Bugüne kadar yapılan kazılarda Lidyalılara ait anıtsal yapılar ve dini merkezler tespit edilmiş olsa da, kentin günlük yaşamına dair bulgulara nadiren rastlanıyordu.

Lidya yapılarının üzerine daha sonraki dönemlerde inşa edilen Helenistik, Roma ve Bizans dönemi yerleşimler nedeniyle günlük yaşama dair pek az bilgiye ulaşılan Sardes Antik Kentinde bu katmanlaşma durumundan etkilenmemiş, bozulmamış bir tabakaya ulaşıldı.

Lidya Krallığının sonunu getiren büyük savaş adeta zamanı dondurdu

Buluntuların günümüze bu denli iyi korunarak ulaşmasının ardında ise trajik bir tarihi olay yatıyor. M.Ö. 546 yılında, zenginliğiyle bilinen Lidya Kralı Kroisos ile Pers İmparatoru kurucusu Kral II. Kiros (Büyük Kiros) arasında gerçekleşen büyük savaş Büyük Kiros'un zaferiyle sonuçlanınca kentin sakinleri de evlerini terk ederek kaçmak zorunda kaldı. Terkedilen bu evlerin üzerine ilerleyen yüzyıllarda başka herhangi bir yapının inşa edilmemesi, o döneme ait yaşam alanlarının adeta bir zaman kapsülü gibi korunmasını sağladı.

2500 yıllık ekmek ve mutfak eşyaları bulundu

Pers işgaliyle aniden son bulan yaşamın izleri, Kültür Bakanlığı koordinesinde Sardes Kazı Başkanı Prof. Nicholas Cahill tarafından titizlikle yürütülen çalışmalarla toprağın altından çıkarıldı. Kazılarda, Lidyalıların günlük hayatta kullandıkları seramik kaplar, dönemin mutfak kültürünü yansıtan yemek kalıntıları, içecek kapları ve günlük eşyalar bulundu. En dikkat çekici buluntular arasında ise binlerce yıl öncesinden günümüze ulaşan ekmek kalıntıları yer alıyor. Bu materyaller, antik dönemin sosyo-ekonomik yapısına ve sıradan halkın beslenme alışkanlıklarına dair eşsiz bir akademik veri havuzu sunuyor.

Yürütülen bu çalışmalar, Lidya uygarlığının yalnızca krallar ve anıtlar üzerinden değil, doğrudan halkın günlük yaşamı üzerinden de anlaşılmasına imkan tanıyarak arkeoloji dünyasına büyük bir katkı sunuyor.

'Lidya Krallığı o kadar büyük ki şehir duvarının dışında bir çok mahalle ve kutsal alan var'

Keşfedilen bölgenin terk edilme sonrası nekropol olarak kullanıldığını bu yüzden de bölgenin korunduğuna işaret eden Sardes Kazı Başkanı Prof. Nicholas Cahill, 'Şu an aslında necropol olarak adlandırdığımız bölgede bulunuyoruz. Helenistik dönemlerde burası necropol olmuş ancak Lidya döneminde burası bir mahalleymiş. Şu an şehrin merkezinden 1,5 kilometre uzaklıktayız. Ancak Lidya Krallığı o kadar büyük ki şehir duvarının dışında bir çok mahalle ve kutsal alan var. Demek ki Lidya zamanında Sardes Roma'dan da büyükmüş' ifadelerini kullandı.

'Burası Lidya döneminde terk edilmiş ve üzerine başka binalar inşa edilmemiş'

Lidya döneminde terk edildikten sonra üzerine başka bir yapının inşa edilmediğine dikkat çeken Profesör Cahill, 'Şu an bulunduğumuz noktanın başka bir önemi var. Şehrin merkezinde Lidya seviyelerinin üzerinde daha geç dönemine ait kalıntılar var. Yani Lidya'nın üzerine Helenistik dönem, Roma, geç Roma, Doğu Roma'ya ait kalıntılar buluyoruz. Ancak burası Lidya döneminde terk edilmiş ve üzerine başka binalar inşa edilmemiş. Burada büyük ve geniş bir alan ortaya çıkarabiliriz' diye konuştu.

'Lidya halkına ait normal hayat hakkında bir çok bilgiyi öğrenebiliriz'

Lidyalılara dair günlük yaşama ilişkin bir çok bilgiyi buradan öğrenebileceklerini düşündüğünü söyleyen Profesör Cahill, 'Buranın bir önemi de Lidya halkına ait normal hayat hakkında bir çok bilgiyi öğrenebiliriz. Evet tapınaklar da önemli ancak Lidyalılar ne yemişler, ne içmişler bunları öğrenebiliriz. Buranın keşfedilmesi bizim için büyük bir şans. Burada evlerin içerisinde bir çok seramik ve diğer parçalar buluyoruz. Çünkü Lidya İmparatorluğunun sonunda burası terk edilmiş ve Lidyalı ev sahipleri buradan kaçmış. İnsanlar da evlerini olduğu gibi eşyalarıyla birlikte bırakmışlar' dedi.

Büyük savaşın izleri

M.Ö. 547 yılında Pers İmparatoru Büyük Kiros ile Lidya Kralı Kroisos arasında yaşanan savaş sonrası halkın bölgeyi terk ettiğini anladıklarını ifade eden Profesör Cahill, 'Anladığımız kadarıyla M.Ö. 547 yılında dünyanın en büyük iki imparatorluğu Lidya ve Pers. Yeni kral olan Pers Kralı II. Kiros (Büyük Kiros) ile Lidya Kralı Kroisos arasında büyük bir savaş yaşandı. Bildiğimiz gibi Büyük Kiros'un zaferiyle sonuçlanan savaşın ardından Lidya Kralı Kroisos ya öldürülmüş ya da kaçmış. Büyük Kiros'un zaferi sonrası insanlar da buradan kaçmışlar. Bu sebepledir ki evlerde ekmekler, tabaklar ve bir çok eşya buluyoruz' ifadelerini kullandı.

Büyük bir savaşın yıkımıyla adeta zamanın donduğu Sardes Antik Kenti'nde ortaya çıkarılan bu zaman kapsülü, yalnızca antik bir şehrin sınırlarını yeniden çizmekle kalmıyor; kralların ihtişamı ardında gizli kalmış sıradan Lidya halkının binlerce yıllık hikayesini de gün yüzüne çıkarıyor. Prof. Dr. Nicholas Cahill öncülüğünde titizlikle sürdürülen kazı çalışmalarının, ilerleyen dönemde Lidya uygarlığının sosyo-ekonomik yapısına dair çok daha çarpıcı detayları arkeoloji dünyasına kazandırması bekleniyor.

Yaz aylarında sıcaklıkların artmasıyla birlikte romatizma hastalarının bazı konularda daha dikkatli olması gerektiğini ifade eden Doç. Dr. Nuh Ataş, romatizmal hastalıkların kişiden kişiye farklı belirtiler gösterebildiğini ve düzenli takiplerin önem taşıdığını vurguladı.

'Sıcak hava her hastayı aynı şekilde etkilemez'

Romatizmal hastalıkların yalnızca soğuk havalarla ilişkilendirilmemesi gerektiğini belirten Doç. Dr. Ataş, 'Sıcak havalar bazı hastalarda şikâyetleri azaltabilirken, bazı hastalarda yorgunluk, halsizlik, eklem şikâyetleri veya mevcut yakınmaların artmasına neden olabilir. Burada önemli olan hastanın kendi vücudunun verdiği sinyalleri takip etmesidir' dedi.

Yaz aylarında sıvı tüketiminin büyük önem taşıdığını ifade eden Doç. Dr. Ataş, 'Yeterli su tüketimi, özellikle sıcak havalarda vücudun dengesini korumak açısından önemlidir. Romatizma hastaları aşırı sıcak altında uzun süre kalmaktan kaçınmalı, özellikle güneşin en yoğun olduğu saatlerde kendilerini korumalıdır' şeklinde konuştu.

'Kontrollü egzersiz eklem sağlığı için faydalıdır'

Romatizma hastalarının tamamen hareketsiz kalmasının doğru olmadığını belirten Doç. Dr. Nuh Ataş, uygun egzersizin eklem hareketliliğinin korunmasına katkı sağladığını söyledi.

Doç. Dr. Nuh Ataş, 'Yüzme, hafif tempolu yürüyüş ve kişiye uygun egzersizler eklem sağlığı açısından faydalı olabilir. Ancak sıcak havalarda aşırı zorlayıcı aktivitelerden kaçınılmalı ve egzersiz için daha serin saatler tercih edilmelidir' ifadelerini kullandı.

'İlaç kullanımı doktor önerisi dışında değiştirilmemeli'

Romatizmal hastalıklarda düzenli tedavinin önemine dikkat çeken Doç. Dr. Ataş, 'Yaz aylarında kendini daha iyi hisseden bazı hastalar ilaçlarını azaltmayı veya bırakmayı düşünebilir. Ancak tedavi değişiklikleri mutlaka doktor kontrolünde yapılmalıdır. Hastalığın kontrol altında tutulması için düzenli takip büyük önem taşır' diye konuştu.

Doç. Dr. Nuh Ataş, yaz döneminde romatizma hastalarının dengeli beslenmeye, yeterli uykuya, düzenli kontrole ve kişisel korunma önlemlerine dikkat ederek yaşam kalitelerini artırabileceklerini sözlerine ekledi.

Ana vatana 1939 yılında katılan Hatay'da 1932 ile 1939 yılları arasında Antakya ve Defne ilçelerinde çeşitli gruplar ve üniversiteler tarafından arkeolojik kazılar yapıldı. Tarihe ışık tutan kentte 7 yıl süren kazı çalışmalarının ardından eski dönemlere ait tarihi eserler gün yüzüne çıkartıldı. Gün yüzüne çıkartılan eserler, kazı yapan çeşitli üniversiteler ve gruplar tarafından çeşitli yollarla yurt dışına çıkartıldı. Hatay'da yaşayan vatandaşlarda kültür bilinci oluşturmak amacıyla Hatay İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü ile Antakya Sanat Müzesi Derneği iş birliği yapılarak 'Antakya'nın Yerinden Edilmiş Mozaikleri: Dağılmış Bir Mirası Birleştirmek' sergisi açıldı. Yapılan işbirliği çerçevesinde, farklı ülkelerin müzelerinde gösterime sunulan 27 adet replika mozaik ve 2 adet replika heykel yer alıyor. Cemil Meriç İl Kütüphanesi'nde sergilenen eserler, bölgenin zengin kültürel değerlerinin tanıtılmasına katkı sağlaması hedefleniyor.

Hatay İl Kültür ve Turizm Müdürü Abdullah Dinç, sanatseverleri Antakya'nın tarihiyle ilgili bilinçlendirmek ve ufuk açmak amacıyla sergiyi düzenlediklerini belirterek, 'Antakya'nın yerinden edilmiş mirası ve dağılmış bir geçmişini birleştirme noktasında Antakya Sanat Müzesi Derneği ile işbirliği yaparak burada 27 adet mozaik ve 2 adet replika heykeli sanatseverlere sunduk. Buradaki amacımız kültürel mirası gelecek kuşaklara taşımak. Antakyalı gençlerimizle kültür bilincini oluşturmak ve Antakya'nın geçmişiyle geleceği arasında bir hafıza kurmaktır. 1932 ve 1939 yılları arasında çeşitli konsorsiyum ve üniversiteler tarafından yapılan kazılarda ortaya çıkartılan eserler şu anda farklı ülkelerin farklı şehirlerinde bulunan müzelerde milyonlarca insanın beğenisine sunuluyor. Buradaki bizim yapmış olduğumuz bu replika sergiyle Hataylı sanatseverlere bu çeşitli müzelerde bulunan eserleri burada ziyaretlerinde görebiliyorlar. Antakya'nın tarihiyle ilgili bilinçlendirerek ve kendilerine geleceğe karşı bir ufuk açmak için bu sergiyi düzenledik' dedi.

'Sergimizin amacı yurt dışına çeşitli yollarla çıkartılan eserlerin Hataylı sanatseverlerle buluşturmak'

Antakya'nın tarihteki değerine ve önemine değinen Dinç, 'Genelde bu mozaikler Antakya ve Defne'de evlerin ve villaların tabanlarında bulunan zaman mitolojisini anlatan, zamanın hayata bakış açısını ve sanat estetiğini yansıtan mozaiklerdir. 27 adedini replika olarak burada biz sergiliyoruz. Bu eerlerin benzerlerinin orjinalleri Hatay Arkeoloji Müzesi'nde de bulunmakta. Buradaki bizim sergimizin amacı yurt dışına çeşitli yollarla çıkartılan eserlerin Hataylı sanatseverlerle buluşturmak. O müzelerde de zaten buranın menşei olarak belirtilmektektedir. Antakya ve Defne'deki lokasyonlardan çıkartıldığı bilinmekte ve bilimsel kaynaklar da zaten bunu doğrulamakta. Antakya, tarih hazine sandığının en kıymetli mücevheri. Burası medeniyetler şehri ve kültürün başkenti. Dostluk, barış ve kardeşlik şehri. Biz burada binlerce yıldır birlikte yaşıyoruz ve birlikte yaşama kültürünü dünyaya en iyi gösteren şehrimiz 2023 yılında depremlerinde şehrimiz zarar gördü. Fakat devlet ve millet iş birliğiyle şu anda şehrimiz ayağa kalkma noktasında çok önemli çalışmalar yaptı. Tarihi alanlarımız, turistik alanlarımız bu noktada arkeolojik alanlarımız bakanlığımız tarafından ve İl Kültür Müdürlüğümüz tarafından tarihi alanlarımızın korunması, restore edilmesi noktasında çalışmalar yapılmakta ve bu çalışmalarla birlikte bizler misafirlerimizi Hatay'da ağırlamaktan memnuniyet duyacağız' ifadelerini kullandı.

Tevfikiye köyü sınırları içerisinde yer alan Troya Savaşları'yla ilişkilendirilen Troya Ören Yeri, UNESCO'nun 1998 yılında 'Dünya Kültür Mirası Listesi'ne aldığı 5 bin 600 yıllık medeniyete ev sahipliği yapıyor. Tarihte savaşlar, yangınlar ve depremlerle defalarca kez yıkılıp yeniden kurulan Troya Ören Yeri, her yıl binlerce yerli ve yabancı turistin ilgisini çekiyor. Ören yerini gezmeye gelenler 2019'da açılışı gerçekleştirilen 2 bine yakın eserin sergilendiği Troya Müzesi'ni de görme imkanı buluyor.

Kültür ve Turizm Bakanlığının 'Geleceğe Miras Projesi' kapsamında yürütülen kazılarda, önemli buluntulara rastlanılıyor. Troya Savaşları'yla ilişkilendirilen Troya Ören Yeri'nde devam eden 2026 yılı kazı çalışmalarında 2 bin yıllık Roma dönemi caddesinde kazı çalışmaları devam ediyor. Helenistik ve Roma dönemi aşağı kentindeki kazı çalışmalarında Roma caddesinin açığa çıkartılarak ören yerine doğru olan bölümünün gelecek yıllarda ziyaretçilere açılması hedefleniyor. Kazı çalışmaları sırasında ayrıca Roma İmparatorluğu kuruluş mitolojisinin dayandırdığı Troya'da 2 bin yıllık Roma dönemi caddesi gün yüzüne çıkarılıyor.

Bu yılki kazılarda Troya'nın, Helenistik ve Roma dönemi aşağı kentindeki kazı çalışmalarını ön plana aldıklarını belirten Troya Ören Yeri Kazı Başkanı Prof. Dr. Rüstem Aslan, 'Şu anda da zaten Roma döneminin çok büyük, önemli bir caddesinin üzerinde çalışıyoruz. Bu caddenin ören yerine doğru olan kısmını açığa çıkaracağız. Roma döneminde Troya çok büyük bir kente dönüşüyor. Nedeni ise İmparator Augustus'un M.Ö. 20'de Troya'ya yaptığı ziyaret sonrasında bu kenti hem yardımlarla hem diğer alanda güçlendiriyor. Büyük yapılar, tapınak binaları, büyük yapılar söz konusu. Bunun nedeni ise bilindiği üzere Augustus şairi Vergilius'a Aeneis Destanı'nı yazdırıyor. Aeneis Destanı son Troyalı yanıp yıkılan Troya'dan batıya giderek babası Anchises'i sırtına alarak, oğlunun da elinden tutarak batıya doğru gidiyor ve Roma'nın ana kentini kuruyor. Roma İmparatorluğu kuruluş mitolojisini Troya'ya dayandırıyor. O nedenle Augustus ve sonrasında buraya gelmeyen Romalı asker, imparator, siyasetçi, sanatçı yok. Herkes bu kentin tarihinden, bu kentin kalıntılarından ilham alıyor. Bizim amacımız da özellikle Roma döneminde burası insula sistemi dediğimiz yani doğu, batı, kuzey, güney yönünde büyük caddeler var ve bu caddelerin iki tarafında da evler, dükkanlar söz konusu. Burada önceki yıllarda Korfmann dönemi kazılarında yapılan manyetik prospeksiyonlarda aşağı yukarı kent planını anlayabiliyoruz. Biz bu sene özellikle Roma caddesini açığa çıkartarak ören yerine doğru olan bölümüne giderek ileriki yıllarda burayı da turizme açmayı ve ziyaretçilerin Roma kentini, Troya'nın Roma dönemi kentini, sokaklarını, caddelerini ve yapılarını görmesini sağlayacağız. Üzerinde bulunduğumuz bu yol aslında Roma dönemi. Yani şöyle söyleyebiliyoruz, M.Ö. 20'lerde, 1'inci Yüzyılda başlayıp, M.S. 500'Lere kadar devam ediyor. Ve 500'lerde tarihi kaynaklardan da bildiğimiz üzere burada iki büyük deprem oluyor. Ve o deprem sonrasında da kent bir daha ayağa kalkmış' dedi.

Gölpazarı Kaymakamı Onur Titiz ve kurum amirleri, ilçenin tarihi ve doğal güzelliklerini yerinde inceleyerek bölgelerin turizm potansiyelini değerlendirdi. İlk olarak Sakarya Nehri üzerinde, Gölpazarı'nı Vezirhan'a bağlayan eski güzergâhta bulunan Tarihi Demirköprü incelendi. Taş yığma ayakları ve demir konstrüksiyonuyla dikkat çeken köprünün, geçmişte bölgenin ulaşım ve ticaretinde önemli rol üstlendiği belirtildi. Heyet daha sonra 550 rakımlı Meryem Dağı'nda incelemelerde bulundu. Yamaç paraşütüne elverişli yapısıyla dikkat çeken dağın doğa ve macera turizmi açısından değerlendirilmesine yönelik görüş alışverişinde bulunuldu.

Kaymakam Onur Titiz, Gölpazarı'nın sahip olduğu tarihi ve doğal değerlerin ilçenin turizm potansiyeline önemli katkı sağlayacağını belirterek, 'Tarihi ve doğal zenginliklerimizi yerinde inceleyerek bu değerlerimizi nasıl daha etkin şekilde tanıtabilir ve turizme kazandırabiliriz, bunu değerlendiriyoruz. Gölpazarı'nın sahip olduğu potansiyeli en iyi şekilde ortaya çıkarmak için çalışmalarımızı sürdüreceğiz' dedi.

Türkiye Dil ve Edebiyat Derneği Erzurum Şubesi Yönetim Kurulu Üyesi ve tarih araştırmacısı Taner Özdemir'in arşiv araştırmasında dikkat çektiği belge, Erzurum'daki petrol ve neft madenlerinin işletilmesine yönelik yürütülen imtiyaz sürecine ışık tutuyor. Devlet Arşivleri Başkanlığı'nın Yıldız Arşivi'nde yer alan belgede, 'Erzurum dahilinde zuhur eden petrol ve neft madenleri imtiyazının Ahmed Celaleddin Paşa'ya ihalesine dair' ifadesi bulunuyor. Belgenin tarihi Hicri 24 Rebîülâhir 1316, Miladi takvimle 1898 yılına karşılık geliyor.

Belgedeki isim sıradan bir paşa değildi

Belgenin ortaya koyduğu tablo, Erzurum'daki petrol kaynaklarının Osmanlı Devleti tarafından 19. yüzyılın sonlarında bilindiğini ve bu kaynakların ekonomik değerinin değerlendirilmesi amacıyla imtiyaz sürecinin başlatıldığını gösteriyor. Araştırmacı Taner Özdemir, petrol dosyasının merkezinde yer alan Ahmed Celaleddin Paşa, Sultan II. Abdülhamid döneminin en dikkat çekici devlet adamlarından birisi olduğunu ifade ederek, 'Osmanlı istihbarat teşkilatının başında bulunan Serhafiye Ahmed Celaleddin Paşa, aynı zamanda Sultan II. Abdülhamid'in güvendiği isimler arasında yer alıyordu. Çerkes kökenli bir Kafkasya göçmeni olan Ahmed Celaleddin Paşa, genç yaşlarda İstanbul'a gelerek saray hizmetine girdi. Yıldız Sarayı'nın muhafazasında görev yapan Tüfekçi Teşkilatı içerisinde yetişti. Daha sonra padişahın yaverleri arasında yer aldı ve Osmanlı istihbaratının en önemli makamlarından biri olan serhafiyeliğe yükseldi' dedi.

Erzurum'un Pülk petrolünde de Paşanın adı var

Araştırmanın en dikkat çekici bölümlerinden biri ise Tercan ve Pülk bölgesi ile ilgili Osmanlı belgeleri. Erzurum Vilayeti'nin Tercan Kazası'na bağlı Pülk köyündeki petrol ve neft madenlerinin işletilmesine ilişkin kayıtlarda Ahmed Celaleddin Paşa'nın adı açık biçimde geçiyor. Osmanlı belgelerinde, Paşanın tavsiyesi doğrultusunda Pülk köyündeki petrol ve neft madenlerinin işletme imtiyazının Almanya tebaasından Mösyö Şarl Rayzer'e verilmesine ilişkin süreç yer alıyor. Bu gelişme, Erzurum petrolünün XIX. yüzyılın sonlarında yalnızca Osmanlı bürokrasisinin değil, Alman girişimcilerin de ilgisini çektiğini ortaya koyuyor.

Erzurum petrolü için Alman girişimci devreye girdi

1898 yılına ait belgelerde Pülk bölgesindeki petrol sahalarının işletilmesi için imtiyaz sürecinin yürütüldüğü görülüyor. Ahmed Celaleddin Paşa'nın tavsiyesi sonrasında hazırlanan belgeler ilgili devlet kurumlarına gönderiliyor ve konu Şûrâ-yı Devlet'in gündemine taşınıyor. Arşiv kayıtlarında, Pülk'teki petrol ve neft madenlerinin işletilmesine yönelik şartların belirlendiği görülüyor. Böylece Erzurum'un petrol kaynakları, XIX. yüzyılın sonlarında Osmanlı Devleti'nin maden, ekonomi ve dış politika gündeminin kesiştiği alanlardan biri haline geliyor.

Petrol artık stratejik bir kaynaktı

19. yüzyılın sonlarına gelindiğinde petrol, dünyada giderek daha önemli bir enerji ve sanayi kaynağı haline geldiğini hatırlatan Özdemir, 'Osmanlı coğrafyasındaki petrol yatakları da Avrupa devletlerinin dikkatini çekiyordu. Sultan II. Abdülhamid döneminde Osmanlı topraklarındaki petrol kaynaklarının tespiti ve işletilmesi konusunda çeşitli girişimler yürütüldü. Erzurum-Pülk bölgesindeki imtiyaz süreci de bu genel tablo içerisinde değerlendirilmesi gereken önemli örneklerden biri olarak öne çıkıyor' diye konuştu.

128 yıllık belge yeni soruları beraberinde getiriyor

Taner Özdemir'in dikkat çektiği arşiv kayıtları, Erzurum'un ekonomik tarihinin bugüne kadar yeterince araştırılmamış bir alanını da yeniden gündeme getiriyor. 1898 tarihli belge, Erzurum'da petrol ve neft kaynaklarının bilindiğini, bu kaynakların işletilmesi için imtiyaz mekanizmasının kullanıldığını ve dosyanın merkezinde Sultan II. Abdülhamid döneminin güçlü isimlerinden Ahmed Celaleddin Paşa'nın bulunduğunu gösteriyor. Özdemir, aradan geçen 128 yılın ardından arşiv belgesi şu soruları yeniden gündeme taşıdığını ifade ederek, 'Pülk bölgesindeki petrol ne kadar süre işletildi? Şarl Rayzer'in faaliyetleri ne ölçüde sonuç verdi? Erzurum'un başka hangi bölgelerinde petrol ve neft kaynakları tespit edildi? Osmanlı Devleti bu kaynaklardan neden daha geniş ölçekte yararlanamadı? Erzurum'un petrol hikâyesi, arşiv belgeleri ışığında yeniden araştırılmayı bekleyen önemli bir tarihî başlık olarak dikkat çekiyor' şeklinde konuştu.

Muş'ta yaz akşamlarının serinliğinde düzenlenen açık hava sinema etkinliği, vatandaşlara keyifli bir gece yaşattı. Tarihi Murat Köprüsü'nde gerçekleştirilen etkinliğe aileler çocuklarıyla birlikte katıldı.

Genç Adımlar Derneği ve 1071 Atlı Spor Kulübü tarafından düzenlenen etkinlikte yaklaşık 150 kişi, tarihi Murat Köprüsü'nün eşsiz atmosferinde film izledi. Aileler, çocuklarıyla birlikte açık havada sinema izlemenin keyfini çıkarırken, etkinlik boyunca katılımcılara mısır ve çay ikram edildi. Serin yaz akşamında düzenlenen etkinlikte çocuklar ve aileleri hoşça vakit geçirirken, vatandaşlar tarihi mekanda sinema deneyimi yaşamanın mutluluğunu yaşadı.

Organizasyonda sosyal ve kültürel etkinliklerin tarihi mekanlarda sürdürülmesine katkı sağlamayı amaçladıklarını söyleyen Genç Adımlar Derneği Başkanı Sedat Özcan, 'İlimizin tanıtımı amacıyla her hafta sonu farklı güzergahlarda yürüyüşler düzenliyoruz. Kentimizi tanıtmak ve sağlıklı, hareketli yaşamı desteklemek istiyoruz. Bugün de sosyal ve kültürel bir etkinlik gerçekleştirdik. Tarihi Murat Köprüsü'nün eşsiz atmosferinde, 1071 Atlı Spor Kulübü iş birliğiyle açık hava sineması düzenledik. Etkinliğimize yoğun bir katılım oldu. Aileler, gençler ve öğrencilerle birlikte keyifli bir yaz gecesi geçirdik. Bu tür sosyal ve kültürel faaliyetleri önümüzdeki süreçte de sürdürmeyi düşünüyoruz' dedi.

Genç Adımlar Derneği tarafından düzenlenen açık hava sineması etkinliğine katıldığını belirten katılımcılardan Zübeyde Tuğrul, 'Katılım oldukça yoğundu. İlk defa böyle bir deneyim yaşadım. Gerçekten böyle bir etkinliğin düzenlenmiş olması beni çok mutlu etti. Doğayla iç içe, güzel ve keyifli bir akşam geçirdik' ifadelerini kullandı.

Açık hava sineması etkinliğini çok beğendiklerini ve keyifli vakit geçirdiklerini dile getiren bir diğer katılımcı Sümeyra Tuğrul, 'Bugün Genç Adımlar Derneğimizin düzenlemiş olduğu açık hava sineması etkinliğine katıldık. Böyle bir etkinliğin yapılması bizim açımızdan çok güzel. Çünkü çoğu zaman bu tür etkinlikleri göremiyoruz. Etkinliğe gerçekten yoğun bir rağbet oldu, oldukça kalabalıktı. Biz de çok beğendik ve keyifli vakit geçirdik. Umarım bu tür etkinliklerin devamı gelir. Emeği geçen herkese teşekkür ediyoruz' şeklinde konuştu.

Etkinliğe ev sahipliği yapan Cahit Bilen ise 'Biz 1071 Atlı Spor Kulübü olarak Genç Adımlar Derneği'ni ağırladık. Derneğin düzenlediği etkinlik kapsamında açık hava sineması gerçekleştirdik. Bunun yanı sıra atlı gösterilerimiz de oldu. Etkinliğe katılanların atlara ilgisi gerçekten çok yoğundu. Özellikle fotoğraf çekimleri sırasında atlarımıza büyük ilgi gösterdiler. Katılımcıların atlara olan sevgisini ve ilgisini görmek bizleri de çok mutlu etti. Güzel ve keyifli bir etkinlik oldu' diye konuştu.

Sivas Gurbetçi Buluşmaları ve Gastronomi Festivali renkli görüntülere sahne oldu. Tarihi Kent Meydanı'nda bir araya gelen bin 58 kadın dünyanın en büyük halkalarından birini oluşturup müzik eşliğinde dakikalarca halay çekti. Halaya katılan vatandaşlar ise mutluluklarını ifade ederek organizasyonda emeği geçenlere teşekkür ettiler.

'Binlerce Sivaslı kadınımız kent meydanında halay çektiler'

Programda konuşan Sivas Belediye Başkanı Adem Uzun ise, 'Önceden erkekler gelip burada bin 58 kişi halay çekiyordu. Bu sene Özcan hocam dernek yönetimiyle yanıma gelerek bu projeyi sundular çok da güzel oldu. Bu sene kadınlarımız halay çekti. Bin 58 dedik ama sayı bin 58'i de geçti. Binlerce Sivaslı kadınımız kent meydanında halay çektiler. Herkese teşekkürlerimi sunuyorum. Sivas Gurbetçi Buluşmaları ve Gastronomi Festivali'miz dolu dolu geçiyor' diye konuştu.

Başkan Dr. Memduh Büyükkılıç yönetimindeki Kayseri Büyükşehir Belediyesi, genel ulaşım yatırımlarının yanı sıra 2027 Türk Dünyası Kültür Başkenti Kayseri'nin dört bir yanında özellikle yaz aylarında düzenlenen şenlik ve festivallerin yapıldığı alanlara ulaşımı sağlayan yollarda da çalışmalar gerçekleştiriyor. Bu çerçevede büyükşehir belediyesi; Akkışla Kesdoğan mesire alanındaki şenlik alanına giden yol, Dadaloğlu şenliklerinin yapılacağı Tomarza ilçesindeki şenlik alanına giden ana arter, Sarız Kırkısrak Mahallesi'ne giden gurup yol ve Develi ilçesinde Ayşepınar Mahallesi şenlik alanına giden yolda bakım, onarım ile gerekli kesimlerde yatay ve düşey yol işaretlemeleri çalışması yaptı. Büyükşehir belediyesi; yaz mevsiminin gelmesiyle birlikte özellikle kırsal mahallelerde hız kazanan sosyal ve kültürel etkinliklerde vatandaşların yanında olmaya devam ediyor. Bu istikamette geleneksel olarak her yıl düzenlenen şenlikler öncesi vatandaşlar ve muhtarlardan gelen her türlü talep yerine getirilerek planlanan sosyal ve kültürel aktivitelerin sağlıklı bir ortamda gerçekleşmesi sağlanıyor. Şenlik dönemlerinde ihtiyaç duyulan mobil veya sabit WC kurulumundan, plastik masa ve sandalye desteğine, kamelya ve alan düzenlemelerinden ihtiyaç duyulan temiz su hatlarının tesisine ve her türlü iş makinesi desteğine kadar ihtiyaç duyulan her türlü hizmet talebi, büyükşehir belediyesi ekipleri tarafından anında karşılanıyor. Bu istikamette, Büyükşehir Belediyesi Kırsal Hizmetler Daire Başkanlığı koordinasyonundaki ekipler tarafından Akkışla Kesdoğan mesire alanındaki şenlik alanına giden yol, Dadaloğlu şenliklerinin yapılacağı Tomarza ilçesinde şenlik alanına giden ana arterler, Sarız Kırkısrak Mahallesi'ne giden gurup yol ve Develi ilçesi Ayşepınar Mahallesi şenlik alanına giden yolun bakım ve onarımları titizlikle yapıldı. Ekipler, ayrıca gerekli kesimlerde yatay ve düşey yol işaretlemeleri de gerçekleştirdi. Bununla birlikte ihtiyaç duyulan diğer donatılar ve mekânsal düzenlemeler itinayla yapılıyor. Büyükşehir Belediyesi'nin yürüttüğü çalışmalar ile sosyal ve kültürel etkinliklerin huzurlu bir şekilde gerçekleşmesi, vatandaşların şenlik alanına güvenli ve konforlu şekilde ulaşmaları amaçlanıyor. Büyükşehir belediyesi şehrin her noktasına ulaşarak hizmetlerine mesai ve mesafe mefhumu gözetmeksizin aralıksız bir şekilde devam ediyor. Büyükşehirin hizmetleri muhtarların takdirini toplarken Tomarza ilçesi Dadaloğlu Mahalle Muhtarı Ömer Yılmaz, Başkan Büyükkılıç'a hizmetten dolayı teşekkür ederek; 'Başkanımızdan yollarımızın eksiklerini talep ettik, mahallemizdeki eksikleri talep ettik. Sağ olsun anında cevap verdiler. Biz Büyükşehir'den her zaman memnunuz, varlığı yeter bize Memduh Başkanımın' dedi.

Tomarza ilçesi İcadiye Mahallesi Muhtarı Ali Duman ise; 'Büyükşehir Belediyemize buradaki eksiklerimizi ilettiğimiz zaman, daire başkanımız olsun, sağ olsun Memduh Başkanımız olsun hiçbir zaman bizi geri çevirmediler, kırmadılar. Eksiklerimizi yerine getirdiler. Allah razı olsun, biz kendilerinden memnunuz' sözleri ile Büyükkılıç ve ekibine teşekkürlerini iletti.

Orta nefin üst örtüsünün merkezinde yer alan freskte 'Pantokrator' olarak adlandırılan Hazreti İsa tasviri ile dört İncil yazarı Matta, Markos, Luka ve Yuhanna'nın betimleri bulunuyor. Restorasyonun ardından tarihi fresk uzman restoratörlerin titiz çalışmasıyla korunurken, camide namaz vakitlerinde özel perde sistemiyle kapatılıyor, ibadet saatleri dışında ise ziyaretçilerin görebilmesi için yeniden açılıyor.

Yakutiye ilçesindeki Demirciler Çarşısı'nda yer alan Fetih Camii, Erzurum'un çok kültürlü tarihi mirasını günümüze taşıyan önemli yapılardan biri olarak öne çıkıyor. Doğu-batı doğrultusunda uzanan ve üç nefli bazilikal plana sahip olan yapı, 1850'li yıllarda kilise olarak inşa edildi. Gayrimenkul Eski Eserler ve Anıtlar Yüksek Kurulu'nun 10 Haziran 1977 tarihli kararıyla tescillenerek koruma altına alınan yapı, uzun süre atıl durumda kaldıktan sonra 1997 yılında cami olarak ibadete açıldı ve 'Fetih Camii' adını aldı.

2024'te başlayan restorasyonla tarihi yapı yeniden ayağa kaldırıldı

Zaman içerisinde yıpranan ve kapsamlı bir restorasyona ihtiyaç duyan Fetih Camii için dönemin Erzurum Valisi, şimdiki İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi'nin himayesinde çalışma başlatıldı. Yapının rölöve, restitüsyon, restorasyon ve mühendislik projeleri hazırlanırken, çalışmalar Erzurum Rölöve ve Anıtlar Bölge Müdürlüğü denetiminde ve Erzurum Valiliği koordinasyonunda yürütüldü. 2024 yılında başlayan restorasyon kapsamında yapının deprem güçlendirmesi yapılırken, drenaj çalışmaları gerçekleştirildi, ihtiyaç duyulan taşlar değiştirildi, temel ve tonozlarda onarımlar yapıldı. Restorasyon sırasında yapılan sıva raspalarında ise yapının özgün mimari unsurlarına ilişkin yeni izlere ulaşıldı. Kadınlar mahfiline açılan iki tarihi giriş kapısı ve bu kapılara ait geçiş yolları ortaya çıkarılarak özgün haline kavuşturuldu. Restorasyon çalışmaları 2026 yılında tamamlanırken, Fetih Camii temmuz ayında İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi, Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin ve il protokolünün katıldığı törenle dualarla yeniden ibadete ve ziyarete açıldı.

Restorasyonda Hazreti İsa freski ortaya çıkarıldı

Fetih Camii'nin en dikkat çekici özelliklerinden biri ise restorasyon sırasında yeniden ortaya çıkarılan tarihi duvar resmi oldu. Yapının orta nefinin üst örtüsünün merkezinde bulunan ve 1997 yılında camiye dönüştürülmesi sırasında üzeri kapatılan fresk, restorasyon kapsamında yeniden gün yüzüne çıkarıldı. Yaş sıva üzerine kök boyalarla yapılan resim anlamına gelen freskte, 'Pantokrator' olarak adlandırılan Hazreti İsa tasviri yer alıyor. 'Evrenin Hakimi' anlamına gelen Pantokrator tiplemesinde Hazreti İsa tam boy olarak resmedilirken, çevresinde dört İncil yazarı Matta, Markos, Luka ve Yuhanna'nın betimleri bulunuyor. Ayasofya ve Kariye restorasyonlarında görev alan uzman restoratörler tarafından yaklaşık 5,5 ay süren titiz çalışma sonucunda restore edilen fresk, caminin ziyaretçileri tarafından da büyük ilgi görüyor.

Yekpare cam minberiyle de dikkat çekiyor

Fetih Camii'nin içerisindeki minber, yekpare camdan oyularak hazırlanmış özel işçiliğiyle öne çıkıyor. Yapıda mihrap ve vaaz kürsüsü gibi İslami ibadethane unsurları da bulunuyor. Yapının batı cephesinin üst kısmında geçmişte basit bir çan kulesinin bulunduğu, ancak bu bölümün günümüze ulaşmadığı belirtilirken, restorasyonda yapının mevcut özgün unsurlarının korunmasına özen gösterildi. Tarihi kilise mimarisinden günümüze ulaşan yapının bugün cami olarak hizmet vermesine rağmen klasik cami mimarisinden farklı olarak minaresinin bulunmaması da yapının dikkat çeken özellikleri arasında yer alıyor.

'Bu yapı orijinalinde Rum Kilisesi'

Atatürk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Sanat Tarihi Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Demet Okuyucu, yapının tarihçesi ve restorasyon sürecine ilişkin şunları söyledi: 'Bu yapı orijinalinde bir Rum kilisesi. Tarih olarak 1850'li yıllara tarihlendiriliyor. Yani 19. yüzyıla ait bir Rum Ortodoks kilisesi. 1977 yılında tescillenen yapı, 1997 yılında cami olarak ibadete açılıyor. Bu şekilde işlevlendiriliyor. Daha sonra 2024 yılında başlayan kapsamlı bir restorasyon çalışması sonucunda 2026 yılında biz yapıyı tekrardan açtık. İbadete ve ziyarete açtık. Günümüzde yine cami olarak işlevini devam ettiriyor'

'Pantokrator dediğimiz bir tiplemeyle Hazreti İsa'nın betimlendiğini görüyoruz'

Doç. Dr. Demet Okuyucu, restorasyon sırasında ortaya çıkarılan freskin yapının tarihi ve sanatsal değeri açısından önemli olduğunu belirterek, çalışmalarda yapının özgün unsurlarının korunmasına özen gösterildiğini ifade ederek, 'Şimdi bu yapı bir Rum kilisesi ve Hristiyan yapılarında duvar resmi son derece kıymetli bir önem arz ediyor. Bu yapının da orta nefin, yani orta bölümün üzerindeki üst örtünün merkezinde bir İsa tasviri bulunmakta. Yapı 97 yılında camiye dönüştürüldüğü zaman bu duvar resminin üzeri bir asma tavanla veya böyle içbükey bir kafesle kapatılıyor. Biz restorasyonda bunu açtık, ortaya çıkardık ve çok güzel bir restorasyon geçirdi fresk. Fresk; yaş sıva üzerine kök boyalarla yapılan resimlere verilen isimdir. Burada Pantokrator dediğimiz bir tiplemeyle Hazreti İsa'nın betimlendiğini görüyoruz. O da kelime anlamı olarak 'Evrenin Hakimi' anlamına geliyor. Burada tam boy halinde bir İsa betimi var. Etrafında da Matta, Markos, Luka ve Yuhanna, yani dört İncil yazarının betimleri bulunmakta. Yapının batı cephesinin üst kısmında, hemen şurada taşıyıcıları göreceksiniz, orada basit bir çan kulesi bulunmaktaymış. O zaten günümüze ulaşmamış. Onun dışında yapının bütün unsurlarını biz olduğu gibi muhafaza etmeye çalıştık. Onun dışında içeride tabii ki bir İslam ibadethanesinde bulunması gereken mihrap, minber, vaaz kürsüsü gibi unsurlarımız bulunmakta. Minberimiz bu noktada çok özellikli bir minber. Yekpare camdan oyularak yapılmış bir minberimiz var' diye konuştu.

'Yapının kondisyonu oldukça kötüydü'

Restorasyon öncesinde yapının durumunun oldukça kötü olduğunu ifade eden Okuyucu, çalışmanın dönemin Erzurum Valisi, şimdiki İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi'nin himayesinde yürütüldüğünü belirterek, 'Kendisi bu süreci de yakından takip etti, gidip geldi buraya, yapıyı kontrol etti. Ve Ağustos ayında da Ayasofya'nın, İstanbul'daki Ayasofya'nın camiye dönüştürüldüğü tarihte de çok güzel bir tesadüf oldu; biz de Erzurum'daki Fetih Camii'ni ibadete ve ziyarete açmış bulunduk' şeklinde konuştu.

Freskler namaz vakitlerinde özel perdeyle kapatılıyor

Fetih Camii'nin müezzini Ahmet Sümer ise tarihi freskin cami içerisinde özel bir sistemle korunduğunu belirterek, ibadet saatleri dışında ziyaretçilerin freski görebildiğini söyledi.

Sümer , 'Camimiz eskiden kötü bir durumdaydı. Dekorasyona girip yeni bir şekilde halkımıza açıldı ve çok turistler geliyor. Olsun halkımızdan olsun, yabancı turistler olsun ziyarete gelenler oluyor. Tavanda Hazreti İsa'nın resmi var. O resmi namaz vakitlerinde perdemiz vasıtasıyla kapatıyoruz, namaz dışında açıyoruz. Çünkü turistler gelip ziyaret ettiği için... Böylece camimiz, milletimize, devletimize, halkımıza hayırlı bir ibadet yeri oldu.' dedi.

Ziyaretçilerden tarihi yapıya yoğun ilgi

Camiyi ziyaret eden Erva Çam, tarihi yapıdan çok etkilendiğini belirterek, 'Çok güzel resimler gördüm, çok duygulandım. Annemle gelip namaz kıldım. Çok mutlu oldum. Devletimize çok teşekkür ederim' dedi.

Camiyi ziyaret eden Asel Çam ise tarihi yapıdan etkilendiğini ifade ederek, 'Bugün bu camiye geldik ve gördüğüm şeyler beni gerçekten çok etkiledi. Duvara asılmış güzel resimler var, tavanda güzel bir resim var ve bunları görünce gerçekten çok etkilendim. Geldik burada namaz kıldık, gerçekten çok hoştu. Ve buraya gelmelerini tavsiye ederim milletimizin de. Devletimiz sağ olsun, burayı gerçekten çok güzel bir camiye çevirmiş, cami olmuş. Gerçekten çok teşekkür ederiz' diye konuştu.

Kahramanmaraş'ta 40 dereceyi bulan sıcak hava etkisini devam ettiriyor. Kentte en sıcak saatlerde cadde ve sokaklar boş kalırken, vatandaşlar gölge alanlarda vakit geçirmeye çalışıyor. Bazıları ise serinlemek için Tarihi Kapalı Çarşı ve Ulu Cami'yi tercih ediyor.

Kent esnafından İbrahim Özlü, aşırı sıcakların hem günlük yaşamı hem de ticareti olumsuz etkilediğini belirterek, '40 dereceden daha fazla sıcak var. Çukurova'yı geçtik. Adana'da deniz var, nem var. Burada da barajlar çok fazla. Maalesef sıcakta duramıyoruz. Gördüğünüz gibi sokaklar da bomboş. Sıcakta herkes bir yerlere kaçmış durumda. Biz burada esnafız. Esnaf olarak da bu sıcaklardan dolayı çok etkileniyoruz. İşlerimiz dörtte bire düştü. Dışarıda kimsenin olmaması sebebiyle haliyle esnaflar da zor durumda. Biz de sıcakta duramıyoruz. Klima bile fayda etmiyor' dedi.

Kahramanmaraş'a gezmeye gelen Deniz Ersöz, sıcak havadan korunmak için serinlemeye çalıştığını ifade etti.

Avusturya'dan gelen gurbetçi Atilla Ersöz, yaşadığı ülkenin serin iklimine alışkın olduğunu belirterek, 'Kahramanmaraş'ın Kapalı Çarşısı'na gezmeye geldik. Geldiğimiz ülke biraz serin yer olduğu için Kahramanmaraş'ta şu an termometreler 42-43 dereceyi gösteriyor. Serinlemek için belediyemizin yaptığı çarşının ortasındaki çeşmede elimizi, yüzümüzü yıkıyoruz' diye konuştu.

Arif Arifoğlu isimli vatandaş ise, 'Ulu Cami taştan yapıldığı için serin oluyor. Biz de buraya gelip serinliyoruz' ifadelerini kullandı.

Alışveriş için kent merkezine gelen Yunus Emre Nergiz, sıcak hava nedeniyle alışveriş merkezine gideceğini belirtirken, Ahmet Başkonuş ise hava sıcaklığının bunaltıcı seviyeye ulaştığını ifade ederek, 'Hava sıcaklığı 40 derecenin üzerinde olduğu için biz de serin bir yer bulacağız. Ayaklarım şu anda yanıyor. Asfaltta basamıyorum' dedi.

Bursa, binlerce yıllık karoser kültürünü klasik araç restorasyonuyla yaşatıyor. Kentteki atölyelerde, Türkiye'de bulunmayan çok sayıda klasik otomobil ve otobüs yurt dışından getirilerek yeniden hayat buluyor. Tamamen el işçiliğiyle restore edilen araçlar, çalışmaların tamamlanmasının ardından yeniden yollara çıkıyor.

Klasik araç tutkunu Hikmet Sungur, bu merakının çocukluk yıllarına dayandığını belirterek, 'Aslında klasik arabaların hepsine ilgileniyorum. Ben 1960 doğumluyum. Gençliğimde klasik minibüslerle büyüdük. Ehliyetimi de klasik bir minibüsle aldım. Çocukluğum onlarla geçti. Sonra askerlik dönemine geldik, otobüs dönemi başladı' dedi.

Klasik otobüslere ilgi duyan bir grubun oluştuğunu belirten Sungur, zaman içerisinde insanların bu araçlara gösterdiği ilgiyi fark ettiklerini söyledi. Sungur, 'Klasik otobüslere değer veren güzel bir grubumuz var. Onlarla etkinlikler yapmaya başladıktan sonra baktık ki insanların gerçekten ilgisi çok fazla. Biz de onlara yöneldik, restorasyonlarına yöneldik. Parça teminini yapmaya başladık' diye konuştu.

Türkiye'de bulunmayan araçlar Bursa'da restore edilip yurt dışına gönderiliyor

Bursa'daki atölyelerde çok sayıda nadir klasik aracın restorasyonunun sürdüğünü anlatan Sungur, 'Mercedes 3500 var, burunlu. Setra S6 var, Neoplan var, Magirus 714 var. Yine Mercedes Avrupa 66 model bir arabamız var, 132'miz var. Bunlar şu anda iki atölyede restorasyonda' ifadelerini kullandı.

Bazı araçların Türkiye'de bulunmadığını belirten Sungur, '3500 Türkiye'de yok zaten bildiğim kadarıyla. Setra S6 da yok. Onlar hep yurt dışından geliyorlar. Yurt dışından gelip burada restore edilip tekrar oraya gidiyorlar. O araçlar Türkiye'de yok' dedi.

'Hayallerinizi anlatın, biz yapalım'

Klasik araçların restorasyonunda Bursa'nın köklü bir karoser geçmişine sahip olduğunu belirten Samet Akman ise yaklaşık 70-80 kişilik bir ekiple çalıştıklarını söyledi.

Akman, 'Bizim firma olarak bizim yapamayacağımız herhangi bir araç yok. Bizde şöyle bir şey var: Hayallerinizi anlatın, biz yapalım. Karavandır, başka bir araçtır... Restore ile ilgili yapamayacağımız hiçbir şey yok. Çok güçlü bir ekibe sahibiz. Yaklaşık 70-80 kişi çalışıyoruz' dedi.

Bursa'nın restorasyon kültürünün çok eskiye dayandığını ifade eden Akman, 'Bursa'da restorasyon yaklaşık 3 bin yıllık bir tarihe sahiptir. Bugün Bursalılar at arabalarını dahi çok kaliteli yaparlardı. Şimdi halen karoser yapıyoruz. Daha önce Türkiye'nin hiçbir tarafında karoser konusunda herkes Bursa'ya araç yaptırmaya gelirdi' diye konuştu.

Bir çamurluk 15 günde yapılıyor

Klasik araç restorasyonunda el işçiliğinin önemine dikkat çeken Akman, bazı parçaların günler süren çalışmalar sonucunda üretilebildiğini ifade ederek, 'Bu araçların bütün özelliği burada, bunların hepsi el işçiliği. El işçiliğinin zaten fiyatı yok. Yaklaşık bir aracın 3-4 milyon liradan aşağı maliyeti olmuyor. En az 3 milyon lirayı bulabiliyor' dedi.

Bir klasik Mercedes'in çamurluğunun yapımı için iki kişinin 15 gün çalıştığını belirten Akman, 'Bu araçlarda normalde bir tane kaput, bir tane çamurluk ya da bir tampon alıp takamıyorsunuz. 1500 Mercedes'ten bahsediyorum. Bir tane çamurluğunu yaparken iki kişi tam 15 gün uğraştık' ifadelerini kullandı.

Restore edilen araçların tamamen yenilendiğini belirten Akman, 'Çok eski olmalarına rağmen komple restore ediyoruz. Sıfır vaziyete getirebiliyoruz. Şu anda yolcusunu alıp şehir turu yapabilecek hale geliyor' diye konuştu.

İzlanda'dan Güney Afrika'ya kadar müşterileri var

Yurt dışından yoğun talep aldıklarını ancak mevcut kapasitenin iç piyasadaki taleplere dahi zor yettiğini belirten Akman, 'Benim yurt dışı yok zaten. Şöyle yok, kapasite yetmiyor zaten iç piyasaya bakabilmek için. Şu anda bizim burada araçlarımız var, yandaki atölyede diğer araçlarımız var. Hırvatistan'da bekleyen araçlarımız var. Moldova'dan araçlar var. Almanya'da var, İngiltere'de bekleyen araçlarımız var. Sırası geleni alıyoruz. İzlanda'dan Güney Afrika'ya kadar, İspanya'dan Kazakistan'a kadar hangi ülkede diyorsanız müşterimiz var' diye konuştu.

Restore edilen araçlar teslimattan önce test ediliyor

Restore edilen araçları müşterilerine teslim etmeden önce kendilerinin test ettiğini anlatan Akman, klasik araçların yollarda vatandaşlardan da yoğun ilgi gördüğünü söyledi. Akman, 'Bunları kendimiz test ediyoruz. Alırız, buralarda dolaşıyoruz. Trafiğe çıktığımız zaman etraftan insanlar durdurup resim çekiyorlar, arabayı gezmek isteyenler oluyor. Bir sürü şeyle karşılaşıyoruz. İlgi de çok yüksek' dedi.

'Geriden gelen çırak yok'

Klasik araç restorasyonunda yetişmiş usta ve çırak eksikliğine de dikkat çeken Sungur, yeni neslin bu alana yönelmesi gerektiğini ifade ederek, 'Yeni usta maalesef... Yeni usta derken yeni çırak yetişmiyor bir kere. Geriden gelen çırak yok. Sekiz yıllık eğitim başladıktan sonra açıkçası sanayide çırak bulmakta zorlanıyor insanlar' dedi.

Bursa'nın bu konuda önemli ustalara sahip olduğunu belirten Sungur, 'Şu an bu işi yapan gerçek ustalar gerçekten el öpülesi ustalar. Hani derler ya, saçtan insan yaparlar; öyle ustalarımız var. Bursa'da özellikle o konuda çok şanslıyız. Ama dediğim gibi geriden gelen yeni nesil yok' ifadelerini kullandı.

Fener, Osmanlı döneminde Fransız müteahhitler tarafından Bafra Fener Mahallesi Halisburnu mevkisinde demir boru kazıklar üzerine çelik konstrüksiyon olarak yapıldı. Yaklaşık 22 metre yüksekliğindeki kule, deniz seviyesinden 25 metre yükseklikte ışık vererek Karadeniz'de seyreden gemilere yaklaşık 20 deniz mili mesafeden rehberlik ediyor.

İlk olarak gaz yağıyla çalıştırılan deniz feneri, daha sonra asetilen gazına dönüştürüldü. Günümüzde ise elektrik enerjisiyle hizmet veren fenerde, tarihi optik mekanizma ve saat sistemi korunurken aydınlatma modern sistemlerle sağlanıyor.

Kıyı Emniyeti Genel Müdürlüğü tarafından ulusal miras olarak koruma altında bulunan tarihi yapı, Karadeniz'in sert iklim şartlarına rağmen denizcilere hizmet vermeyi sürdürüyor. Dış cephesindeki bazı bölümlerde ise zamanın ve iklim şartlarının etkisiyle oluşan paslanma izleri dikkat çekiyor.

Tarihi deniz feneri yalnızca denizcilere rehberlik etmekle kalmıyor, doğal güzellikleriyle öne çıkan Kızılırmak Deltası'nı ziyaret edenlerin de uğrak noktalarından biri olarak öne çıkıyor.

'Burası için projeleri bekliyoruz'

Fener Mahallesi Muhtarı Faysal Bayrak, 'Bu fener denizdeki gemilere, kayıklara yön gösteriyor. Burası tarihi bir rota olduğundan dolayı ziyaretçi geliyor. Vatandaşlara açık bir yer. Yurt dışından turistler buraya gelerek konaklıyor. Burada denize giriyorlar. Bu fener mahalleye turist çekiyor. Olta balıkçılığı yapılıyor. Burada belediyenin öncü olması ve bölgeyi geliştirecek projeler hazırlaması lazım' dedi.

Yaklaşık bir buçuk asırdır Karadeniz'de seyreden gemilere güvenli rota sağlayan Bafra Deniz Feneri, tarihi mirası, mimarisi ve eşsiz manzarasıyla bölgenin önemli simgeleri arasında yer almaya devam ediyor.

Gaziantep'te İl Emniyet Müdürlüğü Kaçakçılık ve Organize Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğü ekipleri ve Cumhuriyet Başsavcılığı koordinesinde yasadışı silahlanmaya yönelik çalışma yapıldı. Çalışmalar sonucunda, belirlenen bir adrese operasyon düzenlendi. Adreste yapılan aramalarda 6 adet tabanca, 1 adet pompalı tüfek, çok sayıda tabanca parçası, kurusıkı tabancaları çevirmede kullanılan malzemeler ve 17 adet tarihi eser ele geçirildi. Operasyon sonucunda 1 şüpheli şahıs gözaltına alındı.

Yakalanan şahıs hakkında yasal işlem başlatıldı.

Edinilen bilgiye göre, Arapşükrü Sokağı'nda henüz bilinmeyen bir nedenle iki kişi arasında tartışma çıktı. Tartışmanın kısa sürede kavgaya dönüşmesi üzerine çevrede bulunan vatandaşlar durumu polis ekiplerine bildirdi. İhbar üzerine olay yerine polis ekipleri sevk edildi.

Polis ekiplerinin olay yerine gelerek tarafları ayırmaya çalıştığı sırada kavga yeniden başladı. Şüpheliler, polislerin hemen yanında birbirlerine saldırmaya devam etti. Yaşanan arbede sırasında ekipler tarafları ayırmak için biber gazı kullandı.

Polisin müdahalesiyle etkisiz hale getirilen 2 şüpheli gözaltına alınarak polis merkezine götürüldü.

Öte yandan Arapşükrü Sokağı'nda son bir hafta içerisinde 3 ayrı olay yaşanması dikkat çekti. Sokağın kısa süre içerisinde art arda yaşanan olaylarla gündeme gelmesi, çevrede bulunan vatandaşların da dikkatini çekti.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ve Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif tarafından imzalanan 'Mekke Ortak Savunma Anlaşması', uluslararası medyada geniş bir şekilde ele alındı. İngiliz Guardian gazetesi, gelişmeyi 'Suudi Arabistan, Pakistan ve Türkiye, Yemen'deki Husi saldırıları sürerken, NATO tarzı savunma paktı imzaladı' başlığıyla duyurdu. Haberde, anlaşmanın üç ülkeden birine yönelik saldırının tamamına yapılmış sayılmasını öngördüğü ifade edildi. Haberde ayrıca, 'Suudi Arabistan, Pakistan ve Türkiye, karşılıklı savunma anlaşması imzalayarak İslam dünyasının en etkili üç ülkesini, NATO benzeri bir pakt altında bir araya getirdi' denildi.

Channel 4, anlaşmanın Mekke'de imzalanmış olmasına dikkat çekti

İngiltere'de yayın yapan Channel 4 televizyonu ise paktı 'Müslüman NATO'su' olarak nitelendirdi. Haberde anlaşmanın katılımcı ülkelerin başkentlerden birinde değil, İslam'ın mukaddes şehri Mekke'de imzalandığına dikkat çekilerek, 'Bu anlaşma, Sünni Müslüman ülkelerin en güçlü üç ülkesini bir araya getiriyor' denildi.

Haberde ayrıca anlaşmanın, İran'a yönelik saldırıların ardından ABD'nin Orta Doğu'daki egemenliğinin sorgulandığı bir dönemde geldiğine dikkat çekildi.

DW: 'Mekke Anlaşması, tarihi önemde'

Alman Deutsche Welle ise haberinde 'Mekke Anlaşması tarihi önemde' başlığını kullandı. Anlaşmanın üç devlet arasındaki savunma iş birliğinin tüm alanlarda geliştirilmesini öngördüğüne dikkat çekildi.

CNN: 'NATO benzeri bir savunma anlaşması'

ABD'li yayın kuruluşu CNN ise Suudi Arabistan'ın İslam dünyasının askeri açıdan en güçlü ülkeleri Türkiye ve Pakistan ile NATO benzeri bir savunma anlaşması imzaladığını ifade etti. Üç ülkenin uzun yıllara dayanan güvenlik ilişkilerini kolektif bir savunma ittifakına dönüştürdüğü kaydedilen haberde, 'Türkiye, ABD'nin ardından NATO'nun en büyük ikinci ordusuna sahipken, Pakistan ise nükleer silah bulunduran tek ülke konumunda' denildi. Haberde bir Türk yetkilinin bölgedeki diğer ülkelerin de anlaşmaya katılabileceğine ilişkin açıklamasına yer verilerek anlaşmanın NATO'ya benzer bir şekilde yeni üyeler kabul ederek genişleyebileceği ihtimaline de dikkat çekildi.

Yunan basını: 'Atina'da utanç'

Yunan Kathimerini gazetesi, Vasilis Nedos imzalı bir yazıda anlaşmanın Yunanistan açısından etkilerini ele aldı. Değerlendirmede Atina'nın Suudi Arabistan'la 5 yıldır kurmaya çalıştığı stratejik ilişkiden sonuç alınamadığı ve Yunanistan'ın Suudi Arabistan'ın korunması için destek sağlamasına rağmen Riyad'ın Türkiye ve Pakistan'la ittifak kurmayı tercih ettiğine dikkat çekildi. 'Mekke Anlaşması, yeni dengeler ve Atina'da utanç oluşturuyor' başlıklı yazıda Atina'nın Suudi Arabistan ile ilişkilere yaptığı yatırımdan meyve alamadığına işaret edildi. Yazıda anlaşmanın Türkiye'nin askeri ve siyasi ağırlığını artıracağı ve Suudi finansmanı ile Türkiye ve Pakistan'ın savunma kapasitelerini birleştireceği de ifade edildi. Durumun ayrıca Türkiye'nin Körfez'deki savunma ihracatını artıracağı, bölgesel nüfuzunu güçlendireceği ve Atina açısından endişe kaynağı olacağı belirtildi.

Yunan TVXS haber portalı ise anlaşmayı 'Miçotakis hükümetinin Suudi Arabistan politikasının başarısızlığı' olarak yorumladı. Yunanistan'ın Suudi Arabistan'ın savunmasına destek olmak için bu ülkeye Patriot hava savunma sistemi konuşlandırdığına da dikkat çekilen yazıda, Atina'nın tüm yatırımlarına rağmen stratejik bir kazanım elde edemediği vurgulandı.

Kıbrıslı Rum yayıncı AlphaNews ise Mekke anlaşmasını Türkiye'nin Yunanistan'a yönelik 'casus belli' (savaş sebebi) kararı ve Kıbrıs'taki Türk askeri varlığı açısından ele aldı. Bugün yayınlanan analizde Türkiye'nin nükleer güce sahip Pakistan ve finansal güce sahip Suudi Arabistan'la kolektif savunma ittifakı kurmasının bölgedeki güç dengelerini etkileyebileceği yorumu yapıldı.

İsrail basını, anlaşmanın Suudi Arabistan'la normalleşmeye etkisine odaklandı

İsrail basınındaki haber ve yorumlarda özellikle anlaşmanın İsrail ve Suudi Arabistan arasında ABD Başkanı Donald Trump tarafından teşvik edilen muhtemel bir normalleşme anlaşmasına etkisine odaklanıldığı görüldü. Times of Israel, gelişmeyi, 'Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan, İran Savaşı'nın gölgesinde ortak savunma anlaşması imzaladı' başlığıyla verdi. Anlaşmanın NATO üyesi Türkiye, nükleer güç Pakistan ve İslam'ın kutsal mekanlarına ev sahipliği yapan Suudi Arabistan'ı bir araya getirdiği ifade edilen haberde, 'Anlaşma, bölgede savaşın yayılmasından endişe duyan ve ABD ile yakın ilişkilere sahip olan 3 Sünni çoğunluklu ülkeyi bir araya getirdi' denildi.

Times of Israel'de yayınlanan bir yorumda ise Mekke Ortak Savunma Anlaşması'nın üç ülkenin ABD ve NATO ile mevcut ilişkilerini terk ettikleri anlamına gelmediği ve güvenliklerini Washington'a bağımlı bırakmadan alternatif seçenekler geliştirmeye çalıştıkları ifade edildi. Raghu Kondori imzalı yorumda anlaşmanın İsrail açısından Suudi Arabistan'ın pazarlık gücünü yükseltebilecek ve İsrail ile normalleşme sürecinde Suudi Arabistan'a avantaj kazandırabilecek bir etken olduğu savunuldu. Yazıda, 'Washington açısından ise bu yapı, ABD'nin bölgedeki etkisinin tamamen sona ermesinden çok, ortakların artık yalnızca ABD güvenlik garantilerine dayanmak istemediğini gösteriyor' denildi.

'Suudi Arabistan'ı bu ittifaka yönelten etken, ABD'nin yanında durmayacağından duyulan endişe'

İsrail'de yayın yapan i24, 'Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan, ortak savunma paktı imzaladı' başlıklı haberinde anlaşmanın bu üç ülkeden herhangi birine yapılacak silahlı saldırının, tümüne yapılmış sayılacağına vurgu yaptı. Haberde anlaşmanın İran savaşı sırasında Suudi Arabistan'ın kritik altyapısı ve petrol tesislerinin saldırıya maruz kaldığı ve ülkenin savunma ortaklıklarını çeşitlendirme arayışı içinde olduğu bir dönemde geldiğine dikkat çekildi.

Ynet tarafından yayımlanan bir yazıda ise Suudi Arabistan'ı bu ittifaka yönelten etkenin, ABD'nin Suudi Arabistan'ın yanında durmayacağından duyulan endişe ve güvenlik garantilerine yönelik güvensizliğin etkili olduğu ifade edildi. Anlaşmanın İsrail ve Suudi Arabistan arasındaki normalleşme sürecini zorlaştırdığı da ifade edilirken, kapının da tamamen kapanmadığı ifade edildi.

Jerusalem Post ise İsrailli emekli Tuğgeneral ve eski Ulusal Güvenlik Konseyi Başkanı Yaakov Nagel'in görüşlerine yer verdiği bir değerlendirmede, anlaşmanın Suudi Arabistan açısından 'ABD yönetimi üzerinde baskı oluşturacak diplomatik bir manevra' olduğu belirtildi.

Yangın, Aksaray'ın Güzelyurt ilçesi Yukarı Mahalle Akrapol sokakta bulunan tarihi evde çıktı. Edinilen bilgiye göre, kimsenin yaşamadığı boş tarihi evde bilinmeyen bir nedenden yangın çıktı. Alevler kısa sürede büyürken yangını gören vatandaşlar durumu hemen itfaiyeye bildirdi. İhbar üzerine olay yerine kısa sürede intikal eden itfaiye ekipleri yangına müdahale ederek alevleri kontrol altına aldı. Ardından yapılan soğutma çalışmasıyla yangın tamamen söndürülürken, polis ekipleri yangının çıkış nedeni hakkında inceleme başlattı.

Tarihi Odunpazarı Evleri Bölgesi'ndeki Kurşunlu Camii Sokak üzerindeki 2 katlı tarihi bir yapının çatısında henüz belirlenemeyen sebeple yangın çıktı. İtfaiye ekiplerinin müdahalesiyle yangın kontrol altına alınırken, soğutma çalışmaları an itibariyle devam ediyor. Yangın esnasında çevreye yayılan yoğun duman sebebiyle ise bölgedeki vatandaşlar ve turistler zor anlar yaşadı. İnsanlar dumandan etkilenmemek için kıyafetleri ile yüzlerini örterken, bazı kişilerin Kurşunlu Camii'nin avlusundaki çeşmelerde ellerini ve yüzlerini yıkayıp su içtikleri görüldü.

Yangının kesin çıkış sebebinin belirlenmesi için inceleme başlatıldı.

Malatya Arkeoloji Müzesi'nin yeniden hizmete açılması dolayısıyla düzenlenen programa Kültür ve Turizm Bakan Yardımcısı Nadir Alpaslan, Malatya Valisi Seddar Yavuz ve Malatya Büyükşehir Belediye Başkanı Sami Er katıldı. Program kapsamında müzeyi gezen heyet, tamamlanan restorasyon, güçlendirme ve teşhir-tanzim çalışmalarını inceledi. İncelemelerin ardından düzenlenen törenle kurdele kesilerek müzenin açılışı gerçekleştirildi.

Kültür ve Turizm Bakan Yardımcısı Nadir Alpaslan, müzenin Malatya'ya hayırlı olmasını diledi.